Syrië geeft gegevens over gifgas

Het bewind van Assad begint met het overhandigen van details over zijn chemische wapens aan de internationale inspectie. Dit weekend moeten alle gegevens binnen zijn.

VAN ONZE CORRESPONDENT REMCO ANDERSEN

BEIROET - Het Syrische bewind heeft vrijdag de eerste informatie over haar chemische wapenprogramma aan de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag overhandigd. De OPCW heeft dit gemeld. Dit weekend moet Syrië de omvang en locatie van al haar chemische wapens bekendmaken, als eerste stap naar hun vernietiging vóór medio 2014. Een vergadering over de kwestie op zondag heeft de OPCW om onduidelijke redenen uitgesteld.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry riep de VN-Veiligheidsraad op om volgende week een 'bindende resolutie' betreffende Syrië's chemische wapens aan te nemen. De VS, Groot-Brittannië en Frankrijk willen dat de VN geweld sanctioneert als Syrië dwars gaat liggen tijdens het proces van ontmanteling - dat volgens kenners aan een uiterst ambitieus tijdschema is gebonden. Rusland sluit een resolutie met dreiging van geweld uit.

Syrië zaaide gisteren verwarring over een toenaderingspoging tot de oppositie. Vicepremier Qadri Jamil beloofde in een interview met de Britse krant The Guardian een wapenstilstand als binnenkort een vredesconferentie in Genève wordt gehouden. Jamil zei dat Syrië zich in een patstelling bevindt. 'Geen van beide kanten kan de andere verslaan. En dat verandert voorlopig niet.' Hij verklaarde dat het regime in zijn huidige vorm voorbij is en riep op tot een eenheidsregering met de oppositie.

Uren erna zei Jamil dat hij op persoonlijke titel had gesproken en niet de positie van Damascus vertegenwoordigde. Volgens waarnemers geeft zijn kortstondige oproep tot een staakt-het-vuren echter aan dat Syrië onder druk staat van bondgenoten Iran en Rusland.

Intensieve diplomatie

De afgelopen weken vond intensief diplomatiek overleg plaats tussen Rusland en de VS, internationale bondgenoten van respectievelijk het regime en de oppositie. Gisteren beloofde ook Iran zich in te spannen voor een politieke oplossing van het conflict. Het doel op korte termijn is een nieuwe vredesconferentie in Genève, lang verwacht maar nooit gekomen, waarbij regime en oppositie aan tafel zitten.

'We zien steeds meer tekenen dat Iran en Rusland iets van een politiek raamwerk willen opzetten,' zegt Julien Barnes-Dacey van de Britse denktank Council for Foreign Relations. 'Ze hebben enorm in Assad geïnvesteerd, maar het conflict zit vast. Het kost hen veel op politiek, financieel en militair vlak. Een conferentie als Genève 2 zou het geweld kunnen reduceren en daarmee internationale escalatie voorkomen, zonder dat Assad direct weg hoeft.'

Het wordt echter aanzienlijk lastiger - zo niet onmogelijk - om een serieuze vertegenwoordiging van de oppositie aan tafel te krijgen in Genève. De belangrijkste politieke oppositiekoepel en leiders van rebellengroepen eisen dat Assad opstapt voordat enige dialoog kan beginnen.

Daarbij heeft de Syrische Nationale Coalitie (SNC), die het Westen ziet als vertegenwoordiger van de oppositie, weinig invloed op rebellen in Syrië. Die zijn onderling verdeeld in vele honderden groepen, waarvan slechts een deel trouw heeft beloofd aan de SNC. En met strijders gelieerd aan Al Qaida wil niemand praten.

De afgelopen weken verovert de Islamitische Staat in Irak en de Levant (ISIS), een extremistische rebellengroep loyaal aan Al Qaida, echter snel terrein in het noorden en oosten van het land.

De groep leverde deze week fel strijd met gematigde rebellen die vechten onder de vlag van het Vrije Syrische Leger. Nadat ISIS het plaatsje Azaz, net onder de Turkse grens nabij Aleppo, woensdagavond had ingenomen, zorgde een dreigend tegenoffensief van FSA-eenheden voor een precaire wapenstilstand.

De afgelopen weken zijn tientallen doden gevallen tussen FSA-rebellen en strijders gelieerd aan Al Qaida. De oppositie stevent zo af op een interne oorlog tussen gematigden en radicalen - hoewel zulke identiteiten en loyaliteiten soms flexibel zijn - over terrein, middelen en ideologie.

Ook vechten rebellen in het olierijke noordoosten met Koerdische strijders, die vooral loyaal aan zichzelf zijn en een autonome zone proberen te bemachtigen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden