nieuws

Syrië boos op Nederland na illegaal oversteken grens bij overdracht van IS-ganger en gezin

De Syrische regering in Damascus is boos dat een Nederlandse overheidsdelegatie afgelopen weekeinde illegaal de grens is overgestoken naar Noordoost-Syrië. De Nederlanders haalden daar de gevangen IS-ganger Ilham B. en drie kinderen op.

null Beeld AFP
Beeld AFP

Het Syrische ministerie van Buitenlandse zaken noemt de Nederlandse actie een ‘flagrante schending van het internationale recht’ en een ‘regelrechte aanval op de Syrische soevereiniteit,’ zo meldt het Syrische staatspersbureau SANA. Nederland onderhoudt sinds 2012 geen diplomatieke banden meer met de Syrische regering van president Bashar al Assad.

Zaterdag reisde de Nederlandse Syriëgezant Emiel de Bont samen met een hoge ambtenaar van het ministerie van Buitenlandse Zaken naar de Syrische stad Qamishli om de gevangenen op te halen. Ilham B. en de drie kinderen verbleven de afgelopen jaren in een Koerdisch gevangenenkamp.

Quasistaatje

De Koerden besturen in Noordoost-Syrië hun eigen quasistaatje, dat niet internationaal wordt erkend. De Nederlandse delegatie reisde zaterdag per auto het gebied in via de grensovergang Faish Khabour (Irak) – Semalka (Syrië).

Deze grensovergang is formeel illegaal, al wordt die in de praktijk volop gebruikt. De Nederlanders reisden op Koerdische visa. Praktisch is dat de enige manier om een bezoek te brengen aan Noordoost Syrië. Deze visa worden echter niet erkend door de regering-Assad.

Qamishli, waar de overdracht van de gevangenen plaatsvond, staat onder Koerdische controle, maar troepen van Assad bemannen meerdere controleposten in en rondom de stad. Hier worden regelmatig buitenlanders gearresteerd die op Koerdische visa reizen.

Dat overkwam de afgelopen jaren onder meer enkele Duitse hulpverleners, een Australiër, twee Poolse journalisten en een Amerikaanse wereldreiziger.

Er zijn geen gevallen bekend waarbij westerse diplomaten zijn gearresteerd in Qamishli. Volgens meerdere bronnen zijn in 2018 wel een groep Franse militairen kortstondig vastgehouden.

Ondervragingscomplex

De Syrische regering neemt het reizen op Koerdische papieren hoog op. Wie wordt gepakt, wordt in veel gevallen per vliegtuig overgebracht naar Damascus.

Wie geluk heeft, belandt daar in een officiële gevangenis. Wie pech heeft, wordt opgesloten in een ondervragingscomplex van een van de vele geheime diensten van het Assad-regime.

De detentieduur in de zaken die openbaar bekend zijn geworden, loopt uiteen van enkele weken tot maanden.

Een Duitse hulpverlener die in 2018 in Qamishli werd opgepakt, heeft onlangs een rechtszaak aangespannen tegen de Syrische regering. Hij stelt als een ‘beest’ te zijn behandeld en te zijn geslagen in detentie. Ook hoorde hij hoe andere gevangenen stelselmatig werden gemarteld.

De betrokken westerse overheden zijn zwijgzaam over de concessies die zij aan de regering-Assad moesten doen om hun onderdanen weer vrij te krijgen.

De afgelopen jaren stelde de Nederlandse regering dat het geen IS-gevangenen zou ophalen in Noordoost-Syrië, omdat dit te gevaarlijk zou zijn. Ilham B. is nu toch opgehaald omdat de strafrechter anders de strafzaak tegen haar beëindigd zou verklaren. Volgens minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) betrof het een ‘speciale operatie onder zeer complexe omstandigheden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden