Symbool van militant nationalisme

Drie decennia ontliep de leider van de Tamil Tijgers aanslagen en gevangenschap. Hij zou zijn gedood bij de strijd om zijn laatste bolwerk.

Voor de Sri Lankaanse regering is met de dood van Velupillai Prabhakaran een genadeloze rebellenleider om het leven gekomen, voor zijn volgelingen streed Prabhakaran (54) onvermoeibaar voor de rechten van Tamils. Onder zijn leiding vormden de Tamil Tijgers (LTTE) een bijzonder dodelijk guerrillaleger. De Europese Unie en de Verenigde Staten plaatsten het op de lijst van terroristische organisaties vanwege de honderden zelfmoordaanslagen op regeringsleiders, ambtenaren, soldaten en burgers.

De persoon Prabhakaran was jarenlang een mysterie. Er waren vrijwel geen foto’s van hem in omloop, en de man zelf verschool zich ergens in de jungle. Pas toen in 2002 na bemiddeling door Noorwegen een staakt-het-vuren werd afgekondigd, trad hij naar buiten. Op een persconferentie werd hij aangekondigd als de ‘president en premier van Tamil Eelam’ (zoals de Tamils hun gewenste thuisland noemen).

Eerste moord
Velupillai Prabhakaran werd op 26 november 1954 geboren in Velvettithurai, een vissersdorp aan de noordoostkust van Sri Lanka. In 1973 richtte hij de Tamil New Tigers op. Vier jaar later werd de organisatie omgedoopt tot Liberation Tigers of Tamil Eelam (LTTE). Met de aanslag op het leven van de burgemeester van Jaffna, pleegde hij in 1975 zijn eerste moord.

Aanvankelijk bestond de LTTE uit een handjevol jongeren die vonden dat de Tamils werden onderdrukt door Singalese meerderheid van Sri Lanka. Met geweld zetten ze hun aanspraak op een eigen thuisland kracht bij. Toen ze in 1983 bij een overval op een legerpatrouille dertien soldaten vermoordden, brak de burgeroorlog uit, en groeiden de Tamil Tijgers uit tot een gedisciplineerd guerrillaleger met een kleine luchtmacht en een marine.

Op het hoogtepunt van hun macht regeerden de Tijgers over een schaduwstaat, met een universiteit, een eigen belastingstelsel, en een eigen tijdzone: een half uur later dan de rest van Sri Lanka.

Gestoorde kluizenaar
Prabhakaran werd het symbool van militant Tamilnationalisme; zijn schaarse afbeeldingen (liefst met een geweer in de jungle) verschenen op posters, kalenders en horloges. Hij was wreed voor iedereen die hem tegenwerkte. Andere Tamilmilities schoof hij met aanslagen en moorden naar het tweede plan, hij liet kindsoldaten voor zich vechten, en zijn Tijgers kregen een cyanidecapsule mee om bij een eventuele aanhouding zelfmoord te kunnen plegen. De LTTE vond de bomgordel uit, en pionierde op het gebied van zelfmoordaanslagen.

Prabhakaran zou de aanslagen hebben georganiseerd die het leven kostten aan een Sri Lankaanse president, zes ministers en de Indiase premier Rajiv Gandhi. Hij trainde een elitekorps van zelfmoordplegers (de Zwarte Tijgers).

Voormalig tweede man Karuna Amman, die in 2004 overliep naar de regering, noemde de rebellenleider in een recent interview een gestoorde kluizenaar, die zich nooit zou overgeven. Volgens Amman kon Prabhakaran ‘door de moorden op tegenstanders en intellectuele Tamils nooit toetreden tot het reguliere politieke circuit’.

Er is niet veel bekend over het persoonlijk leven van de LTTE-leider. Hij is in 1984 in India getrouwd en kreeg een dochter en twee zonen. Het is onbekend waar zijn gezin woont; vermoedelijk niet op Sri Lanka.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden