‘Taalunie mag best het huis opensmijten’

De Nederlandse Taalunie kan wel wat pit en democratie gebruiken, vindt Vlaams Cultuurminister Bert Anciaux, de huidige voorzitter...

Waarom is nooit een Nederlands woord voor computer bedacht? Is het niet aardig dat het Zuid-Afrikaans speelse woorden kent als fonkelwijn (champagne), schommelmelk (milkshake) en flaterwater (correctievloeistof)?

Niet dat die woorden per se in het Nederlands moeten ontstaan, maar op z’n minst moeten de Nederlanders, Vlamingen en Surinamers erover discussiëren.

‘Het klinkt kinderlijk, ik geef het toe’, zegt Bert Anciaux, de Vlaamse Cultuurminister die sinds 1 januari (tot eind 2009) voorzitter is van het comité van ministers van de Nederlandse Taalunie. ‘Maar nu nemen we toch automatisch buitenlandse woorden over. De Taalunie moet mooie alternatieven stimuleren.’

Een wedstrijd voor nieuwe woorden kan de Taalunie volgens Anciaux minder onbekend en afstandelijk maken. Het Nederlands moet voor en van de mensen zijn, niet louter van een instelling met academici. Daarom wil Anciaux de Taalunie, de hoeder van het Nederlands, democratiseren. ‘Het stoort me dat de interparlementaire commissie van het Vlaams Parlement en de Tweede Kamer de ministers van Cultuur en Onderwijs wel kan ondervragen, maar ons niet op het matje kan roepen. Dat lijkt me frustrerend.’

De betrokkenheid van de bevolking is ook te pover. ‘Taal is niet louter iets van de academische wereld, integendeel. Gewone mensen moeten betrokken worden. Niet door een referendum over de tussen-n, maar wel door meer democratie, openheid en transparantie. De adviezen van geïnteresseerde burgers kunnen een stimulans zijn voor de Taalunie om het huis open te smijten.’

De Taalunie moet volgens Anciaux een grotere rol gaan spelen in de taalverwerving van allochtonen; kan nog actiever in het buitenland het Nederlands stimuleren; moet uitdragen dat er een digitale bibliotheek groeit met belangrijke werken; moet een coördinerende rol spelen bij het promoten van de literatuur.

‘Als het Vlaamse en Nederlandse Fonds voor de Letteren zouden fuseren, dan staan we internationaal veel sterker. Vlaanderen en Nederland vallen internationaal op met muziek, dans en theater, maar ik heb de indruk dat de literatuur daar toch bij achterblijft. Dat is ook een taak voor de Taalunie.’

Het jaarbudget van 14 miljoen euro hoeft voor dit alles niet meteen omhoog. Veel activiteiten zijn er immers al, maar ze vallen niet op bij het grote publiek.

Nog een droom van de minister: toenadering zoeken tot het Afrikaans. ‘Die taal heette zeventig jaar geleden nog gewoon Nederlands, maar is door het isolement verder verbasterd. Nu is het niet meer de taal van de apartheid, maar een volkstaal. Dat mogen we best ondersteuning geven.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden