Supernova roeide organismen uit

Een nabije supernova-explosie was twee miljoen jaar geleden, aan het eind van het Plioceen, de oorzaak van het plotselinge uitsterven van grote aantallen zeeorganismen....

De energierijke deeltjes die daarbij de ruimte in geblazen werden, vernietigden de ozonlaag, waardoor de schadelijke ultraviolette straling van de zon vrij spel had.

Een paar jaar geleden werd in oude gesteentenlagen op de oceaanbodem al een verhoogde concentratie van radioactieve ijzeratomen gevonden. Zulke atomen worden onder andere door supernova's geproduceerd, maar er waren indertijd geen aanwijzingen dat er zo kort geleden op zo'n kleine afstand een catastrofale ster explosie heeft plaatsgevonden.

Die aanwijzingen zijn er nu wel, aldus Narciso Benítez van de Johns Hopkins University en Jesús Maíz-Apellániz van het Space Telescope Science Institute, die hun theorie deze week presenteerden op de 199ste bijeenkomst van de American Astronomical Society in Washington.

De Scorpius-Centaurus-associatie, een jonge groep van zware, hete sterren, stond vroeger veel dichter bij de zon dan nu, zo blijkt uit metingen van de Europese Hipparcos-kunstmaan. In die sterassociatie moeten de afgelopen tien miljoen jaar minstens twintig supernova-uitbarstingen hebben plaatsgevonden. Eén daarvan kan op honderd lichtjaar afstand hebben gestaan.

Benítez geeft toe dat het bewijs nog niet helemaal rond is. 'De ouderdom van de radioactieve ijzeratomen moet veel nauwkeuriger worden gemeten', zegt hij. 'Als onze theorie klopt, moeten die twee miljoen jaar geleden op de oceaanbodem zijn afgezet, tegelijkertijd met het uitsterven van vele planktonsoorten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden