Surfspektakel

Voor de kust van Peru is de mooiste surfersgolf ter wereld. Soms, om eerlijk te zijn.

Even rekenen. De afstand tussen twee achtereenvolgende golven is doorgaans zo'n twaalf seconde. Als er twaalf golven voor de kust passen maakt dat per golf 144 seconden vrij surfen tot het strand is bereikt. Dik twee minuten.


Kom daar eens om als berijder van bijvoorbeeld de Noordzee. Met een flinke dosis geluk kunnen de echte pro's bij Scheveningen of Katwijk een seconde of tien vooruit. Als zich überhaupt al golven voordoen waarvoor ze op hun board klimmen.


Puerto Chicama aan de kust van Peru, kortom, is een surfersparadijs. Plaatselijke touroperators adverteren ermee vanwege de langste golven ter wereld. Moeder natuur, is de bewering, pompt hier met ijzeren regelmaat prachtgolven voor de kust. Klaar om te bestijgen. Alleen voor lefties, trouwens. Surfers die de golf graag rechts hebben, moeten elders zijn.


Die ijzeren regelmaat is stevig overdreven. In 1965 zag een Hawaiiaanse surfer vanuit het vliegtuig de golven en wist dat hij daar heen wilde. Gelijk had hij. Maar in feite had deze Chuck Shipman gewoon geluk. De natuur is maar nu en dan bereid het surfspektakel te organiseren. De golf is er niet altijd. Een toerist kan er ook zomaar voor niks komen.


Die golven ontstaan pas na een aanzienlijke samenloop van omstandigheden. Om te beginnen zijn het geen golven, maar is het de deining die we zien. Lange golven die niet ontstaan door de wind ter plaatse, maar hun oorsprong vinden op een groot windveld ergens ver weg op de oceaan, misschien wel duizend kilometer uit de kust.


Daar blies ergens de wind over water en creëerde een wirwar aan golven en golfjes. De kortste daarvan dempten al snel weer uit, maar de allerlangste kwamen samen en gaven de deining op zee die letterlijk eindeloos voortrolt. Tot hij de ondiepe kustwateren bereikte. Dan kon het water geen kant op en nam de golfhoogte toe. Maar water stapelen gaat niet, en dus stortten de golven in.


Net bezuiden Puerto Chicama gaat dat extra mooi, omdat het land er een stuk de zee in steekt. Omringd door uitgebreide ondiepten. Het surfende mannetje, links van het midden, geeft een idee van de schaal.


Tenzij de deining precies recht op de kust staat, verplaatst de breker zich langs de golf. En vlak daarvoor, in een watertunnel die meters hoog kan zijn, is de perfecte plek voor surfers. Aangejaagd door de helling van het water razen ze voort, tot de golf op het strand belandt. En de surfers in de branding.


De tol van de perfecte golf: ze moeten het hele eind ook weer teruglopen.


Overigens is voor de kieskeurige surfer zelfs in Puerto Chicama niet iedere golf perfect. Golfkenners zien op de foto ook nog een patroon in de golfhoogten: na twee hoge golven volgt er één wat lagere. Allemaal gevolgen van de ingewikkelde manier waarop de oceaan de wirwar van stormgolven achter de horizon tot een kalme deining uitfiltert, als een prisma dat licht uiteenrafelt.


Wat in elk geval wel helpt: de wind in Puerto Chicama, ooit het oord van een van de grootste suikerplantage's van Peru, is vrijwel altijd aflandig. Ook op deze plaats is het gevolg daarvan goed te zien: de watertunnels worden opengeblazen. De bovenste schuimkraag rolt aan de achterkant van de rolgolf af.


De golfruiter heeft er geen omkijken naar.


Uitleg Marcel Stive (TU Delft) en surfer Sierd de Vries.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.