'Syrië veegt woonwijken met opzet van de kaart'

De Syrische autoriteiten hebben in 2012 en 2013 duizenden huizen van burgers met opzet vernield in de steden Damascus en Hama. Dat blijkt uit satellietbeelden, getuigenissen en video- en fotomateriaal, zo schrijft Human Rights Watch (HRW) in een rapport dat vandaag verschijnt.

De woonwijk Masha' al-Arbe'en in Hama is volledig met de grond gelijk gemaakt. De wijken er omheen staan nog overeind. Beeld Human Rights Watch

Hele woonwijken zijn van de kaart geveegd, 'en dat is geen legitieme oorlogstactiek', zegt Ole Solvang, onderzoeker bij de mensenrechtenorganisatie.

In het rapport worden zeven gevallen van grootschalige vernieling met explosieven en bulldozers in kaart gebracht. Volgens HRW dienden deze acties geen enkel militair doel en leken ze met opzet te worden uitgevoerd om burgers te straffen of veroorzaakten zij buitenproportioneel leed.

Het totale gebied is zeker 140 hectare groot - ongeveer 200 voetbalvelden. De meeste gebouwen waren appartementencomplexen van soms wel acht verdiepingen hoog. Duizenden gezinnen zijn op deze manier hun huis kwijtgeraakt.

Regering: 'Dit is stadsplanning'
De Syrische regering heeft verklaard dat de vernielingen onderdeel uitmaakten van stadsplanning, en dat er verder alleen maar gebouwen zijn verwijderd die ooit zonder vergunning zijn neergezet. Volgens HRW wijst alles er echter op dat het platgooien van de woonwijken gerelateerd zijn aan de oorlog: de wijken werden als bolwerk van de oppositie beschouwd, veel huiseigenaars bleken wel degelijk in het bezit van de juiste vergunningen en huizen die wel illegaal gebouwd zijn in wijken waar de oppositie niet actief is, staan nog steeds overeind.

 
Het leger riep met luidsprekers om dat ze onze wijk ook zouden platgooien als er ook maar één kogel uit dit gebied zou worden afgevuurd
Ooggetuige tegen Human Rights Watch

Nadat de wijk Wadi al-Jouz in de stad Hama met de grond gelijk was gemaakt, reed het leger volgens een ooggetuige met luidsprekers door een naburige woonwijk. 'Ze riepen om dat ze onze wijk ook plat zouden gooien als er ook maar één kogel vanuit deze plek werd afgevuurd', vertelde een vrouw aan HRW.

Volgens inwoners werden de burgers helemaal niet, of pas laat gewaarschuwd. Hierdoor was het voor hen onmogelijk om hun bezittingen mee te nemen. Ze hebben geen compensatie voor hun verlies gekregen.

'Als je vragen stelt, word je gearresteerd'
De eigenaar van een restaurant in de wijk Qaboun in Damascus vertelde dat de veiligheidstroepen op een ochtend onaangekondigd met bulldozers aankwamen en hem opdroegen zijn zaak te verlaten. 'Toen ik vroeg waarom, zei de soldaat dat ik geen vragen moest stellen, en dat ik anders gearresteerd zou worden.'

De man mocht niets meenemen en werd gedwongen te voet te vertrekken. Zelfs zijn brommer mocht hij niet meenemen. 'Terwijl ik wegliep, keek ik om en zag hoe een bulldozer mijn bedrijf vernielde. Mijn opa was de zaak vele jaren geleden begonnen en ik heb het restaurant zelf acht jaar lang gerund. Voor mijn ogen zag ik hoe al het harde werk van onze familie in enkele seconden werd vernietigd.'

'Niemand moet zich om de tuin laten leiden door de claim van de regering dat ze tijdens een bloedig conflict druk bezig zijn met stadsplanning', zegt Solvang. 'Dit is het collectief afstraffen van gemeenschappen die ervan verdacht worden de rebellen te steunen.'

Beweeg op de satellietfoto's hieronder de balk in het midden van links naar rechts om opnames van de woonwijken voor en na de vernielingen te bekijken.

 
Terwijl ik wegliep, keek ik om en zag hoe een bulldozer het restaurant vernielde dat mijn opa lang geleden is begonnen
Eigenaar van vernield restaurant tegen Human Rights Watch
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.