Column

Taalfouten, zolang we er maar om kunnen lachen

Zolang er te lachen valt om taalfouten, is de zaak nog niet verloren.

Beeld anp

Even oefenen met die tijdmachine: zet een wasknijper op de neus en spreek op majesteitelijke toon deze woorden uit: 'Nu de avond is gevallen, klatert op vele plaatsen de feestvreugde na in het spattende vuurwerk tegen de avondlucht, aan het slot van een dag waarop Nederland zich opnieuw schaarde om Oranjes troon.'

Welkom terug in 1956 en het Journaal-verslag van Koninginnedag. Helemaal Philip Bloemendal. De woorden staan geciteerd in het vermakelijke jongste nummer van tijdschrift Onze Taal, geheel gewijd aan 'De taal van de media'.

De media, daar zijn we dol op, wij van de media's.

'Het Nederlands is als een zandkasteel bij opkomende vloed', lees ik elders in het blad. Ook de taal van de NOS is veranderd en dat is maar goed ook. Al blijft er gelukkig veel te klagen: de klaagstroom verstevigt de fundamenten van het kasteel.

Zo koester ik de onuitroeibare nieuwsclichés. Op straat brabbel ik, wc-rol voor de mond, met die typische klemtonen: 'Onbevestigde bronnen spreken van schermutselingen tussen milities en opstandelingen, er zou sprake zijn van meerdere slachtoffers, aldus een van de zegslieden in een perscommuniqué. Tot zover; wordt vervolgd.'

Nee, de Volkskrant is lekker bezig. Dacht het niet; mijzelf niet uitgezonderd. Soms is het jammer, maar de Volkskrant-lezer leest mee, met een rood potlood achter het gloeiende oor. Zo is er een wakkere lezer (goedemorgen, Roger Somers, beetje geslapen?), wiens ochtendeitje spontaan barst bij het woord 'gaan' in de krant. 'Gaat de Nederlandse ploeg voor goud?', 'Londense bios gaat retro', 'Ook de pelgrim gaat digitaal'. De vloed komt op vanuit Engeland. Uiterst irritant.

Hoho, wat denken we dat we hier aan het doen zijn, meneertje? Tot ons sprak geheim agent van de interne taalpolitie G. Bosch. In drie dagen tijd had de eindredacteur in deze krant acht maal het woordje 'uiterst' aangetroffen. Uit zijn proces-verbaal: 'Het woord uiterst kan vrijwel altijd gemist worden. (...) Veelvuldig gebruik van versterkende woorden geven de krant onbedoeld een jachtig karakter.'

Weg dus met dat 'hele', 'erg', 'zeer', 'bijzonder', 'buitengewoon', 'hilarisch' - schop ze om, die overtreffende trappen die van de mediataal een juich- en jubeltribune hebben gemaakt.

Het kasteel staat nog recht overeind. Vandaag en morgen op het Drongo-festival in Utrecht, volgende week tijdens de Week van het Nederlands, wekelijks op Radio 1 De Taalstaat. Intussen viert op Twitter de anonieme stagiair van de NOS triomf met een ijverige productie. 'De daders van de schietpartij hadden volgens de politie geweren bij zich'.

Die komt er wel. Vorige maand sloeg hij weer toe, in een Journaal-item over een skibaan in Rucphen. Waar? De NOS had het plaatsje rood omcirkeld op een kaartje van Nederland. Daar stond het, getypt door de rechterhand van de stagiair: Rukven.

Zolang er nog te lachen valt om fouten, is de taal nog lang niet verloren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden