analyse

Sylvana Simons moet en zal implosie van Bij1 voorkomen

In Bij1 vliegen de beschuldigingen in het rond. Medestanders van Quinsy Gario zien zijn royement als een geval van racisme en een complot van ‘witte mensen’, zijn tegenstanders spreken over een couppoging van Gario. Aan Sylvana Simons de taak de partij bij elkaar te houden.

Sylvana Simons vertegenwoordigt de gematigder stroom binnen BIJ1. Beeld Kiki Groot
Sylvana Simons vertegenwoordigt de gematigder stroom binnen BIJ1.Beeld Kiki Groot

Het conflict in Bij1 over het royement van nummer twee Quinsy Gario is nog niet afgelopen. Zaterdag haalden de partijtop en partijleider Sylvana Simons snoeihard naar hem uit. Gario legt zich hier niet bij neer en vecht terug. Aan Simons de taak om de jonge partij te behoeden voor een implosie.

De signalen over het ‘toxische gedrag’ van Gario kwamen volgens de partijtop al binnen vanaf het moment dat hij actief werd voor Bij1, in de zomer van 2020. ‘Sommigen noemden hem toen al Het Paard van Troje’, zei partijleider Sylvana Simons zaterdag in haar toespraak voor de digitale ledenvergadering. Maar Bij1 oordeelt volgens haar niet zomaar op basis van ‘gefluister’. Achteraf stelt Simons vast dat de kritische stemmen destijds ten onrechte ‘niet serieus genoeg genomen’ zijn. ‘En dat spijt mij.’

Diverse Bij1’ers zouden zich ‘onveilig’ hebben gevoeld in aanwezigheid van Gario, vertelde partijvoorzitter Jursica Mills zaterdag op basis van een onderzoeksrapport dat zij op 1 juli onder ogen kreeg. Gario wordt daarin onder meer beschuldigd van het ‘zaaien van tweedeling onder vrijwilligers en kandidaten, mannelijke dominantie en manipulatief gedrag ten opzichte van andere actieve leden’, aldus de partijvoorzitter.

Als gevolg daarvan gaven vrijwilligers aan het contact met de nummer twee op de lijst ‘te mijden en weg te blijven van plekken en vergaderingen waar hij aanwezig is.’ Reden voor het bestuur om meerdere gesprekken met Gario te voeren over zijn gedrag. Maar dat leidde volgens de partijvoorzitter niet tot verbetering.

De zaak ‘stinkt’

Gario herkent de beschuldigingen ‘totaal niet’, zegt hij in een reactie tegen de Volkskrant. Hij vindt dat de zaak ‘stinkt’. Volgens de antiracisme-activist is het bestuur ten onrechte bang dat hij een coup wil plegen binnen de partij en zet het hem daarom nu neer als een ‘gevaarlijke zwarte man’. Hij verwijt het bestuur dat hij nu ‘digitaal wordt gelyncht’ en dat zijn leven gevaar loopt door vage beschuldigingen. ‘Ik heb al een geschiedenis van mensen die om mijn hoofd vragen. Ik ben eerder bedreigd. Ik krijg nu weer allemaal shit over mij heen. Ik ben nu aan het vechten voor mijn leven’, zegt Gario.

Quinsy Gario en Sylvana Simons. Beeld Hollandse Hoogte / Robin Utrecht
Quinsy Gario en Sylvana Simons.Beeld Hollandse Hoogte / Robin Utrecht

Een onafhankelijk extern bureau onderzocht ‘signalen van zestien personen’ en concludeerde tot ‘verbijstering’ van Gario dat hij moest vertrekken. Het rapport is niet openbaar, omdat Bij1 de identiteit van de klagers wil beschermen, maar dat maakt het moeilijk voor Gario om zich ertegen te verweren. Volgens hem is het onderzoeksbureau ingehuurd en betaald door Bij1 en is het daardoor ‘per definitie’ niet onafhankelijk. Vanuit de aanhang van Gario is gesuggereerd dat de antiracisme-activist, die vooral bekend is van zijn acties tegen Zwarte Piet, uit de partij zou zijn gezet door witte mensen die zelf meer invloed willen hebben. Ook zou de onderzoeksgroep ‘uitsluitend bestaan uit witte mensen’.

Partijvoorzitter Mills is gegriefd door deze verdachtmakingen. Meerdere keren benadrukte ze zaterdag dat het haar aangrijpt dat de klagers niet door iedereen worden geloofd. ‘Ik ben beledigd door insinuaties dat ik als voorzitter, als een zwarte vrouw, zou meewerken aan het ten onrechte uit de partij zetten van een zwarte man, zónder eerlijk proces’, zei ze zaterdag. De partij zou voor het onderzoek hebben gezocht naar een bureau met meer diversiteit. ‘Helaas hebben wij dat niet gevonden.’

Hoewel de rust dus nog lang niet is teruggekeerd, lijkt een implosie van Bij1 vooralsnog niet aanstaande. Een groep van zo’n tweehonderd leden eiste vorige week uitleg over het verwijderen van Gario. Maar met een ledental van bijna zesduizend lijken zij vooralsnog in de minderheid.

Koers

Een groter probleem voor de partij is dat achter de schorsing van Gario een strijd schuilt om de koers van Bij1, vertellen meerdere insiders. Die strijd is niet zomaar voorbij met het royement van Gario. Aan de ene kant is er de gematigde stroming, vertegenwoordigd door Sylvana Simons, die wil opkomen voor álle onderdrukten in de samenleving en dus niet alleen voor mensen van kleur.

Lijnrecht daartegenover staan de leden die vinden dat de partij zich vrijwel uitsluitend moet richten op antiracisme, met meer mensen van kleur op belangrijke posities. Deze leden zien in Gario hun boegbeeld. Dat juist hij uit de partij is gezet, vinden zij verdacht, en een vorm van racisme.

Een hoge partijbron vermoedt dat Gario en zijn aanhang bezig zijn met een ‘zorgvuldig opgebouwde couppoging’. Gario ontkent dat ten stelligste. ‘Op 1 juni heb ik het bestuur zelfs letterlijk gemaild: ik hoef Sylvana’s plek niet en ik probeer die ook niet in te pikken.’

Die discussie zal mogelijk weer oplaaien als Simons ooit vervangen zou moeten worden. De partijleider maakte in mei bekend dat zij al drie jaar leeft met chronische pijn, mogelijk als gevolg van artrose. Het is daardoor niet ondenkbaar dat zij ooit (tijdelijk) haar Kamerzetel moet opgeven.

Ziekteverlof

‘Als het inderdaad gaat over Sylvana’s gezondheid en de zorg dat zij waarschijnlijk met ziekteverlof gaat, waardoor iemand anders haar plek moet innemen, moet je je afvragen of het wenselijk is dat de nummer drie op de lijst die rol gaat vervullen’, zegt Gario. ‘Rebekka Timmer is bestuurslid, fractiemedewerker en Kamerlid tegelijk. Allerlei dubbelfuncties die volgens onze spelregels nu al niet zouden mogen. Zou dat dan een goed idee zijn?’

Zeker is elk geval dat kiezers niet zitten te wachten op intern gerommel bij een partij. Partijen als het CDA en Forum zien momenteel met lede ogen toe hoe zij na vele interne ruzies blijven zakken in de peilingen.

De interne strijd zal Simons mede daarom flink wat kopzorgen bezorgen, zo vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2022. Haar partij timmerde tot nu redelijk succesvol aan de weg. Simons oogstte onder meer in online filmpjes veel waardering voor haar debatten met demissionair premier Rutte. Een ideale positie om volgend jaar in meerdere gemeenten mee te doen aan de raadsverkiezingen. Die ambitie wordt nu overschaduwd door de aandacht die het royement van Quinsy Gario opeist.

Simons: ‘Binnen vijf dagen is zo’n beetje alles uit de kast getrokken om af te breken waar vijf jaar aan gebouwd is. Maar neem van mij aan, dat gaat niet gebeuren.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden