Nieuwsbreak

Susan Smit: 'Koningspaar lijkt vooral in Sotsji te zijn voor leuk privé-uitje'

Politica Els Borst is overleden, de stressvolle Cito-toets is weer begonnen en koning Willem-Alexander houdt het in Sotsji lekker informeel. Schrijfster Susan Smit bespreekt het nieuws van de dag in de Nieuwsbreak.

Susan Smit. Beeld anp

Over welk nieuws heeft u zich verwonderd?
'De dood van Els Borst. Vooral het feit dat zij niet door natuurlijke omstandigheden om het leven is gekomen maar door een ongeluk of een misdrijf. Dat is naast treurig ook intrigerend en eigenlijk meer iets voor in een politieke tv-serie.'

Heeft u herinneringen aan haar als politica?
'Ja, ik zie haar nog goed voor me. Ze heeft veel nieuwe dingen geïnitieerd zoals de nieuwe euthanasiewet en daar was moed voor nodig. Je moet een visie hebben om de dingen zo te willen en kunnen moderniseren. Natuurlijk was er ook kritiek; zoals de wachtlijsten in de zorg. Maar ze was een krachtige vrouw.'

Beeld anp

Ongeveer 165.000 basisschoolleerlingen beginnen vandaag aan de Citotoets. In de Volkskrant staat een reportage over de meditatietraining die kinderen krijgen om de stress de baas te blijven. 'Terug naar hun stille lichaam' en dat soort zaken. Leggen we niet veel te veel druk op die arme kinderen?
'Het lijkt alsof we die Cito-toets eerst enorm hebben opgeklopt en daarna noodgedwongen de angst bij kinderen gaan managen.'

Is mindfulness dan de oplossing of moeten de ouders gewoon normaal doen?
'Ik geloof erg in meditatie, ook voor kinderen. Met al die prikkels om hen heen zijn kinderen erg naar buiten gericht. Dat veel kinderen kampen met een concentratiestoornis wordt naar mijn idee mede veroorzaakt door de snelheid van het leven tegenwoordig. Dan kun je meditatie voor kinderen buitenissig of exotisch vinden maar je kunt je ook afvragen: is het niet juist noodzakelijk?

U heeft twee kinderen. Zitten die ook op meditatie?
'Mijn kinderen zijn nog erg jong; drie maanden en drie jaar. De oudste mag aan het einde van de dag één kwartier lang filmpjes kijken. Dat heeft een zuigende kracht. Kijkt ze langer dan merk je dat direct, want daarna is geen boekje meer leuk. Als ze na een drukke dag op het kinderdagverblijf thuiskomt doe ik wel eens ademhalingsoefeningen met haar. Dat helpt direct.'

Als ze naar school gaan, waar computers en dergelijke zijn, heeft u daar minder over te zeggen...
'Dat klopt. Op kinderfeestjes zie ik het nu al. Soms is er een kind dat een scherm meebrengt en dan staan ze daar allemaal naar te kijken in plaats van met elkaar te spelen. Misschien ben ik ouderwets maar daar word ik wel verdrietig van. Dat is heel anders dan toen ik jong was.'

Was het zo anders? Of is dit een geval van: vroeger was het allemaal beter?
'Nee, dat geloof ik niet. Ik ben nu 39. Alles ging geleidelijk. Ik weet nog dat internet kwam, sms, de smartphone. Nu worden kinderen gelanceerd in deze digitale wereld, op een leeftijd dat ze erg open staan voor alles. Het is een jachtige tijd.'

Beeld anp
 
Ik geloof erg in meditatie, ook voor kinderen. Met al die prikkels om hen heen zijn kinderen erg naar buiten gericht

Schrijver Kluun schetst de toekomst van de literatuur in een opiniestuk in de Volkskrant: slechts enkele onafhankelijke boekwinkels in de grote steden bemand door apostelen van de literatuur en geen plaats voor de romantiek van uren achtereen ondergedompeld zijn in een roman. Krijgt u hier de rillingen van?
'Hij schrijft: 'En dan lezen we niet meer uren achtereen, nou én?' Ik vind dat wel erg. Sommige boeken lenen zich goed voor hapsnap lezen. Mijn historische roman Gisele telt 500 pagina's, en is niet voor even tussendoor in bed of op het toilet. Dat is geen waardeoordeel. Maar ik zou wel willen dat alle genres gelezen blijven worden, in het belang van de literatuur.'

Kluun zegt: niet zeuren, het is nou eenmaal niet anders... We leven sneller, reizen sneller, switchen sneller. U verzet zich hier dus wel tegen?
'Hoe vaak ik niet te horen krijg van mensen als ik zeg dat ik schrijver ben: goh, ik heb al lang geen boek meer gelezen, ik heb er de concentratie niet meer voor. De concentratiespanne van mensen wordt steeds korter. De slingeraapjesmentaliteit noem ik dat. Even ergens zitten en weer verdergaan. Die mentaliteit wordt tevreden gesteld door bijvoorbeeld de sociale media.'

En u ziet de roman als het middel om dat tegen te gaan?
'Ik zie het als tegengif. Concentratievermogen is een spier die zich laat trainen.'

Maar goed. Polare ging ten onder. Hoe moet het nu verder? U zet zich in voor de actie Ik lees legaal. Heeft dat wel zin met de mentaliteit dat alles gratis is op het internet?
'E-boeken zijn nu te duur. Dat ben ik met Kluun eens. Het nodigt bijna uit tot illegaal downloaden. Kijk, hoe je leest maakt mij niet uit, of dat papier is of van een tablet. Maar schrijvers moeten ook kunnen blijven schrijven. Ik denk dat we in een tussenperiode zitten. E-boeken krijgen langzaam een steeds groter aandeel in de markt, dat was 5 jaar geleden nog niet zo. Er moet nu gezocht worden naar een nieuw initiatief, zoals een All you can read Spotify voor boeken.'

Allemaal leuk en aardig. Maar hoe verdien je als schrijver daar iets mee? Muzikanten verdienen ook niets aan Spotify. Namelijk 0,1 cent per geluisterd nummer. Het is een uithangbord voor concerten. Schrijvers hebben geen concerten.
'Dat moeten andere mensen gaan uitvinden. Als schrijver vind ik het belangrijk om het discours te starten. Dit is het moment dat we er mee bezig moeten zijn.'

Moeten schrijvers zich nog meer als merk gaan ontwikkelen? Om zo geld in het laatje te brengen?
'Daar geloof ik niet in. Een optreden is leuk en nodig. Misschien voor 10 procent van je tijd. Maar als schrijver wil je toch schrijven in je schrijfkamer. Dat is de aard van het beestje. Schrijvers steeds de bühne opschoppen is tegennatuurlijk.'

Beeld anp
 
Hoe vaak ik niet te horen krijg van mensen als ik zeg dat ik schrijver ben: goh, ik heb al lang geen boek meer gelezen, ik heb er de concentratie niet meer voor. De concentratiespanne van mensen wordt steeds korter.
Beeld anp

Wie naar het Nederlandse schaatsfeestje in Sotsji keek, zag twee overdreven juichende mannen van middelbare leeftijd die hun corpsballentijd nooit zijn ontgroeid, schrijft Roelin Dekker in de brief van de dag. Hoe pijnlijk vond u het?
'Ik ben het helemaal met deze brief eens. Er was ook een foto van koning Willem-Alexander die een biertje doet met Poetin. Poetin maakt hier goede sier mee. Kijk, Nederland is er. Men zegt dan dat hij daar zit als erelid van de IOC en niet als koning. Zo wordt dat natuurlijk niet gezien door de rest van de wereld. Het is echt een illusie dat je daar met een andere pet op kunt gaan zitten. Hij zit daar met een kroon op.'

Moet een koning zich te allen tijde koninklijk gedragen of is uitspatting of onmodieuze trui juist leuk?
'Hoe het koningspaar zich in Sotsji gedraagt lijkt meer op een leuk privé-uitje dan een officieel koninklijk bezoek. Het draagt bij aan het beeld dat Willem-Alexander voor de gelegenheid de politieke omstandigheden maar even door de vingers ziet . Dat vind ik onhandig. Ik denk dat Japin daar heel anders had gestaan. Eeuwig zonde dat hij daar niet de kans toe kreeg.'

Vandaag wordt er in de Eerste Kamer gedebatteerd over de nieuwe Jeugdwet. Goed plan om de zorg naar de gemeenten over te hevelen?
'Dit lijkt me een uitermate slecht plan. Het gevolg is namelijk dat mensen op verschillende manieren worden geholpen, met verschillende kwaliteitsstandaarden.'

Er moet nou eenmaal bezuinigd worden. De crux bij alles wat de gemeente regelt: het is een voorziening. Is het geld op, dan is er geen zorg meer.
'En dan? Als er één kwetsbare groep is waar het mis kan gaan, dan zijn het jongeren met psychische problemen. Je speelt met vuur. Op de lange termijn denk ik dat het de samenleving ook veel meer gaat kosten, problemen bij jongeren die verwaarloosd worden bijvoorbeeld. Het voelt erg onveilig.'

Beeld epa

Valt er nog iets te lachen vandaag?
'Het nieuws over het spelletje Flappy Bird vond ik wel grappig. Die man die het spel bedacht, zegt: ik stop ermee. Ik vind het zo mooi dat iemand weigert mee te gaan in het succes dat met hem aan de haal gaat. Hij vindt dat zijn leven veranderd is en hij wil dat niet. Klaar. Anderen zullen het onbegrijpelijk vinden. Maar het illustreert het gegeven dat met roem en fortuin niet alles altijd beter wordt.'

Of misschien is hij bang voor rechtszaken? Bedenker Ha Dong wordt door de media beschuldigd van plagiaat, met onder andere de groene schoorstenen zou hij inbreuk maken op rechten van Nintendo.
'Het maakt in elk geval duidelijk dat bij internet en games het heel snel kan gaan. Je kunt overnight miljonair worden.'

Wat moeten we nog lezen voordat we naar huis gaan?
'Ik las dat Shirley Temple overleden is. Iedereen kent haar naam en je ziet die pijpenkrullen voor je. Maar wie was zij? Ik ging over haar lezen. Ze was een kindsterretje maar werd een diplomaat en ambassadrice bij de Verenigde Naties. Geen diplomatenvrouw, mind you, maar diplomaat. Hoe cool is dat? Zo zie je maar weer...'

Niet elk kindersterretjes raakt aan lager wal en gaat aan de drugs..
'Ze is 85 jaar geworden en heeft nog een heel leven na Hollywood gehad. Briljant.'

Dit is aflevering 258 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Beeld anp
Shirley Temple Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden