Superverzamelaar met enorm geheugen

Documentalist Otto Spronk was een groot collectionneur en wist alles. Wie wat aan hem vroeg, kreeg geen eenduidig antwoord, maar een college.

Beeld Otto Spronk

Torenhoge stapels boeken stonden vlak naast zijn bed. Zijn vrouw Thea Vrijmoed maakte er weleens een grap over. 'Als dit allemaal gaat schuiven, dan staat deze kop in de krant: 'Man vermoordt door zijn eigen boeken'.'

Otto Spronk, chef-documentatie van de Volkskrant tussen 1979 en 1997, was een superverzamelaar. Hij verzamelde meer - vooral over de Tweede Wereldoorlog - dan de conservatoren van drie Nederlandse musea tegelijk. Hij begon er al mee op zijn 8ste, samen met een vriendje die net als hij niet van voetballen hield. Ze knipten plaatjes uit van oorlogsschepen en plakte die in albums.

Bij zijn overlijden op 2 juni had hij meer dan 250 duizend foto's en negatieven verzameld, waaronder zesduizend unieke zwart-witnegatieven die een Duitse oorlogsfotograaf had gemaakt langs de kust van Nederland en België (het Kropf-archief). Daarnaast bezat hij 50 duizend boeken. 'Dat waren vooral detectives, want daarvan verslond hij er drie of vier per week', vertelt zijn echtgenote.

Bijzondere man

Dat Otto Spronk geen hoge leeftijd zou bereiken, was eigenlijk geen verrassing. Hij blonk niet uit door een regelmatig en gezond leven 'Mailtjes werden steevast om 2.33 of 3.44 uur in de nacht beantwoord', zegt collega Sytze de Boer, die lang met hem samenwerkte.

Zeven jaar geleden kreeg Spronk een herseninfarct. Ook daarna bleef hij zijn verzameling uitbreiden en werkte hard door. In het najaar verschijnt het volgende deel uit van Headgear of Hitler's Germany, vol. 6. Aan deze zesde editie heeft Spronk nog meegewerkt. 'Wederom een dikke pil', concludeert Vrijmoed.

Spronk was een bijzondere man. Wie hem een keer had ontmoet vergat hem nooit meer. Wie wat aan hem vroeg kreeg geen eenduidig antwoord, maar een verhandeling. Wie als journalist een kort nieuwsstukje moest schrijven over een staking in de metaal, kon door Spronk getrakteerd worden op een enorme stapel mappen met alle hoofd-, bijzaken en analyses. Wie haast had, sprak hem niet aan.

Chef-documentatie

Zijn vader was een Haagse tramconducteur. Na de mulo werd Otto Spronk boekverkoper bij De Bijenkorf. In 1969 solliciteerde hij bij Peter Jonkman, chef van de documentatie-afdeling van de Sijthoff Pers in Den Haag, onder meer de uitgever van de Haagsche Courant. Jonkman wees Spronk af, omdat hij met zijn 1,97 meter te lang zou zijn om op het zolderkamertje zitting te nemen. 'Geen gezicht, zo'n lange man op onze kleine afdeling', zei Jonkman.

Maar Otto Spronk kon wel aan de slag bij een boekwinkel van Sijthoff in Rotterdam. In 1972 kwam hij in dienst op de documentatie-afdeling van de Nederlandse Dagblad Unie, de eigenaar van AD en NRC Handelsblad. Zeven jaar later solliciteerde hij naar de functie van chef-documentatie van de Volkskrant. Zijn taak was het uitknippen van krantenartikelen en het rangschikken in hangmappen. Ook maakte hij handgeschreven overzichten die in multomappen werden opgeslagen.

Ook thuis

Het documenteren ging thuis gewoon door. Toen Spronk met zijn vrouw naar Rosmalen verhuisde, bleek de vloer van het appartement in Den Haag 10 centimeter te zijn gezakt onder het gewicht van boeken en knipsels.

In 1997 koos de Volkskrant-hoofdredactie een andere chef. Otto Spronk moest zich inzetten voor grote projecten in een achterafkamertje. Dat beviel hem niet. Vanaf 2000 was hij voor drie dagen gedetacheerd bij HP/De Tijd en voor twee dagen bij NRC.

In 2005 ging Spronk vervroegd met pensioen. Hij bleef boekenveilingen afstruinen en zette zich in voor binnen- en buitenlandse projecten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden