Tabletgeneratie in China worstelt met karakters van het oeroude handschrift

Twee maal per week zorgt het televisiedictee in China bij de familie Li voor een kleine culturele crisis. 'Hoe kan het dat kinderen beter spellen dan volwassenen?', vraagt de 38-jarige geoloog Li Qun zich af. Bron van ergernis is het spelprogramma Chinese Karakters Dictee Competitie dat iedere vrijdag- en zaterdagavond wordt uitgezonden. 'Daar zit ik dan met mijn goede opleiding. Mijn zoontje van 11 is ook niet echt goed, maar hij verslaat me elke keer opnieuw.'

Meisje leest de krant in het centrum van Beijing, met op de achtergrond Chinese tekensBeeld ANP

Li hoeft zich niet te schamen. In een aflevering van het spelprogramma bleek het leeuwendeel van het studiopubliek niet bij machte het woord 'beschaamd' (ganga) te spellen. De deelnemende middelbare scholieren deden het nauwelijks beter.

Dat komt hard aan in een land als China dat traditioneel uitermate trots is op zijn oeroude cultuur. 'Waar moet het naartoe als een groot deel van de bevolking niet eens meer de eigen taal machtig is?', klaagt schoolmeester Xun Lianjie van de Nieuw Talent Academie in Peking. 'Moeten we dan maar met z'n allen Engels gaan schrijven?'

De avondkrant Yangcheng voorziet zelfs het einde van de nationale cultuur. 'Hoe kunnen we onze vijfduizend jaar aan geschiedenis overdragen zonder het geschreven woord?', vroeg een columnist zich af.

Nauwelijks een pen op papier
De oorzaak van de malaise is snel gevonden. Ook Chinezen zetten nog nauwelijks een pen op papier. Daar zorgen de moderne communicatiemiddelen wel voor. Tik op je smartphone of tablet simpelweg het woord met gewone letters in, via het standaard pinyin-systeem, en je krijgt een keuze aan bijpassende karakters voor je neus. Even aanklikken, en klaar.

Scholieren nemen er de boel er zelfs mee in de maling. 'Ze hebben bijna allemaal wel een gsm', zegt leraar Xun. 'Daarop zitten ze onder de tafel te spieken. Als je ze daarop aanspreekt zeggen ze vaak dat het onzin is om in deze tijd nog met de hand te leren schrijven.'

Nu is het Chinese schrift bepaald niet makkelijk. Om echt mee te draaien, moet je al gauw vijfduizend karakters kennen, en dan is het niet meer dan menselijk om er een paar te vergeten. 'Daar is zelfs een oud gezegde voor', zegt hoogleraar Li He van de Academie voor Sociale Wetenschappen in Peking. 'Pak een pen op en vergeet een karakter. Waarmee ik maar wil aangeven dat het niets nieuws is. Niemand kent alle karakters.'

Li ziet maatschappelijke voordelen in de computerafhankelijkheid. 'Lezen en schrijven waren ooit elitevaardigheden', zegt hij. 'Te tijdrovend voor de gewone man om echt te leren. Nu kan iedereen via een toetsenbord communiceren'. Li maakt zich wel degelijk zorgen over het mogelijk verloren gaan van de oude cultuur. 'Met computers en telefoons ligt de nadruk op efficiëntie. Taal als praktisch instrument. Daarmee lopen we het risico dat ooit de klassieke literaire werken niet meer worden begrepen.'

Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden