Reportage Dolphia in Enschede

Syrisch gezin in Enschede het huis uit geslagen: wat is hier aan de hand?

Niemand van de direct omwoneneden in de Cronjéstraat in Enschede heeft het incident gezien waarbij een Syrisch gezin werd mishandeld. Beeld Marcel van den Bergh

Een Enschedese volkswijk is in rep en roer nu er een Syrisch gezin mishandeld is. ‘Het zijn goede mensen, maar ze moeten niet aan onze kinderen komen.’

Het zal Dolphia weer eens niet zijn, zegt een man terwijl hij in de voortuin zit van zijn huis in deze Enschedese volkswijk. ‘Worden we weer als een stelletje tokkies en racisten afgeschilderd.’ Daar is ook wel enige aanleiding toe.

Vorige week werden verderop in de straat twee ouders van een Syrisch asielzoekersgezin in elkaar geslagen na een ruzie tussen hun kinderen en die van enkele buurtbewoners. Het Syrische gezin – man, vrouw en twee jonge kinderen - heeft daarop zijn biezen gepakt en elders onderdak gezocht.

Bij het huis aan de Cronjéstraat hangen dinsdag de gordijnen half open. In de vensterbank staan witte vazen met rode bloemen. Op de salontafel ligt nog een keukenrol. Alles duidt op een overhaast vertrek.

Burgemeester Onno van Veldhuizen van Enschede sprak maandagavond van ‘een schandvlek’ voor de stad. ‘Stel u voor: na een lange periode van onzekerheid vind je in Enschede een plek voor je gezin. Je woont er amper vier maanden en dan wordt er aangebeld door mensen die verhaal komen halen.’ Ontoelaatbaar, aldus de burgemeester. ‘Niemand speelt voor eigen rechter en deelt lijfstraffen uit.’

Ruzie tussen kinderen

Het incident speelde zich vorige week dinsdag al af. Maar gemeente, politie en Openbaar Ministerie hebben het uit de publiciteit gehouden in het belang van het onderzoek. Wat de gemeente nu weet over wat precies is voorgevallen, is vooral gebaseerd op de verklaring van de Syrische ouders, zegt gemeentewoordvoerder Ton Kamp.

‘We weten dat er een ruzie is geweest tussen kinderen van de Syrische ouders en die van andere buurtbewoners. De Syrische vader heeft daarbij ingegrepen. Thuis gekomen meldden zich buurtbewoners die verhaal kwamen halen omdat hun kinderen onheus bejegend zouden zijn.’

Volgens Kamp zijn de Syrische ouders uit hun huis gesleept. ‘Vervolgens zijn klappen gevallen.’ Buiten voor de deur had zich een groep mensen verzameld. Volgens dagblad Tubantia hebben buurtbewoners gezegd dat sommigen van hen een stok bij zich hadden.

Buurtbewoners naar het huis dat door het Syrische gezin is verlaten. Beeld Marcel van den Bergh

De politie doet nog onderzoek. Volgens Kamp wordt dat bemoeilijkt omdat zich geen getuigen hebben gemeld. De ouders die verhaal zouden zijn komen halen hebben zich nog niet gemeld.

Dolphia is een typische arbeiderswijk in Enschede-Oost, gebouwd in de jaren dertig van de vorige eeuw voor de werknemers van de textielfabriek van Van Heek: bakstenen huizen, rode pannendaken, tuintje voor en achter, veel groen. De buurt telt bijna zeshonderd inwoners. Die zijn overwegend wit; minder dan 5 procent van de bevolking is van niet-westerse afkomst, ver onder het Enschedese gemiddelde (15 procent).

De buurt kwam in 2015 al eens negatief in het nieuws, toen bewoners zich hevig verzetten tegen de komst van een AZC. De burgemeester gelastte een bijeenkomst daarover af vanwege ‘bedreigende signalen’.

‘Maar dat verzet kwam niet alleen uit deze buurt’, zegt een bewoner van dezelfde straat waar ook het Syrische gezin woonde. Hij wil, net als iedereen hier, niet met zijn naam in de krant. Journalisten worden met argwaan en vijandigheid begroet – de auto van deze verslaggever was na afloop met eieren besmeurd. ‘Dat komt omdat iedereen ons alleen maar zwart wil maken’, zegt de man.

Niemand van de direct omwonenden beweert iets van het incident gezien te hebben. Er is ook niemand die een kwaad woord zegt over het Syrische gezin. ‘Het zijn goede mensen’, zegt een overbuurvrouw vanuit het geopende zolderraam. ‘Maar ze zijn toch anders dan wij. En ze moeten niet aan onze kinderen komen.’

Volgens de bewoner van een paar deuren verderop is de Syriër begonnen. ‘Hij heeft kinderen geslagen. Hun ouders kwamen daarop verhaal halen.’ Met afkeer van buitenlanders heeft dat niets te maken, benadrukt zijn vrouw. ‘Als wij het hadden gedaan, hadden we ook een probleem gehad.’

‘Tokkiewijk’

‘Het is natuurlijk verschrikkelijk wat er met die mensen is gebeurd’, voegt ze daaraan toe. ‘Maar het is belachelijk dat wij daardoor meteen als racisten worden neergezet.’

Het is een klacht die veel bewoners op de lippen ligt. ‘Wij worden steevast afgeschilderd als tokkiewijk’, zegt een jonge vrouw die ook buiten zit. ‘Ik word er op de school van mijn kinderen op aangesproken. Terwijl ik al tien jaar hier woon en me geen mooiere wijk kan voorstellen. Als het mooi weer is, zitten we allemaal buiten. We letten op elkaar.’

Dolphia kwam in 2017 nog positief in het nieuws toen een nieuw buurthuis werd gebouwd met een ‘sociale hypotheek’: buurtbewoners konden de gemeentelening afbetalen met vrijwilligerswerk. De ‘Huiskamer van de buurt’ is vanmiddag gesloten.

Problemen met vluchtelingen doen zich wel af en toe voor, zegt Annemiek Bots, woordvoerder van VluchtelingenWerk Nederland dat het Syrische gezin begeleidde. In 2016 werden drie Syrische mannen weggepest uit Oss, nadat stenen door de ruiten van hun huis waren gegooid.

‘Maar zo extreem als dit hebben we niet eerder meegemaakt. Wij zijn er allemaal ontdaan over.’ Het Syrische gezin, dat een asielstatus heeft en sinds december in Enschede woont, heeft op eigen kracht elders onderdak gevonden. Het gezin wil uit de publiciteit blijven.

De gemeente wil nadrukkelijk niet spreken van een racistische daad, benadrukt woordvoerder Kamp. ‘We weten niet of dat een rol heeft gespeeld. Maar al kwamen ze uit Glanerbrug: dat maakt niet uit. Hier is op niet-acceptabele wijze eigen rechter gespeeld.’

Margriet Oostveen bezocht in 2015 en 2017 de wijk in Enschede. ‘Geertje Prul, een eind in de zeventig, voelt zich zichtbaar thuis, zij draagt een pyjamabroek met hartjes onder haar bontjas. Vraag Geertje Prul waar Juliana, de supergeïntegreerde asielzoekster, woont en ze draaft al wenkend de hoek om.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.