Supermacht machteloos tegen terrorisme

De Amerikaanse leiders spreken niet meer van een terroristische aanslag maar van een oorlog. De militaire slagkracht van de VS is fenomenaal....

Van onze verslaggever Stieven Ramdharie

Amerika's militaire macht staat op het punt om losgelaten te worden op het 'wereldterrorisme' en de ene na de andere politicus in Washington roept sinds dinsdag dat vergelding niet hard genoeg kan zijn. Maar hoe vernietig je, zoals de Democratische senator J. Kerry het dinsdag treffend zei, 'een stealth-vijand van wie we zo weinig weten?'

Aan Amerikaans wapentuig in het Midden-Oosten, in het bijzonder de verwoestende gevechtsonderdelen, is in ieder geval momenteel geen enkel gebrek. Het vliegdekschip USS Enterprise is in de Perzische Golf paraat, een tweede (de USS Carl Vinson) heeft in opdracht van het Pentagon de terugreis naar de VS tijdelijk onderbroken.

'Vrijheid in stand houden', luidt het dezer dagen zo toepasselijke motto van Detachment 1 van de Amerikaanse luchtmacht op het Britse eiland Diego Garcia in de Stille Oceaan.

Als president Bush snel tot wraak overgaat, zullen ook de tientallen B-52's van Detachment 1, dat betrokken was bij elke luchtaanval op Irak sinds 1990, in actie komen. Met 31 duizend kilo aan bommen per B-52 kan de 'grote, lelijk dikke kerel', zoals de bijnaam van de bommenwerper luidt, verwoestend te werk gaan tegen de trainingskampen van Osama bin Laden in de oostelijke provincie Nangarhar van Afghanistan.

De modernste militaire middelen staan het Witte Huis ter beschikking in het Midden-Oosten, van nucleaire kruisraketten tot vliegdekschepen, maar tegen wie moet het allemaal gebruikt worden? En hoe groot dient de vergelding te zijn? Amerika's geloofwaardigheid als grootste militaire macht staat op het spel nu een vernederd Washington afweegt hoe terug te slaan, op wie en op welke schaal.

Dat het grootschalig zal zijn, lijkt, gezien het grote aantal doden in de VS, buiten kijf te staan. 'We kunnen nu geen papieren tijger zijn', waarschuwde de Democratische senator Feinstein.

'Ik hoop dat het de meest krachtdadige vergelding zal zijn', zei oud-terrorismebestrijder Bremer. Oud-minister Kissinger pleitte zelfs voor een 'systematische reactie' gericht tegen 'het netwerk van terroristische organisaties dat bescherming vindt in hoofdsteden van bepaalde landen'.

Gezien deze enorme druk lijkt Bush, zeker als Bin Laden de hoofddader blijkt te zijn, niet meer te kunnen volstaan met een beperkte aanval zoals met kruisraketten op Afghanistan en Sudan in 1998. In Washington gaan er al stemmen op tot massale bombardementen op posities van het Taliban-bewind en zelfs voor een korte landoperatie in Oost-Afghanistan tegen de kampen van Bin Laden.

Ongeveer 15 duizend troepen heeft de Amerikaanse marine nu tot haar beschikking in het gebied, grotendeels op het vliegdekschip Enterprise en de twintig begeleidende schepen van de Carrier Battle Group. Behalve zeventig gevechtsvliegtuigen bevinden zich in de vloot-eenheid ook tweeduizend mariniers. Nog eens ruim vijfduizend man telt het vliegdekschip Carl Vinson dat zich thans in de Indische Oceaan bevindt.

Verder zijn er grote Amerikaanse luchtmacht-eenheden op bases in Saudi-Arabië, Koeweit en Turkije die de Iraakse no-flyzones helpen bewaken.

Washington kan nu wel eens in de verleiding komen, zeker als echt duidelijk wordt hoe groot het aantal slachtoffers is in Washington en New York, om eindelijk hard op te treden tegen de regimes in het Midden-Oosten die het al jaren verdenkt het internationale terrorisme te steunen. Het groepje is bekend: Lybië, Irak, Sudan, Syrië en Afghanistan.

'We moeten de naties die deze terroristen herbergen, duidelijk maken dat dat gelijk staat aan een oorlogsverklaring aan ons', zei Richard Holbrooke, oud-ambassadeur van de VS bij de Verenigde Naties.

Voor actie tegen Libië, dat in 1986 ook door de regering-Reagan militair werd gestraft, kan de Amerikaanse marine een beroep doen op de achttien schepen van de Zesde Vloot met daarop 6350 man. De grote vraag is echter of Bush, die in de Arabische wereld toch al aan grote kritiek blootstaat vanwege het omstreden Israëlische optreden tegen de Palestijnen, militair zo ver zal durven te gaan.

Ook is het twijfelachtig of landen als Saudi-Arabië, Koeweit en Bahrein, waar het hoofdkwartier van de Vijfde Vloot is gevestigd, ermee zullen instemmen dat hun havens en vliegvelden voor zo'n aanval worden gebruikt. Een grootschalige militaire aanval op Afghanistan en Irak, dat na de Golfoorlog militair werd gestraft voor een geplande moordaanslag op Bush senior, lijkt daarom het meest waarschijnlijke scenario. Veelzeggend is dat de Iraakse staats-tv meteen de aanslagen bejubelde.

Oud-CIA-directeur Woolsey wees er dinsdag op dat Irak mogelijk achter de eerste aanslag zat op het World Trade Center in 1993. Hij pleitte voor een nieuw onderzoek naar de 'Iraakse connectie'.

Oud-minister van Defensie Cohen gaf daarentegen juist een waarschuwing: 'We moeten niet de fout maken een massale slachtpartij te beginnen.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden