Surinames laatste gouverneur

De eerste president van Suriname (1975-1980) loodste het land decennialang door moeilijke tijden. Hij overleed maandag in Oegstgeest.

De ‘vader des vaderlands’ bleef hij tot zijn dood, geprezen door vriend en de enkele ge vijand die hij had. Johan Henri Eliza Ferrier (99) was de man die Suriname decennialang tijdens moeilijke tijden (stakingen, de onafhankelijkheid, een coup) er doorheen loodste. Zelfs toen jonge sergeanten het kabinet-Arron op 25 februari 1980 wegschoten, bleef hij tijdelijk aan om erger te voorkomen in zijn geliefd Suriname.

Twee jaar na zijn vertrek kwam toch het onheil, met de decembermoorden van 1982. ‘Een dieptepunt van de hele Surinaamse geschiedenis’, noemde oud-onderwijzer Ferrier in 2000, in een interview met de Volkskrant , de moord op 15 prominente Surinamers, onder wie ex-leerlingen en vrienden. Ferrier: ‘Tot 1980 heb ik altijd gezegd: de Surinamer vermoordt de ander niet. Toen kwam de coup, en in 1982 de decembermoorden. Dat laatste was zó on-Surinaams.’

‘Een zeer krachtig, integer persoon die een grote bijdrage aan Suriname heeft geleverd’, zo noemde president Ronald Venetiaan maandag Ferrier na zijn overlijden in Oegstgeest. In Paramaribo gingen de vlaggen halfstok als eerbetoon aan de politicus en begenadigd verteller van Surinaamse Anansi-verhalen, die in 1999 werd gekozen tot Surinamer van de eeuw.

Voor veel Surinamers is Ferrier de man die Sranan als eerste president diende, na de onafhankelijkheid in 1975. Maar in de kwart eeuw daarvoor had Ferrier, vanaf de jaren twintig leraar in Suriname en in 1950 in Amsterdam gepromoveerd tot doctor in de letteren, al een voorname rol gespeeld. Hij stond aan de basis van de creoolse Nationale Partij Suriname (NPS), de partij die later zou ijveren voor de onafhankelijkheid.

In 1955, na de ondertekening van het Statuut dat van Suriname een autonoom land maakte binnen het koninkrijk, schopte hij het tot premier. Dertien jaar later, in 1968, volgde een nieuwe belangrijke stap in de carrière van de creoolse politicus toen hij door Den Haag werd benoemd tot gouverneur.

Ferrier zou de laatste Surinaamse gouverneur zijn. In 1975, nadat NPS-leider Henck Arron de droom van een onafhankelijk Suriname verwezenlijkt zag, werd hij de eerste president. Vooral de hindoestaanse politici zagen in de verzoener Ferrier de man die de jonge republiek in goede banen moest leiden. Maar na de coup van Bouterse cum suis, zou Suriname toch ontsporen. De oprichting van het Surinaamse leger, zou hij later bekennen, zag hij als een ‘grote vergissing’. De onafhankelijkheid was dat in zijn ogen niet. ‘In 1975 was het kind Suriname meerderjarig’, zei hij in 2000 bij de 25-jarige viering in deze krant. ‘Het moest worden losgelaten.’ Ruim een half jaar na de coup van 1980 zette hij een punt achter een lange loopbaan en vertrok Ferrier naar Nederland waar hij zijn Suriname 35 jaar zag worstelen, vooral met zichzelf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.