Sven Kramer is een winnaar, maar hoe zou het met zijn geestelijke gezondheid zijn?

Foto de Volkskrant

Hoe zou het met de geestelijke gezondheid van Sven Kramer zijn? Morgen, zondag, tijdens de vijf kilometer zal het nog wel gaan, op die afstand heeft hij al twee keer goud. Maar komende donderdag bedoel ik, en de aanloop ernaartoe, als er een sportleven op het spel staat, een leven misschien wel?

Kramer is een winnaar. Al zo lang als ik me kan herinneren heeft hij elke race over tien kilometer, zijn afstand, met overmacht gewonnen, op twee wedstrijden na, die van de laatste en de voorlaatste Olympische Winterspelen, de belangrijkste.

Zo is hij een van de grootste sportapen op de rots geworden, met een achterwerk dat weliswaar reusachtig is, maar van kleur een beetje flets. De twee gouden medailles op zijn afstand, die zijn status hadden moeten steunen, ontbreken. Ze droegen zijn naam, hij kon ze ook al bijna ruiken, maar ze ontglipten hem telkens op het laatste moment.

De eerste keer, acht jaar geleden, kon hij er zelf niet eens wat aan doen, maar was het zijn coach Gerard Kemkers die hem ergens halverwege zijn gouden race per ongeluk de verkeerde baan instuurde, zodat hij werd gediskwalificeerd. Een enkele keer zie ik Kemkers nog weleens op tv, en dan denk ik te kunnen zien dat hij er nog onder lijdt.

De tweede keer, vier jaar geleden, zagen we een glorieuze revanche, waaraan gefrustreerde jaren was gewerkt, in de laatste rondjes in het water vallen. Zijn rug speelde op en ene Jorrit Bergsma kwam onderdoor gekropen. Vooraf kende ik Jorrit Bergsma nauwelijks, achteraf hoefde ik hem ook niet meer zo te leren kennen.

Nu volgt, komende donderdag, de derde en vermoedelijk allerlaatste kans om de sportheld te worden die hij eigenlijk allang is, eigenlijk allang had moeten zijn. Over weer vier jaar, bij de volgende Winterspelen, is hij waarschijnlijk te oud en is het de vraag of de sport nog wel bestaat. Er schaatst niemand meer in de wereld, behalve wij. De klimaatverandering zal vermoedelijk de rest wel doen.

Winnen betekent voor Kramer de superheldenstatus, in het collectieve geheugen plaatsnemen als een van de beste ooit; in het alltime-wintersportklassement Eric Heiden voorbij. Verliezen betekent een knappe loopbaan voor een Nederlander, maar niet zozeer voor hem; in het schaatsklassement Ireen Wüst voor je dulden.

Ik vind dat veel spanning voor een mens, een heleboel verleden om in een wedstrijd uit je borst te moeten scheuren. Ik weet niet hoe hij de afgelopen jaren heeft doorgebracht, hoe hij zich heeft voorbereid, een ander had onder de omstandigheden allang naar de doping gegrepen, onder wie ikzelf; ikzelf als eerste.

Daar gaat hij, onze Sven, op elke schouder een nederlaag. Hij moet niet denken aan die nederlagen, want dan ga je ze voelen. Hij moet ook niet aan de duizenden manieren denken waarop het mis kan gaan, maar ontspannen blijven rijden, de schaats en de techniek zo lang mogelijk het werk laten doen, en onderweg alleen maar denken aan die ene, enkelvoudige, eenzame manier waarop het wel goed kan gaan.


De mooiste verhalen over de Olympische Winterspelen

Lees de mooiste verhalen over de Olympische Spelen, verzameld op één pagina.

Fotograaf Klaas-Jan van der Weij fotografeert al jaren schaatsers, ook als het misgaat. 'Voor schaatsers is het waardeloos, maar voor mij is het erg mooi'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.