Syrië én IS zaten volgens de VN achter aanvallen met chemische wapens

Het Syrische leger was verantwoordelijk voor de gifgasaanval op het stadje Khan Sheikhoun in april waarbij zeker 83 doden vielen. Dat concluderen deskundigen van de VN in een rapport. Volgens hen beschikt Islamitische Staat ook over chemische wapens. IS-strijders zaten volgens de VN achter een aanval in september 2016 met mosterdgas op het plaatsje Um Hosh.

De Syrische luchtmachtbasis die de VS bombardeerden. Beeld AP
De Syrische luchtmachtbasis die de VS bombardeerden.Beeld AP

Syrië roept al jaren dat IS en andere rebellenbewegingen aanvallen uitvoeren met chemische wapens. Deze zouden ooit zijn buitgemaakt op het Syrische leger of zelf zijn gemaakt door de rebellen.

De deskundigen bevestigen met hun onderzoek nu de claims van Damascus dat IS inderdaad over de massavernietigingswapens beschikt. Volgens de VN-onderzoekers bestookte IS indertijd het Koerdische dorpje bij Aleppo met mortieren gevuld met het verboden mosterdgas. IS-strijders worden er al jaren van beschuldigd deze mortieren te gebruiken.

Officieel beschikt Syrië niet meer over chemische wapens, na de vernietiging onder internationaal toezicht sinds 2013 van het Syrische arsenaal. De aanval op Khan Sheikhoun leidde internationaal tot grote verontwaardiging nadat beelden naar buiten kwamen over de slachtoffers en de gewonden die in ziekenhuizen werden behandeld.

Met het rapport, dat donderdag naar de Veiligheidsraad is gestuurd, bevestigen de VN de beschuldigingen van de VS, Frankrijk en Groot-Brittannië eerder dit jaar dat de Syrische luchtmacht zenuwgas had gebruikt in Khan Sheikhoun. President Trump reageerde op het bombardement met een aanval met zo'n zestig Tomahawk-kruisraketten op de luchtmachtbasis Al-Shayrat van waaruit volgens de VS de Syrische vliegtuigen waren opgestegen.

Boodschap

Damascus, gesteund door bondgenoot Rusland, ontkende toen dat het achter de aanval zat. Syrië zegt geen chemische wapens te gebruiken in de burgeroorlog die in 2011 uitbrak.

'Steeds opnieuw zien we onafhankelijke bevestiging dat er chemische wapens zijn gebruikt door het regime van president Assad', aldus de Amerikaanse VN-ambassadeur Nikki Haley. 'De Veiligheidsraad moet een duidelijke boodschap sturen dat de inzet van chemische wapens door wie dan ook niet zal worden getolereerd en het moet het werk van de onpartijdige onderzoekers volledig ondersteunen.'

Het rapport, in handen van persbureau AP, werd opgesteld door de gezamenlijke onderzoekscommissie (JIM) van de VN en de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW). De commissie heeft het Syrische regime al eerder verantwoordelijk gesteld voor drie aanvallen met chloorgas in 2014 en 2015.

De onderzoekers zeggen, na uitgebreid onderzoek in Khan Sheikhoun en Um Hosh, 'er zeker van te zijn' dat het Syrische leger en IS de chemische wapens gebruikten. 'Het voortdurend gebruik van chemische wapens, ook door rebellen, is verontrustend', aldus de VN-deskundigen. 'Als het nu niet wordt gestopt door de internationale gemeenschap, zal het anderen aanmoedigen ze ook te gebruiken, ook buiten Syrië.'

De Britse minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson heeft vrijdag fel uitgehaald naar Rusland, dat volgens hem het gebruik van gifgassen door het Syrische regime heeft proberen te verbloemen. 'Rusland heeft herhaaldelijk geprobeerd de pogingen te dwarsbomen de waarheid over de aanval op Khan Sheikhoun te achterhalen', aldus Johnson in een verklaring. 'Rusland heeft voortdurend ervoor gekozen Assad af te dekken. Dit gedrag kan alleen maar de wereldwijde consensus tegen het gebruik van chemische wapens ondermijnen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden