Nieuws Syrische statushouders

Syrische statushouders richten weekendscholen op zodat hun kinderen Arabisch kunnen leren

Vluchtelingenkinderen krijgen Arabische les op een weekendschool in Rotterdam. Foto Marcel van den Bergh

Syrische statushouders richten door het hele land informele weekendscholen op waar hun kinderen Arabisch leren en soms ook koranles volgen. Het gaat om tientallen locaties, meestal gerund door vrijwilligers.

Per schoollocatie varieert het aantal leerlingen van twintig tot ver boven de honderd – er zijn dus vermoedelijk enkele duizenden Syrische kinderen die in het weekend les krijgen van landgenoten.

Tussen begin 2014 en half 2016 kregen volgens het Sociaal Cultureel Planbureau 44 duizend Syrische vluchtelingen een verblijfsvergunning, van wie ruim eenderde minderjarig is. Waar de politieke discussie vooral gaat over hun integratie in de Nederlandse maatschappij, zijn sommige Syrische ouders omgekeerd juist bevreesd dat hun kinderen de band met hun Arabische wortels kwijtraken in de Nederlandse samenleving.

‘Met hun komst naar Nederland ontstonden er een paar nieuwe problemen tussen Syrische ouders en kinderen’, zegt directeur Deema Akras van Stichting Joury, die in onder meer Delft en Amsterdam weekendlessen organiseert voor ongeveer tweehonderd kinderen. ‘Er wordt hier bijvoorbeeld anders omgegaan met vrijheid voor meisjes, waardoor sommige meisjes hier niet meer naar hun ouders luisteren. Wij herinneren meisjes aan de rol van de moeder in ons land en dat zij haar moeten respecteren. Aan de andere kant moedigen we ouders ook aan om in Nederland anders met hun kinderen om te gaan dan in Syrië.’

Syrische ouders melden hun kinderen aan voor Arabische les omdat zij willen dat er goed contact kan worden onderhouden met familie in het thuisland of elders in Europa. Maar zij houden er ook rekening mee dat zij over een paar jaar misschien terug moeten of willen naar Syrië, zegt Ahmad Al Hariri van de vereniging Aurora Levant. ‘Als onze kinderen dan niet goed Arabisch lezen en schrijven, hebben ze daar geen goede toekomst.’ Zijn organisatie geeft kinderen Arabische les op zestien plekken, voornamelijk in Brabant, en wil op termijn uitbreiden naar 25 locaties.

Op sommige Syrische weekendscholen, zoals bij Shamona in Hoogezand, is het onderwijs nadrukkelijk ook op de islam gericht. ‘Daar is vraag naar bij Syrische ouders’, zegt directeur Hazem Alaaraj. ‘We geven koranles, les in bidden, maar ook onderwijs dat is gericht op religieuze ethiek, bijvoorbeeld hoe goed om te gaan met je ouders en broers en zussen, en hoe je een goede band onderhoudt met buren en kennissen in Nederland.’

Integratie

Aanvullend weekendonderwijs in de eigen taal, cultuur en religie hoeft integratie niet in de weg te staan, zegt onderzoeker Trees Pels van het Verwey-Jonker Instituut. Zij deed eerder onderzoek naar moskee-onderwijs in bijvoorbeeld Amsterdam-West. Alleen daar al bezoeken 2.500 kinderen een islamitische weekendschool. ‘Het kan voor de ontwikkeling van kinderen juist goed zijn als wordt bevestigd dat zij niet hoeven te kiezen tussen hun leefwerelden, de Nederlandse of de Arabische, maar dat hun identiteit meervoudig mag zijn’, zegt Pels. ‘Het hard doorsnijden van de banden met de cultuur van het land van herkomst kan de gezondheid en het welbevinden van kinderen op lange termijn aantasten.’

Anders wordt het volgens Pels als kinderen worden blootgesteld aan een omgeving waar een vijandig beeld wordt geschetst van de westerse maatschappij of waar de Nederlandse leefwereld wordt zwartgemaakt. ‘Als het dogmatisch wordt, kan particulier onderwijs de kloof in de samenleving vergroten en kunnen kinderen zich sneller bedreigd of benadeeld voelen en zichzelf een slachtofferidentiteit aanmeten.’ Zo concludeerde het Verwey-Jonker Instituut in een rapport over de koranschool van de salafistische Alfitrah-moskee in Utrecht dat de leerlingen risico lopen op uitsluiting en op afname van hun kansen op de arbeidsmarkt.

Kindvriendelijker

In het verleden waren er ook zorgen over lijfstraffen in vooral Marokkaanse koranscholen. Maar het onderwijs lijkt kindvriendelijker te worden, blijkt uit onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut naar het Amsterdams moskeeonderwijs dat eind vorig jaar verscheen. Daarin stellen de scholen zelf dat zij niet langer lijfstraffen toepassen.

Hoe het onderwijs op de Syrische weekendscholen eruit ziet is niet precies bekend – de initiatieven zijn pas kort geleden opgericht en er is nog geen onderzoek naar gedaan. De inspectie houdt er geen toezicht, omdat het niet om regulier onderwijs gaat.

Meer over de weekendscholen:

Naar Arabische les in het weekend. Staan weekendscholen de integratie van Syrische kinderen in de weg?
Op tientallen weekendscholen in het hele land krijgen kinderen van Syrische statushouders les over de Arabische taal, de Syrische cultuur en soms de islam. Want, zo redeneren de ouders, misschien moeten zij straks wel terug naar Syrië. Maar is het bevorderlijk voor hun integratie in Nederland?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.