Suspense van klassiek Engelse snit

We kennen ze van de BBC-televisieseries: die schilderachtige moorden in Engelse landhuizen. Maar soms achterhaalt de werkelijkheid de fictie, zoals ze in Bosham ondervonden.

BOSHAM - 'Met een klauwhamer! Kun je het je voorstellen? Vreselijk. En dat tijdens de feestdagen.' Sandy, een vrouw van in de vijftig, schudt haar hoofd terwijl ze haar tekkel Tilly uitlaat op Smugglers' Lane nabij het Zuid-Engelse dorpje Bosham. Ze krijgt rillingen op haar rug als ze denkt aan de moord die hier, in een van de villa's, kort voor oudejaarsdag werd gepleegd.


'Ik woon hier al sinds mijn jeugd maar zoiets gruwelijks heb ik nog nooit meegemaakt. De enige ervaring die we hier hebben met criminaliteit zijn opnamen van misdaadseries voor televisie. Zegt Midsomer Murders u iets?'


Bosham is gemaakt voor de ansichtkaart. Het vissersdorpje, gelegen tussen Brighton en Portsmouth, heeft charmante vissershuisjes, een kerk uit Saksische tijden, een kroeg die uitkijkt over de baai. Verkeersborden waarschuwen voor overstekende eenden en een telefooncel is omgebouwd tot minibibliotheek - met veel thrillers.


Geen wonder dat het een populaire plek is om oer-Engelse plattelandsmoorden te verfilmen. Immers, waar Duitse en Nederlandse krimi's zich meestal in de stad afspelen, daar is in Engeland het platteland van oudsher het toneel van mysterieuze moorden.


Maar de realiteit heeft de fictie ingehaald, hier in het graafschap Sussex. Op 30 december werd in de villa Hove To, net buiten het dorp, het lichaam van de 55-jarige Valerie Graves aangetroffen. Haar hoofd en gezicht vertoonden zware verwondingen.


Met haar zus, zwager en moeder paste deze gescheiden moeder van twee kinderen op de 1,9 miljoen euro kostende villa, terwijl de bewoners ervan de feestdagen in Costa Rica doorbrachten. Niemand had iets gehoord in die fatale nacht. Sporen van braak waren er niet. Het motief is een raadsel.


Alle ingrediënten van een klassieke Engelse moord bleken aanwezig te zijn, eentje waar de pijprokende lezer van een zondagskrant zich na het verorberen van een rosbief met Yorkshire pudding op verheugt, zoals George Orwell schreef in Decline of the English murder. Van de loodgieter tot de intellectueel. Zo raakte de Italiaanse schrijver Italo Svevo tijdens diens Londense jaren in de ban van sappige moordzaken. Hij toonde zelfs zoveel interesse voor de moord op een zekere miss Money dat een kennis hem bij de politie aanbracht als mogelijke dader.


Net als bij politieke schandalen is de aanwezigheid van een erotisch element belangrijk in het perfide Albion. Aan deze voorwaarde werd ruim voldaan. De villa bleek immers dienst te hebben gedaan als een club voor swingers en de flamboyante eigenaar, de miljonair Malcolm Chamberlain, portretteerde zichzelf op een website als 'directeur van Lol en Plezier'. Zijn voorkeur? 'Bondage, discipline en hoge hakken.' Dat het met de moord te maken heeft, valt te betwijfelen, maar het zijn fijne details bij het ontbijt.


Voorts hoort er een excentrieke verschijning bij een authentieke plattelandsmoord, zoals een verwarde professor of een rijke kluizenares met een theelepelverzameling. In het onderhavige geval is het slachtoffer een kunstenares die dieren maakte van vilt en de laatste jaren met keramiek bezig was. Volgens haar naasten was ze een vrije, zorgzame geest.


Het wapen waarmee ze omgebracht is, is eveneens kenmerkend. Geen revolver of pistool, maar een stuk gereedschap dat iedereen weleens in zijn handen heeft gehad.: een klauwhamer.


Het belangrijkste is echter de suspense, de spanning omtrent de whodunnit-vraag. In Bosham zijn ruwweg drie mogelijkheden: Graves is vermoord door een inbreker, door een psychopaat of door een van haar familieleden.


Half januari arresteerde de politie een 22-jarige buurtbewoner, maar deze werd na verhoor weer vrijgelaten. Daniel Pereira was de hitchcockiaanse Wrong Man. Op zoek naar aanwijzingen graven de speurders in het verleden van het slachtoffer. Ze hebben ze via Crimewatch, het Britse equivalent van Opsporing verzocht, de hulp van het publiek ingeroepen.


In het oude dorpje wordt volop gespeculeerd. Wandelend langs de baai zegt Brian, een boer die al veertig jaar in Bosham woont, nog steeds uit te gaan van een uit de hand gelopen inbraak. 'De kranten schrijven dat er geen sporen van braak waren, maar dat is een stedelijke manier van denken. Op het platteland doen mensen de deuren vaak niet op slot, zelfs niet 's nachts. Ja, de tijd heeft hier stilgestaan. Het kan dus zijn dat iemand naar binnen is geslopen en werd verrast. Maar dan blijft het wel weer merkwaardig dat het slachtoffer niet geschreeuwd heeft.'


Bij de plaats delict is de recherche nog altijd bezig met het sporenonderzoek. In de doorweekte berm staan twee toiletten. Voor de rest heerst er rust op Smugglers' Lane, waar de postbode pakjes kan achterlaten op een onbemand zelfbedieningsafhaalpunt. 'De mensen zijn eerlijk hier maar ook erg op zichzelf', zegt Sandy, 'de Chamberlains ken ik bijvoorbeeld niet.'


Indertijd heeft ze van het Buurtpreventieteam over de moord gehoord en wat haar betreft heeft de suspense lang genoeg geduurd. 'Het is een eng gevoel dat de moordenaar vrij rondloopt. Een avondwandeling met de hond zit er voorlopig niet in.'


'Written in Blood' en Hercule Poirot


Bosham vormde eind jaren negentig het decor van de Midsomer Murders-aflevering 'Written in Blood', waarin detective chief-inspector Tom Barnaby en zijn assistent Troy zochten naar de man of vrouw die een lid van een schrijversclub had vermoord. Het slachtoffer bleek een fetisj te hebben voor dameskleding. Enkele jaren eerder kuierde Agatha Christie's excentrieke Belgische rechercheur Hercule Poirot hier rond om de moord op een Italiaanse aristocraat te onderzoeken. De moordenaar had dezelfde achternaam als het slachtoffer in de echte Boshamse moordzaak: Graves.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden