Super Mario is magie kwijt

Als de financiële markten zouden mogen stemmen, dan had Mario Monti nog een kans gemaakt. Maar bij de 51 miljoen Italianen die dit weekend naar de stembus gaan voor een nieuw parlement, doet de 'professor' het een stuk minder goed. Sinds Monti besloot mee te doen aan de verkiezingen is hij vooral gezakt in de peilingen. Verder dan een vierde plaats lijkt hij niet te komen.

ROME - Peilingen zijn al bijna twee weken verboden, maar op de laatste peildag haalde Monti samen met zijn coalitiegenoten slechts 13,4 procent van de stemmen. Dat is genoeg om het parlement binnen te komen, maar zeker niet voldoende voor regeringsmacht.


'Monti heeft best succes gehad bij de Italianen', zegt Leonardo Morlino, politicoloog van de LUISS-universiteit in Rome. President Napolitano stelde Monti een dik jaar geleden aan als noodpremier toen Italië aan de rand van een economische afgrond stond. Hij zou hervormingen doorvoeren en na nieuwe verkiezingen weer weggaan.


'Dat hij van gedachten veranderde, is vanuit zijn perspectief wel begrijpelijk', zegt Morlino. 'Hij zag kans om zijn programma voort te zetten. Maar vanuit het perspectief van de burgers is het dat niet. Zij dachten dat ze met een neutraal persoon te maken hadden en nu is hij ineens een politicus geworden.'


Terwijl de populaire komiek Beppe Grillo als nieuwkomer het juist goed deed in de peilingen en onder luid gejuich van tienduizenden op de Italiaanse pleinen de huidige klasse politici uitfoeterde, hoort Monti nu in dat rijtje politici thuis. Zijn keuze om een coalitie te vormen met de politieke veteranen Pier Ferdinando Casini van de christelijke centrumpartij UDC en voormalig neofascist Gianfranco Fini, zuigt hem nog verder het systeem in.


'De Italianen beoordelen hem nu zoals ze de andere politici en hun campagnes beoordelen', zegt Morlino. 'Dat betekent ook dat Monti opeens moet weten hoe hij burgers moet aanspreken en illusies moet presenteren.'


Monti heeft dat door en probeert van alles. Hij nam een hondje op schoot op televisie, liet zich met zijn vrouw en kinderen fotograferen, laat zijn gezicht bepoederen in het ene na het andere televisieprogramma en geeft overal commentaar op.


Echt soepel gaat dat niet. De 69-jarige voormalig rector van de Milanese universiteit Bocconi oogt wat stijfjes. En uit zijn grappig bedoelde betogen weten de media telkens weer een onhandige opmerking te halen en op te blazen. 'De rol ligt hem niet', schrijven Italiaanse commentatoren.


Berlusconi: de tegenstrever

'Monti's grote tegenstander is Berlusconi, die precies weet hoe je campagne moet voeren', zegt Morlino. 'Want nu hij niet langer neutraal is, zullen mensen met een linkse ideologie niet snel meer op hem stemmen.' Berlusconi bood technocraat Monti nog zijn steun aan voor een regering-Monti-II, maar sinds diens afwijzing heeft de mediamagnaat de aanval geopend. 'De Italiaanse economie was gezond, maar Monti heeft de economie kapotgemaakt', roept de oud-premier al weken tegen de Italianen, die de crisis het afgelopen jaar te voelen kregen.


Monti blijft volhouden, ook al zei hij onlangs op televisie dat hij blij was dat de campagne niet zo lang duurde. Hij wijst bij alle recente corruptieschandalen op mogelijke betrokken politieke tegenstanders, belooft belastingen te verlagen en nodigde Bersani en Berlusconi deze week uit voor een debat op televisie. Berlusconi wees dat voorstel onmiddellijk af. 'Zo'n debat heeft alleen zin als het wordt gehouden tussen de twee tegenstanders die de mogelijkheid hebben om te winnen', zei de ervaren campagnevoerder. 'Monti is wanhopig omdat hij de grens van 10 procent waarschijnlijk niet haalt en dus buiten het parlement blijft.'


De linkse leider Pier Luigi Bersani lijkt de verkiezingen te gaan winnen, maar zal voor een stabiele meerderheid op zoek moeten gaan naar een extra coalitiepartner. Daar ligt dus hoop voor Monti, maar ook weer niet veel. Bersani wil Monti's hervormingen wel voortzetten in een links jasje, maar zijn coalitiepartner Nichi Vendola van de partij Links Ecologie en Vrijheid (SEL) is fel tegen het idee om met Monti te regeren. 'Onze agenda's passen totaal niet bij elkaar', zei hij donderdag nog eens, al noemde hij Monti wel 'de ideale tegenstander tijdens een verkiezingscampagne'.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden