Supermarkten verkochten jarenlang verboden Nederlandse kwarteleieren, en Marqt doet dat nog steeds

Pieter Hotse Smit

Kwarteleieren

Supermarkten hebben jarenlang Nederlandse kwarteleitjes verkocht, terwijl dit wettelijk verboden is. Op dit moment heeft winkelketen Marqt nog steeds eitjes van een kwartelboer uit de regio Utrecht in de schappen liggen. Jumbo verkocht lange tijd eitjes van een Puttense kwartelhouder die door de autoriteiten werd gedoogd.

Dit blijkt uit onderzoek van de Volkskrant. Omdat de kwartel nooit op de landelijke lijst van 'productiedieren' heeft gestaan, zijn commerciële kwartelhouderijen in Nederland niet toegestaan. Dat bevestigt zowel het ministerie van Landbouw als de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Een rondgang langs pluimveeorganisaties, producenten, leveranciers en verkopers leert dat vrijwel niemand van dit verbod op de hoogte is.

‘Ik had geen idee’, zegt Marleen Kruiger, die samen met haar man duizenden kwarteleieren levert aan duurzame supermarkt Marqt en met de eieropbrengst van haar 500 kwartels een kwartelproject in Oeganda betaalt. De directeur van de Barneveldse eiergroothandel Eicom, Henk van Hamersveld, zegt dat ook hij het niet wist. Van Hamersveld kocht naar eigen zeggen sinds 2012 eieren in bij een Puttense kwartelboer en leverde die aan supermarktketen Jumbo. De kwartelhouder in kwestie, Maarten Meijer, wil niet reageren op vragen, omdat de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (Nvwa) momenteel onderzoek doet naar zijn samenwerking met Eicom. 

Keuringsdienst van Waarde

Twee weken geleden kwam door speurwerk van het televisieprogramma Keuringsdienst van Waarde en Wakker Dier aan het licht dat Eicom kwarteleitjes uit Franse legbatterijen aan Jumbo verkocht als ‘Veluwse scharreleitjes’. Die eitjes waren zogenaamd geproduceerd door de Puttense kwartels van Meijer. De ophef richtte zich toen op het verkopen van kooi-eieren onder de noemer ‘scharrel’, maar nu blijkt dat Eicom en Meijer volgens de wet helemaal geen Nederlandse kwarteleieren hadden mogen leveren.

Na lang zoeken in de eigen archieven bevestigen het ministerie van Landbouw en de RVO dat er in Nederland nooit ontheffingen zijn gegeven voor het bedrijfsmatig produceren van kwarteleieren. In 2013 vroeg een boer wel zo'n ontheffing aan, maar het ministerie weigerde dat verzoek op basis van het dierenwelzijn - te veel stress voor de dieren en problemen met de pootjes. Aan die weigering lag een vertrouwelijk onderzoeksrapport van de Universiteit Wageningen ten grondslag. 

Op de vraag waarom de Nvwa vervolgens niet actief is gaan controleren op illegale kwartelboeren, zegt een woordvoerder: 'Wij kunnen met beperkte capaciteit niet alles in winkels controleren. En wat we wel controleren doen we op basis van risico's voor de volksgezondheid. Die is hier niet.'

Naar nu blijkt was het ontheffingsverzoek in 2013 ingediend door Jumbo-producent Meijer, die vóór het Wageningse onderzoek al was begonnen met de bedrijfsmatige productie van kwarteleieren. Vervolgens kreeg hij van het ministerie tot 31 december 2016 de tijd om te stoppen met zijn kwartelhouderij. Tot die datum werd zijn boerderij gedoogd. Uit onderzoek van de Nvwa is gebleken dat Meijers klant Eicom vervolgens eind februari 2017 stopte met het inkopen van Nederlandse kwarteleieren en overstapte op eieren uit Franse legbatterijen. In augustus 2017 brandde het kwartelhok van Meijer af.

Kwartelwelzijn

Kruiger, de kwarteleierenproducent van Marqt, distantieert zich van het bedrog van Eicom. Ze vreest wel voor het voortbestaan van haar ‘uit de hand gelopen hobby’ nu duidelijk is dat de bedrijfsmatige productie van kwarteleieren niet mag in Nederland. ‘Op zes zorgboerderijen zorgen wij heel goed voor onze dieren en van de opbrengst helpen wij vrouwen in Afrika met de productie van kwarteleieren’, zegt ze. Het kwartelwelzijn is er niet mee gediend als zij moet stoppen met haar kwartels, denkt Kruiger. ‘Het zou toch achterlijk zijn als Nederlandse leveranciers nu moeten aankloppen bij Franse legbatterijen.’

Wakker Dier zegt in een reactie dat het ‘jammer zou zijn als wetgeving ertoe leidt dat de goede producten als Kruiger de dupe worden’. Ook Marqt ziet liever niet dat het project Quails for Africa van de Kruigers sneuvelt. Mocht het zover komen dat Marqt dit ‘eerlijke Nederlandse’ product met ‘sociaal verdienmodel’ uit de schappen moet halen, dan wil de winkelketen in gesprek met RVO.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.