Synchroon-zwemmen kijk je zo

Na het EK voetbal maakt V ook de Olympische Spelen boeiender voor de zijdelings geïnteresseerde. Met kijkplezierverhogende weetjes, dat spreekt. Deel 2: synchroonzwemmen.

1 Synchroonzwemmen is populairder dan de meeste Nederlanders denken.

Sterker nog, het was het eerste uitverkochte olympische evenement. Waar we niet aan meedoen, misschien ten overvloede. Het duet Elisabeth Sneeuw en Nicolien Wellen kwam zowel op het WK (12de) als het EK (11de) één plaats tekort voor kwalificatie.


2Dit zijn de namen van

de figuren.

Balletbeen, Duikboot, Ibis, Kraanvogel, Catalina, Helikopter, Eiffeltoren, Flamingo, Rog, Dolfijn, Albatros, Barracuda, Bloesem, Salto, Vliegende vis, Kiep en nog een aantal meer. Meestal uitgevoerd in varianten, met bijvoorbeeld draai, spin of overslag. Elk figuur heeft zijn eigen puntenwaardering. Spinnen, zegt Oranje-trainster Leonie Cornielje, is het moeilijkst. Alleen op armkracht zo hoog mogelijk het water uit en als een kurkentrekker weer naar beneden, alles kaarsrecht. Hoe hoger je komt, hoe meer draaien je kunt maken. De Russen zijn er het best in. Kijk maar: tot waar hun badpak ophoudt.


3Elke choreografie is tot op de tel uitgeschreven.

Afspraken maken en uitvoeren, dat is synchroonzwemmen. Oeverloos inslijpen dus. Al wordt naar gelang de (on)mogelijkheden van de zwemsters de uitvoering in het begin af en toe bijgesteld. 'Poetsen' heet dat in het jargon, of ook wel 'uitikken' of 'aftikken'. Meer dan bij de meeste sporten is de prestatie afhankelijk van het zwakste teamlid. Als dat niet kan meekomen, zul je concessies aan de choreografie moeten doen.


4 De zwemsters die we tijdens de spelen in beeld zien, hebben twee jaar lang 38 tot 40 uur per week op dezelfde uitvoering getraind.

Daar kun je vanuit gaan. 28 tot 30 uur in het water en 10 uur op het land. Je moet én sterk én lenig zijn, een lastige combinatie. En een flink anaeroob uithoudingsvermogen hebben (anaeroob = zonder zuurstof). De wedstrijduitvoeringen duren tussen de 2,5 en 3,5 minuut; synchroonzwemmen is een explosieve sport.


5 Wat die training betreft is het inzicht de laatste tijd veranderd.

Werd vroeger vele malen 25 meter hard gezwommen, tegenwoordig is


dat een meter of 5, afgewisseld met zware oefeningen van 10 tot 20 seconden onder water. Een van de Spaanse deelnemers twitterde onlangs dat het team acht keer achter elkaar de complete olympische oefening had uitgevoerd. Zo valt die ene keer straks mee.


6 Want je moet óver hebben om vooruit te kunnen blijven denken.

Net als bij stijldansen. Op 5 ga ik draaien. Dus op 3 moet ik boven zijn. Dus op tel 1 moet ik mijn hand daar en daar hebben. De zwemsters zijn altijd een paar stappen verder dan de toeschouwer.


7 Hoe sneller de muziek, hoe beter.

En spectaculairder. Het is uiteraard moeilijker om bewegingen tegelijk snel uit te voeren dan langzaam. De toplanden zullen up-tempo nummers kiezen.


8 Synchroonzwemmers trappelen anders water dan u.

De eierklopper, heet dat. Waar de gewone mens met twee benen tegelijk trapt, een soort schoolslag rechtop, doen synchroonzwemmers dat been voor been. Om zo rustig mogelijk in het water te liggen.


9 Artisticiteit weegt zwaar.

Van de tien juryleden beoordelen vijf de artistieke waarde en vijf de techniek van de zwemsters. Wat kunstzinnigheid betreft hebben vooral de Canadezen, de Spanjaarden en de Russen een naam hoog te houden. Mensen uit de danswereld zijn betrokken bij de choreografieën. Grote vraag: toveren de Russen een konijn uit de hoge hoed (een speciaal voor deze spelen gemaakte oefening)? Dat kan voordelen hebben (de jury is geïmponeerd en geeft hoge cijfers) en nadelen (de uitvoering is niet eerder beoordeeld, dus er kunnen (vermeend) zwakke punten in zitten).


10 Uit zwembadkantines verdwijnen veel lepeltjes.

Tijdens de trainingen dragen veel zwemsters een waterdichte mp3-speler onder hun badmuts, die de trainer vanaf de kant simultaan kan aanzetten. Daarnaast tikt hij of zij vaak met een lepeltje tegen een trap of ijzeren staaf die in het water steekt: 5, 6, 7, 8... En bij 1 omhoog. Bij wedstrijden mag het trouwens niet, tikken.


11 'Kleine zwemsters draaien lekkerder.'

Esthetisch is het het summum als iedereen even lang is en hetzelfde fi- guur heeft, maar dat komt zelden of nooit voor. De lichte en wendbare zwemsters verrichten de acrobatische toeren boven water, die met de langste benen de spagaten - in het algemeen. Nu hebben we het uiteraard niet over de duetten maar over de teamwedstrijden (acht meisjes). Choreografisch is het een ingewikkelde puzzel om de juiste meisjes op het juiste moment op de juiste plaats te krijgen. Onder water communiceren de zwemsters door middel van piepgeluiden, want praten kan niet. Hoe hoger je piept hoe beter: hoge tonen dragen verder.


12 Ja, die knijper.

Daar worden veel grapjes over gemaakt. Toch zie je al 25 jaar veel zwemsters zónder. Die zijn bij Maassluizenaar Tom van der Hoff geweest, volgens zijn eigen website 'de enige ter wereld die een Tomnose kan aanmeten en vervaardigen.' De Tomnose bestaat uit twee op maat gemaakte zacht siliconen doorschijnende rubber pluggen. Tom, had u al begrepen, is de uitvinder.


Met medewerking van Leonie Cornielje (bondscoach Nederland) en Erna van Lingen (SynchroPoint)


Maandag 6 aug, 16.00 - 18.10 uur


vrouwen duet: vrije routine Dinsdag 7 aug, 16.00 - 17.30 uur


vrouwen duet: finale


Donderdag 9 aug, 16.00 - 16.45


vrouwen team: technische routine


Vrijdag 10 aug, 16.00 - 17.30 uur


vrouwen team: vrije routine


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden