Tachtig

Als je verzint dat een bord met de tekst I love rechtshouden de verkeersdeelnemer kan opvoeden en je verzint vervolgens dat losse voorwerpen op de hoedenplank levensgevaarlijk zijn, verzin je ten slotte natuurlijk ook dat vijf miljoen auto's op het Nederlandse wegennet geen files meer zullen veroorzaken als ze allemaal...

Is mevrouw Peijs (Verkeer en Waterstaat) van lotje getikt?

Dat is op zichzelf niet uitgesloten. Dat hoeft, zou Balkenende meteen met droge ogen in het wekelijks gesprek met de minister-president verklaren, ook allerminst een reden tot aftreden te zijn. Ze is immers verminderd toerekeningsvatbaar, en dan straf je op een andere manier dan wanneer een minister bij haar volle verstand met zulke voorstellen komt.

Maar het kan ook heel goed zijn dat de bewindsvrouw het oor heeft geleend aan (top)ambtenaren die niet goed bij hun hoofd zijn.

Dan blijft zij in ons staatsrechtsysteem uiteraard verantwoordelijk, maar dan kan zij het voorbeeld volgen van haar collega Verdonk. Die heeft al een aantal keren de Kamer verkeerd geïnformeerd ('voorgelogen', roepen ze in zo'n geval gauw vanuit de oppositiebanken) over asielzoekerszaken, maar na de tiende keer ontsloeg ze ook drie IND-beambten.

Krachtdadig, zoals het een kandidaat-lijsttrekker van de VVD betaamt.

Is mevrouw Peijs minder krachtdadig?

Niet onmogelijk. Ze is van het CDA, en daar zit die C in. Maar met adviseurs die niet goed wijs zijn zul je, christelijk of niet, op een dag natuurlijk toch moeten ingrijpen.

CDA, VVD en LPF willen de 80-kilometer-maatregel op vier stukken snelweg in de Randstad onmiddellijk weer afschaffen.

Van de Lijst Pim Fortuyn en de andere liberalen in deze samenleving kon je dat verwachten. Maar wat bezielt de christen-democraten die hun eigen minister afvallen? En waarom houdt de Partij van de Arbeid haar nog even de hand boven het hoofd?

Politiek blijft voor gewone burgers onbegrijpelijk.

Maar ook behoorlijk onbegrijpelijk blijft het eigenaardige, haast kabbalistische geheim van die 80 per uur. Waarom hebben ze in die proefstroken niet eerst 30 geprobeerd? Of 150? Of verplicht 360, zodat zich misschien nog twee of drie auto's met uitzonderlijke capaciteiten in het spitsuur hadden durven wagen?

In de NRC las ik een paar kennersverklaringen die antwoord hadden moeten geven.

'80 kilometer per uur', werd een hoogleraar dynamisch verkeersmanagement aan de Technische Universiteit van Delft geciteerd, 'ligt lager dan de snelheid die een maximale doorstroming garandeert, namelijk tussen de 90 en 100 kilometer per uur.'

Dit geleerde cijfer was bij Verkeer en Waterstaat blijkbaar niet bekend, anders had mevrouw Peijs er zonder enige twijfel persoonlijk voor gezorgd dat we op de experimentele weggedeelten 'tussen de 90 en 100' (maar wát dan? 91? 99?) als kruissnelheid zouden aanhouden.

Vervolgens kwam een hoogleraar verkeerspsychologie van de Rijksuniversiteit Groningen aan het woord, en die zei:

'De enige speculatie die ik kan geven, is dat automobilisten die worden gedwongen om 80 kilometer te gaan rijden, een onthaastingsrespons vertonen.

'Bij een spits van 120 km per uur zijn mensen bereid een korte volgafstand van 0,7 seconden tot de voorgaande auto aan te houden. Maar in 80-kilometer zones denken ze: ik kan toch niet harder, ik ga relaxed rijden, ik houd een volgafstand van 1,2 seconden aan, of zelfs 2 seconden. Daardoor krijg je files.'

Toch raar. Als leek kijk je tegen zulke mensen op omdat ze professor zijn, maar als je goed leest wat ze zeggen, hoor je dezelfde onverifieerbare kletspraat als wanneer je naar het kamerlid Pieter Hofstra luistert.

Zouden verkeersmanagement en verkeerspsychologie misschien net zulke pretdisciplines zijn als armoedekunde en slaapkamersociologie?

In dat geval gaat niet alleen mevrouw Peijs vrijuit bij alles wat ze zegt, maar dienen we ook consideratie te hebben met haar ambtenarenkorps. Dat is natuurlijk niet goed snik, maar het kan er niks aan doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden