Syrië wordt voorzitter van VN-conferentie over ontwapening, dat 'schokt het geweten van de mensheid'

Bijeenkomst van de Veiligheidsraad van de VN over de gifgasaanval van afgelopen week in Syrië. Beeld epa

Syrië wordt eind mei een maand lang voorzitter van de VN-conferentie over ontwapening, een belangrijk forum voor discussies over ontwapeningskwesties. UN Watch, een organisatie die de Verenigde Naties kritisch volgt, roept de Verenigde Staten en de lidstaten van de Europese Unie op de zitting te boycotten, gezien het gebruik door het Syrische regime van chemische wapens.

‘Het regime van Bashar al-Assad een vergadering over chemische en nucleaire ontwapening laten voorzitten, is als een serieverkrachter de leiding in handen geven van een opvanghuis voor vrouwen’, stelt directeur Hillel Neuer in een verklaring. ‘Syrië vergast zijn eigen mannen, vrouwen en kinderen. Syrië een forum laten leiden dat deze slachtoffers zou moeten beschermen, schokt het geweten van de mensheid.’

Volgens de Amerikaanse ambassadeur bij de Conference on Disarmament, Robert Wood, heeft Syrië ‘niet de morele autoriteit’ om de bijeenkomst voor te zitten. Over een formeel Amerikaans protest zei hij echter niets. In 2013 boycotten de VS en Canada de conferentie toen Iran een maand lang voorzitter was.

Het voorzitterschap van het sinds 1979 bestaande forum roteert op alfabetische volgorde. ‘Dat Syrië voorzitter zou worden was al jaren bekend’, zegt een woordvoerster. ‘De procedure ligt vast.’

Nederland is een van de 65 lidstaten van de conferentie. Het ministerie van Buitenlandse Zaken ‘is op de hoogte van het feit dat deze discussie speelt en bekijkt de mogelijke opties’, aldus een woordvoerder desgevraagd.

UN Watch vindt dat de ambassadeurs van de VS en de EU-landen die lid zijn, demonstratief moeten weglopen zodra de Syrische ambassadeur Hussam Edin Aala op 28 mei voor vier weken plaatsneemt in de voorzittersstoel. Ook vindt de organisatie dat VN-secretaris-generaal António Guterres een scherp protest moet laten horen.

Human Rights Watch (HRW) deelt de bezwaren van UN Watch tegen het Syrisch voorzitterschap. ‘Syrië is wel het laatste land in de VN dat een ontwapeningsforum moet voorzitten’, zegt Louis Charbonneau, directeur VN-zaken bij HRW. Volgens hem heeft het Syrische regime sinds 2013 minstens vijftig maal het verdrag over chemische wapens geschonden. ‘Op dit punt kunnen we niet doen alsof Syrië een normaal lid van het VN-systeem is.’

Charbonneau maakt een vergelijking met Saoedi-Arabië, een notoire schender van mensenrechten. ‘Vorig jaar waren we nogal bezorgd dat de Saoedi’s lid werden van de VN-commissie voor de status van de vrouw.’

Het verdrag over chemische wapens behoort overigens, anders dan UN Watch suggereert, niet tot het mandaat van de Conference on Disarmament. Op het ogenblik staan onder andere het nonproliferatieverdrag, het landmijnenverdrag en het verdrag over biologische wapens op de agenda. Wel werd het verdrag over chemische wapens in 1992 door de conferentie opgesteld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden