Suruç: hoe een ideaal eindigde in een bloedbad

Wie zijn de jongeren die doelwit waren van de terreuraanslag in Turkije? In een uitgelaten stemming wilden ze een weekje helpen in de verwoeste stad Kobani in Syrië. Al hadden ze nog geen toestemming van de regering-Erdogan.

SGDF-leden op weg naar Suruç. Beeld Agos

Het belooft een vrolijk evenement te worden, de bijeenkomst in het culturele centrum Suruç. Bussen met in totaal 300 jongeren van de socialistische jongerenbeweging SGDF vertrekken zondag vanuit alle delen van Turkije naar de grensstad, op nog geen 10 kilometer van Kobani. Op foto's is te zien hoe opgetogen de jongeren zijn. Ze lachen breed, terwijl ze zich vastklampen aan hun bagage.

De meesten zijn studenten, afkomstig uit minderheidsgroepen zoals de Koerden. Ze hebben één ding gemeen: hun idealisme. De SGDF, de jongerenpartij van de ESP (de Socialistische partij van de Onderdrukten), strijdt voor het vrije woord, de gelijkheid tussen man en vrouw en de vrede tussen Koerden en Turken.

Ook het tripje naar Suruç gaat gepaard met een missie: de jongeren hebben een zomerexpeditie naar Kobani voor ogen van in totaal vijf dagen. Die tijd willen ze gebruiken om de zwaar verwoeste ziekenhuizen en scholen te herbouwen, knuffels uit te delen en een speelpark voor kinderen op te zetten dat 'Emre Aslan' is gedoopt, naar een Koerdische strijder die in Kobani omkwam tijdens de gevechten met terreurgroep Islamitische Staat.

Aslan was actief binnen de SGDF, net als twee andere omgekomen strijders. 'Na hun dood ontstond het idee voor het wederopbouwproject in Kobani', zegt Ozan Horoz, een ESP-lid uit Istanbul. 'We wilden als eerbetoon aan de slachtoffers een helpende hand bieden aan de inwoners van Kobani.'

In de weken voorafgaand aan de geplande zomerexpeditie zamelen de jongeren geld, knuffels en hulpmiddelen in. Alles lijkt geregeld - alleen de toestemming van de Turkse autoriteiten ontbreekt nog. Die lijken ze ook niet te krijgen. 'Vanuit Suruç hoopten ze de druk op te voeren', zegt Horoz. 'Ze wilden in groepen naar Kobani afreizen, maar ook daarvoor werd geen toestemming verleend.'

De 300 jongeren zijn van plan om nog drie, vier dagen in Suruç te blijven. Als ze dan nog altijd geen toestemming hebben gekregen, zullen ze de hulpmiddelen via hun externe contacten de grens over proberen te krijgen. Daarna zullen ze terugkeren naar huis.

Een demonstrant met een SGDP-vlag tijdens een anti-IS demonstratie in Istanbul. Beeld AFP

'Bloedige boodschap van IS'

Het verloopt anders: maandagmiddag, tijdens een persconferentie in de tuin van het culturele centrum van Suruç, ontploft een bom. Zeker 32 leden van de SGDF komen om het leven, meer dan honderd raken gewond.

Volgens de Turkse premier Ahmet Davutoglu, die dinsdag een persconferentie hield, stapelen de bewijzen zich op dat IS achter de aanslag zit.

'IS geeft met deze aanslag een bloedige boodschap af aan Turkse socialisten die zich solidair hebben verklaard aan Koerdische troepen', zegt een woordvoerder van de SGDF, die anoniem wil blijven. Maar niet alleen IS wordt door de SGDF als schuldige aangewezen; de woede richt zich ook op de Turkse autoriteiten. Die zouden afkerig staan tegenover de samenwerking tussen de socialisten en de Koerden, meent de SGDF.

De Turkse regering en de SGDF hebben altijd vijandig tegenover elkaar gestaan. De jongerenpartij werd in 1994 opgericht, onder de naam 'Vrije Jongeren'. Leden werden geregeld opgepakt en gemarteld in gevangenissen.

'Tegenwoordig richt de agressie van de autoriteiten zich vooral op de steun van socialisten en communisten binnen onze federatie aan de Koerden die tegen IS vechten in Syrië en Irak', zegt de woordvoerder. De autoriteiten, zegt hij, 'verlenen IS-strijders bovendien toegang tot Turkije'.

Forensische experts onderzoeken de tuin van het culturele centrum in Suruç, waar de aanslag plaatsvond. Beeld AFP

Verdrietig

De SGDF is nu 'heel erg verdrietig', zegt ESP-lid Ozan Horoz. 'Er worden aan de lopende band begrafenissen gehouden. Morgen komen weer vier lichamen van vrienden aan in Istanbul. Er zijn ook nog altijd vijf lichamen die geïdentificeerd moeten worden.

'De partij gaat door zware dagen, maar we denken er niet aan om onze werkzaamheden stil te leggen. We merken juist nu dat mensen zich bij ons willen aansluiten om onze boodschap kracht bij te zetten. Dat geeft ons de motivatie om door te gaan.'

Naar Kobani zullen de socialistische jongeren voorlopig niet gaan. Te gevaarlijk, zegt Horoz. 'We willen niet nog meer doden riskeren. IS heeft ons gewaarschuwd.'

De moeder van een van de slachtoffers van de aanslag in Suruç rouwt tijdens een begrafenisceremonie in Gaziantep. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden