ReportageSupermarkten

Supermarktbazen moeten pandemie en burger bedwingen: ‘Ik wacht je buiten op, zeggen ze’

Ondernemer Nawin Harpal geeft in zijn filiaal van Boon’s Markt in Utrecht aan welke delen van de winkel hij zou moeten afsluiten op het moment dat hij geen alcohol meer mag verkopen. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Tot een halfjaar geleden probeerde je als supermarkteigenaar vooral veel klanten te lokken met kiloknallers, nu moet je helpen de pandemie te bedwingen. ‘Ik wacht je buiten op, zeggen ze dan. Ik steek je neer.’ 

Kijk, zegt Nawin Harpal (39) voor het schap met kratten Heineken en halveliterblikken Grolsch. Om te voldoen aan het verbod om na acht uur ’s avonds alcohol te verkopen, zouden ze hier dus ruim dertien, veertien meter hekwerk neer moeten zetten. ‘Van die hoge waarmee normaal bouwterreinen worden afgezet.’

Met weidse armgebaren vertelt de ondernemer – het mondkapje bungelend aan één oor – van de plannen waarover ze bij Boon’s Markt in Utrecht heel even spraken, maar die al gauw terzijde werden geschoven.

Daar had dan ook een hek moeten staan, voor het koelschap met blikjes Brewdog Pale Ale, Dikke Lul 3 Bier en Corona. En verderop nog een, bij de ingang van het pad met wijn, wat dus ook zou betekenen dat klanten niet meer bij de chips kunnen. Hij zou ’s avonds en ’s ochtends een paar man nodig hebben om de hekken te plaatsen en weer te verwijderen.

Slecht idee dus. Onbegonnen werk. Afgekeurd.

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Bedreigingen

Vanaf donderdag mogen winkels tussen acht uur ’s avonds en zeven uur ’s ochtends geen alcohol meer verkopen. Ook het bezit van alcohol in de openbare ruimte is tussen die tijdstippen verboden. Het kabinet hoopt met die maatregel het aantal coronabesmettingen in te perken.

Daarmee legt de overheid opnieuw taken neer bij de supermarkten, die toch al worstelen met de coronamaatregelen. Er geldt al een maximumaantal bezoekers per winkel. Klanten worden geacht anderhalve meter afstand te houden. En er is een dringend advies een mondkapje te dragen. Volgens het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) ‘neemt de druk op en verantwoordelijkheid van supermarkten met de nieuwe maatregelen fors toe’.

Met het verbod op alcoholverkoop na 20 uur verwacht de branche ‘meer ongewenste discussie met klanten die altijd na achten hun (week)boodschappen doen en daarbij ook alcohol willen kopen, of met klanten die even na achten aan de beurt zijn bij de kassa en daardoor net te lang hebben moeten wachten om een fles wijn te kunnen kopen’.

Uitgaanspubliek

Harpal worstelt nu al met de maatregelen. In zijn winkel in het hart van het historische centrum geldt de plicht een wagentje of een mandje mee te nemen, zodat hij het aantal klanten kan beperken tot maximaal tachtig. Een of twee keer per dag levert dat gedoe op, zegt hij. ‘Dan weigert iemand er een te pakken. We hebben al bedreigingen gehad. Ik wacht je buiten op, zeggen ze dan. Ik steek je neer. We kunnen wel meer beveiligers inhuren, maar dat kost ook weer allemaal geld.’

Over het ouderenuurtje, dat grotere supermarkten geacht worden in te lassen, is hij ook niet laaiend enthousiast. Want hoe moet hij bepalen wie daarvoor in aanmerking komt? ‘We mogen vanwege de privacy de leeftijd van klanten niet controleren. En we kunnen mensen natuurlijk ook niet vragen aan welke ziekten ze lijden. Ik kan niemand weigeren. Het is heel erg lastig.’

