Tactisch voorvechter van homo's

Frits Wafelbakker, seksuoloog, was de laatste inspecteur jeugdgezondheidszorg. Hij liet zich horen over kwesties als drugs, homo- en pedofilie. Over de acceptatie van homoseksuelen bleek hij, zelf homo, te optimistisch....

JEUGD en opvoeding was het onderwerp van de arts-seksuoloog Frits Wafelbakker. De man die in de jaren zeventig en tachtig de laatste inspecteur Jeugdgezondheidszorg van het toenmalige ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur was, is vorige week zondag, 76 jaar oud, overleden.

Soms waren de onderwerpen waarmee de spraakmakende inspecteur zich bezighield relatief onschuldig. Hoofdluis op scholen, vaccineren in streng religieuze gebieden. Meestal lagen ze gevoeliger: drugsgebruik, pedofilie, homoseksualiteit.

Opmerkelijk was een van zijn eerste acties als inspecteur. Begin jaren zeventig was er in Kralingen een popconcert. Wafelbakker zat er met zijn neus bovenop. Na afloop sprak hij laconiek over drugsgebruik. 'Onder de paraplu van de drugs is de alcoholproblematiek verborgen gebleven.'

Over homoseksualteit was hij vooruitstrevend. Hij maakte duidelijk dat het geen ziekte is. Hij wilde ouders ervan doordringen dat er niets mis is als hun kind met die boodschap thuiskwam homo of lesbisch te zijn.

Hij bewerkte een Amerikaanse homobijbel Homoseksualteit bij Mannen uit de jaren zeventig, waarin ongecompliceerd over het genot en de problemen van het homoleven werd geschreven. In het voorwoord schreef Wafelbakker te hopen dat problemen, zoals schuldgevoel, over tien jaar verdwenen zouden zijn. In het aidstijdperk stond hij aan de wieg van het Aidsfonds.

In zijn persoonlijke leven ondervond hij de problemen waarmee hij in zijn werk werd geconfronteerd. Als kind kende de in Surabaja geboren Wafelbakker warme gevoelens voor jongens. Contacten met mannen op latere leeftijd, toen hij in Amsterdam voor arts studeerde, liepen op niets uit. Hij trouwde begin jaren zestig. 'Het was zo vanzelfsprekend', zei hij in 1997 tegen Judith Schuyf in het interviewboek Gevoelsgenoten van zekere leeftijd.

Hij kreeg vier dochters. Het huwelijk hield geen stand toen hij zijn vrouw vertelde bijeenkomsten te bezoeken van getrouwde mannen met homoseksuele gevoelens. Bij de scheiding werd bepaald dat hij zijn kinderen mocht zien, maar niet in het bijzijn van een mannelijke partner.

Hij had twee lange verbintenissen, maar daarna was hij weer alleen. Hij zette advertenties om in zijn woonplaats in Friesland contacten te leggen. De ervaringen waren niet goed. 'Er is in wezen weinig veranderd. De acceptatie houdt buiten de grote steden op', noteerde Schuyf.

Ook dook de naam van Wafelbakker op als expert over pedofilie en misbruik van kinderen. Zijn standpunt was duidelijk. Ouderen moeten hun handen thuishouden, maar hij waarschuwde niet elke aanraking tussen volwassenen en kinderen af te doen als pedofilie.

Na zijn pensionering bleef hij trouw aan zijn onderwerp. Onder zijn leiding kwamen er richtlijnen over hoe te handelen bij seksueel misbruik van kinderen.

Ook de controverse ging hij de laatste jaren van zijn leven niet uit de weg. Hij was voorzitter van de stichting die de erfenis van Edward Brongersma, die zich tot jongens voelde aangetrokken, moest beheren. Wat er met de collectie kinderporno moest gebeuren, was omstreden. Hij leidde de stichting met wijsheid en tact door de moeilijke periode, zoals hij dat zijn hele leven had gedaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden