Syrisch Al Nusra wil breken met Al Qaida

Jihadistische groep mikt op financiële steun Golfstaten

De Syrische jihadistische rebellengroep het Al Nusra Front overweegt zijn banden met Al Qaida te verbreken om zo financiering van Arabische Golfstaten te kunnen krijgen. Dat meldt persbureau Reuters op basis van gesprekken met Al Nusraleiders en een bron uit Qatar, dat goede banden heeft met Al Nusra.

Al Nusra Front. Beeld ANP

Consultatieve Raad van Al Nusra

Qatar zou samen met andere Arabische Golfstaten de groep willen steunen, maar kan dat nu niet omdat Al Nusra officieel als Al Qaida-afdeling te boek staat. Volgens Reuters' bronnen hebben inlichtingenmensen uit Qatar en andere Golfstaten al met sleutelfiguren van Al Nusra besproken welke steun mogelijk is. Enkele leiders binnen Al Nusra verzetten zich echter tegen de zet. De Consultatieve Raad van Al Nusra moet de knoop doorhakken.

Voor de ideologie van Al Nusra zou de koerswijziging weinig verschil maken. De leider is een veteraan van Al Qaida in Irak, andere kopstukken hebben jarenlang gevochten voor Al Qaida in Afghanistan. Bovendien onderschrijft Al Nusra de leer van wijlen Osama Bin Laden. De groep staat op de ladder van extremisme één tree lager dan IS. Maar ook Al Nusra is antidemocratisch en wil een islamitisch kalifaat stichten in de Levant.

Rebranding

Fondsen van de Arabische Golflanden, eventueel in combinatie met een naamswijziging als 'nieuwe start', zouden de slagkracht van Al Nusra danig kunnen vergroten. Met name Qatar financiert, ondanks 's lands bekendheid als organisator van het WK 2022, doorgaans islamistische groepen aan de meer radicale kant van het spectrum.

Bovendien wil Qatar - net als andere soennitische Golfstaten - het pro-sjiitische regime in Syrië zien gaan. In Syrië is het grootste deel van de bevolking soennitische moslim, maar de clan rond president Bashar al-Assad maakt deel uit van een sjiitische minderheidsgroep. Het ontbreekt echter aan een 'redelijk' en daadkrachtig soennitisch tegenwicht voor zowel Assad als de uiterst extremistische soennieten van Islamitische Staat (IS).

Rebranding van Al Nusra zou daarvoor moeten zorgen. Volgens Reuters' bronnen moet Al Nusra met steun van 'sommige (Arabische) Golfstaten' de dominante Syrische rebellengroep worden in noordwestelijk Syrië en het opnemen tegen zowel IS als het Syrische regime.

Pluimage in Aleppo

De afgelopen maanden werkte Al Nusra daar al aan. De groep verdreef door Amerika gesteunde rebellengroepen uit de provincies Idlib en Aleppo. Een van die groepen, de Hazm Beweging, hief zich afgelopen weekend op onder druk van de aanvallen door Al Nusra en wegens gebrek aan steun vanuit de VS. De 4.000 à 5.000 strijders van Hazm sloten zich aan bij een groep islamisten van diverse pluimage die in de stad Aleppo dominant is.

Door de opkomst van IS, de groei van Al Nusra en constante aanvallen door het Syrische regime op met name gematigde rebellen, delft die laatste groep snel het onderspit. De Verenigde Staten lanceerden onlangs een trainingsprogramma voor meer pro-Westerse rebellen, maar dat is vooralsnog volstrekt ontoereikend.

Effect onduidelijk

De Syrische luchtmacht doodde op donderdag de militair leider van Al Nusra, Abu Humam Al-Shami. Het Syrische regime heeft de afgelopen jaren vooral hard gewerkt om de gematigde oppositie uit te roeien, in de hoop de internationale gemeenschap te dwingen tot een keuze tussen Assad en radicale islamisten. Nu de gematigde oppositie op sterven na dood is, richt Damascus haar vuurkracht ook op jihadistische groepen.

Het is onduidelijk wat het effect is van Al-Shami's dood. Al-Shami was een belangrijk figuur, maar Al Nusra is zo opgezet dat gedode leiders snel kunnen worden vervangen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.