Laatst, toen de kroegen om 22 uur dicht moesten, stond het hier op zaterdagavond plotseling vol uitgaanspubliek, dat nog wat drank voor thuis kwam halen. Binnen de kortste keren waren de mandjes op, terwijl buiten nog zeker vijftig man stond te wachten. ‘Ik heb de winkel dicht moeten gooien’, zegt hij. ‘We konden niet garanderen dat de wachtende mensen buiten voldoende afstand zouden houden. En die vallen ook onder onze verantwoordelijkheid.’

Kort daarna besloot Harpal, in samenspraak met de gemeente, de deuren voortaan op uitgaansavonden al om 22 uur te sluiten.

Beveiligers

Legt de overheid te veel maatregelen bij de supermarkten neer? Mari Martens van FNV Handel kan zich daar niet in vinden. Hij stelt dat de supermarkten zich wel wat meer kunnen inspannen. Zo doen ze onvoldoende om de anderhalvemeterregels te handhaven, zegt hij, om klanten maar niet te ontrieven. Het supermarktpersoneel loopt daardoor gevaar.

‘De werkgever moet zorgen dat de werkplek veilig is’, zegt Martens. ‘Dus moeten ze beveiligers inhuren om klanten aan te spreken. Dat kun je niet overlaten aan jonge medewerkers van 16, 17 jaar. Dat vinden wij onbeschoft.’

Die beveiligers moeten er beter op toezien dat mensen karretjes pakken, afstand houden en niet met de hele familie de winkel betreden, zegt Martens. ‘Ja, dat kost geld, maar de supermarkten verdienen momenteel genoeg. En anders dienen ze een verzoek in bij de overheid. Of ze gooien de prijzen iets omhoog. Daar ligt momenteel ook niemand wakker van.’

Nog eerder

Toen Nawin Harpal dinsdag hoorde over het verbod om ’s avonds alcohol te verkopen, wist hij meteen dat hij de schappen met alcoholische dranken moest uitruimen of afschermen. Anders zouden klanten toch gewoon zes flesjes Kornuit of een fles port in hun mandje gooien. Het zou bij de kassa alleen maar tot discussie en agressie leiden. Dat wilde hij het personeel niet aandoen.

Maar wat gaat hij doen, nu hij geconstateerd heeft dat hekwerk geen oplossing is? Simpel, hij sluit nóg eerder de deuren. De komende weken is zijn zaak om 20 uur dicht. De andere supermarkten van Boon doen hetzelfde, net als de supermarkten van Deen. Andere winkels blijven wel open, schrijft brancheorganisatie CBL, ‘omdat ze de extra uren nodig hebben om te voorkomen dat het op andere momenten te druk wordt’.

Een beetje baalt Harpal wel, natuurlijk. Het kost hem waarschijnlijk omzet, want zijn stadswinkel moet het hebben van passanten en studenten die na het avondeten nog even een kratje bier komen halen. Maar goed, het is even niet anders. ‘Alleen zo kunnen we agressie voorkomen.’

Verder lezen

Supersnelle blaastest voor corona moet maatschappij weer op gang brengen
Wie volgende maand naar de teststraat gaat voor een coronatest, krijgt bij de ingang wellicht eerst een blaasproef. Een in Nederland ontwikkelde ademmeter kan bij ongeveer driekwart van de bezoekers direct zeggen dat ze geen covid hebben, als ruwe voorselectie bij de teststraat.

Er zijn kleine lichtpuntjes, overschaduwd doordat het virus ons wéér op de knieën heeft’
Nederland is terug bij af: wéér een lockdown om vat op het coronavirus te krijgen, hardere maatregelen over vier weken zijn niet uitgesloten. Toch zijn er enkele lichtpuntjes, vertelt wetenschapsredacteur Maarten Keulemans.

Waarom houden Nederlanders zich zo slecht aan de coronaregels?
Nu het aantal besmettingen toeneemt is het belangrijker dan ooit om ons strikt aan de coronaregels te houden. Waarom lukt dat toch niet? Op pad met een gedragswetenschapper. ‘Dit is een prachtige weerspiegeling van Nederland in coronatijd.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden