Superdollar

De Europeanen winden zich op over de zwakke dollarkoers. De Amerikaanse munt is in guldens nog maar net een daalder waard....

Van onze verslaggever

Peter de Waard

AMSTERDAM

De Amerikaanse bedrijven hebben op hun beurt eigen valutaire zorgen; de harde dollar. De dollar mag de laatste weken ten opzichte van de yen, mark of gulden dan veel van zijn waarde hebben verloren; ten opzichte van de Mexicaanse peso en de Canadese dollar is de Amerikaanse munt fors in waarde gestegen. En vooral na de totstandkoming van het Noordamerikaanse handelsblok Nafta ligt het zwaartepunt van de Amerikaanse handel in de eigen regio.

Het effectenkantoor Merill Lynch ziet één voordeel aan deze tegendraadse ontwikkeling. 'Eindelijk hebben alle analisten een keer gelijk. Zowel de analisten die een koerssprong van de dollar voorspelden als de analisten die dachten dat de dollar minder waard zou worden. Het is maar welke index je neemt.'

Misschien hebben degenen die een koerssprong voorspelden het meest gelijk. In de VS zijn er twee indexcijfers die de richting van de dollarkoers illustreren.

Het ene indexcijfer is door Merrill Lynch zelf ontwikkeld. Daar wordt de dollar afgezet tegen een gewogen gemiddelde van 19 verschillende andere valuta, waarin 80 procent van alle buitenlandse handelstransacties van de VS worden afgerekend. Wegingsfactor is de grootte van de handelsstroom die in deze valuta's wordt afgerekend. Volgens deze index is de dollar sinds midden december 4 procent in waarde gestegen en sinds half maart 2,5 procent.

De Federal Reserve, het Amerikaanse stelsel van centrale banken, heeft een geheel eigen, gewogen dollarindex. Volgens deze index is de waarde van de dollar ten opzichte van een jaar geleden juist met 7,5 procent gedaald. Sinds midden december is de Amerikaanse munt 2,5 procent minder waard geworden.

'Maar de index van de Fed is gebaseerd op de wereldhandelsstromen van het midden van de jaren zeventig. De Fed houdt geen rekening met de valuta van opkomende landen zoals de Mexicaanse peso, die zeer belangrijk is geworden voor de Amerikaanse handel', zo betoogt Merrill Lynch.

De handel tussen Mexico en de VS bedroeg vorig jaar 100 miljard dollar, 11 procent van de totale Amerikaanse handel. 'De absentie van de peso in de Fed's handelsgewogen index is een lelijke omissie voor analisten die onderzoeken wat de koersontwikkeling van de dollar betekent voor de inflatie en de rente.'

Ook de invloed van de Canadese dollar wordt onderschat. Vorig jaar had de handelsstroom met Canada een waarde van liefst 243 miljard. 'De Canadese dollar moet dus voor 26 procent meewegen, maar in de index van de Fed telt deze munt slechts voor 9 procent mee.'

Het belang van de Nederlandse gulden wordt daarentegen door de Fed overschat. De totale handelsstroom tussen Nederland en de VS bedroeg vorig jaar 19,6 miljard dollar; ruim 2 procent van de totale Amerikaanse handelsstroom. Maar in het indexcijfer van de Fed weegt de gulden voor 8,3 procent mee.

Of de dollar zwak of sterk is, hangt af van de munt waarmee de dollar wordt vergeleken. 'Vergeleken met de munteenheden met twee van Amerika's drie grootste handelspartners - Mexico en Canada - is de dollar heel sterk. Maar vergeleken met twee van de grootste crediteuren van de VS - Japan en Duitsland - is de dollar zwak.'

De Fed zit daardoor volgens Merrill Lynch met een dilemma opgescheept. 'Als de Fed de daling van de waarde van de dollar ten opzichte van de yen en de mark niet stopt, dan bestaat het risico dat deze landen niet langer de enorme betalingsbalanstekorten van de VS willen financieren. Maar als de Fed de rente zou verhogen om de waarde van de dollar tegen deze twee valuta stabiel te houden, dan is er het risico van monetaire overkill en recessie.'

Historisch gezien heeft de Fed zich weinig aangetrokken van de wisselkoers van de dollar ten opzichte van andere valuta. Het monetaire beleid was gebaseerd op de interne waarde van de dollar die belangrijk is om de inflatie onder controle te houden.

De VS hebben in de laatste tien jaar echter de buitenlandse schuld zien groeien tot 700 miljard dollar. De vraag is of de Fed dit beleid vol kan blijven houden nu de VS buitenlands kapitaal nodig heeft voor de financiering van de handels- en begrotingstekorten.

Tot nu toe laat de zwakte van de dollar ten opzichte van de yen of Duitse mark de Fed koud. 'De Amerikanen moeten de buitenwereld dan ook vergeven dat ze twijfelen aan de waarde van de dollar als belangrijkste reserve-valuta', concludeert Merrill Lynch. Maar welke Amerikaan zit daar nu over in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.