nieuws

Super League wordt in Frankrijk, Engeland, Duitsland en Spanje met afgrijzen ontvangen: ‘Dit is een misdaad tegen het voetbal’

De vorming van een elitecompetitie van Europese topclubs leidt tot verontwaardiging in Engeland, Duitsland en Spanje. Woede en onbegrip overheersen bij de fans. De Britse regering zint op sancties, de Spaanse roept op tot een akkoord. Maar in Duitsland laat één club de deur op een kier.

Anti-Super Leaguespandoeken voor het stadion van Leeds, waartegen Liverpool maandagavond speelde. Beeld AFP
Anti-Super Leaguespandoeken voor het stadion van Leeds, waartegen Liverpool maandagavond speelde.Beeld AFP

Frankrijk

‘Wij zijn de champions’, kopt de Franse sportkrant l’Équipe dinsdag. Op de voorpagina vallen Neymar - sterspeler van Paris-Saint-Germain (PSG) - en David Alaba van Bayern München elkaar in de armen. Beide voetbalclubs hielden zich tot dusver buiten de plannen voor de Super League, tot vreugde van de krant. De redactie van l’Équipe - in de jaren vijftig betrokken bij de oprichting van de voorloper van de Champions League - schaart zichzelf eveneens nadrukkelijk in het kamp van de tegenstanders.

In datzelfde kamp bevinden zich ook president Emmanuel Macron, de ministers van sport en Europese zaken, de landelijke supportersvereniging en sommige (oud-)voetballers. Macron, zelf fan van Olympique Marseille, sprak zondagavond meteen na het nieuws zijn waardering uit voor de Franse clubs die niet deelnemen aan de Super League. De competitie zou de solidariteit en sportieve verdienste bedreigen. Sterker nog, zei minister Mărăcineanu, belast met sport: de competitie is een reëel gevaar voor de voetbalwereld. Ze verklaarde de Franse steun aan de UEFA en alle mondiale instanties die ‘het voetbal beschermen tegen deze commerciële gekte’.

Het beeld dat in Frankrijk van alle kanten wordt opgeroepen, is dat van een handvol oligarchen die spelers en liefhebbers hun sport ontneemt. Een van de eerste voetballers die zich in het land uitsprak tegen de Super League is Ander Herrera, de van oorsprong Spaanse middenvelder bij PSG. De Champions League is toe aan verbetering, vindt Herrera, maar hij gelooft niet in ‘rijken die stelen wat het volk heeft gemaakt, namelijk de mooiste sport ter wereld.’ Met wat er nu gebeurt kan hij onmogelijk blijven zwijgen, aldus de speler: de Super League zou volgens hem een einde maken aan alle dromen van supporters die hopen hun favoriete club ooit te zien spelen tegen de grootsten uit de voetbalwereld.

Ook de landelijke supportersvereniging ANS (Association Nationale des Supporters) betreurde de ‘hebzucht van leiders’ achter de Super League en verzet zich ‘krachtig en onvoorwaardelijk’ tegen het project. De vereniging noemt de plannen een ‘belediging van de supporterscultuur’, maar bovenal een existentiële bedreiging voor het voetbal dat nu voor iedereen toegankelijk is.

Maar waren de voetbalclubs niet allang verwijderd geraakt van hun thuisbasis en lokale supporters, vraagt Alexandre Pedro, sportjournalist van Le Monde, zich af. Pedro beschrijft hoe buitenlandse eigenaren ‘met een sjaal van hun duur verworven club voor de couleur locale’ slechts oog hebben voor het grote geld. De Super League is volgens hem niet meer dan het ‘ultieme stadium van de globalisering van Europees voetbal’.

De Franse staatssecretaris Beaune van Europese Zaken zei dinsdag te willen onderzoeken of Europese wetgeving nodig is om kleine voetbalclubs financieel te versterken. Of daarmee ook de Super League geblokkeerd zou moeten worden, bleef onduidelijk. Wel riep Beaune op tot sterke politieke druk en strenge maatregelen vanuit UEFA.

Engeland

In Engeland, de bakermat van het voetbal, worden de plannen voor een European Super League gezien als diefstal van ‘the beautiful game’. Daags na de begrafenis van zijn opa leidde prins William de voetbalrevolutie. ‘Ik deel de zorgen van de fans over de supercompetitie en de schade die het zal toebrengen aan de sport waarvan we houden’, zei de toekomstige koning en erevoorzitter van de Engelse voetbalbond. Premier Boris Johnson noemde de plannen ‘krankzinnig’. Alle Engelse kranten openden met het nieuws, dat door The Sun ‘The Great Game Robbery’ wordt genoemd.

Bij de wedstrijd tussen Leeds en Liverpool, maandagavond, demonstreerden fans van de thuisclub buiten het stadion tegen de elitecompetitie. Leeds-spelers droegen bij de warming-up T-shirts met de tekst ‘Earn It!’. Abba’s hit Money, Money, Money klonk uit de luidsprekers.

Supporters van Manchester City, Arsenal en Manchester United gingen naar hun eigen stadions om hun onvrede te tonen. ‘Gecreëerd door de armen, gestolen door de rijken’, stond op een spandoek bij Old Trafford, een tekst die het gevoel van onrechtvaardigheid samenvat.

Supporters voelen zich verraden, temeer omdat ze in de plannen van de European Super League worden weggezet als ‘oude fans’ inwisselbaar voor ‘fans van de toekomst’. Dat is een enorme klap voor trouwe fans, die hun club al hun hele leven overal achterna reizen, die tienduizenden ponden hebben uitgeven om hun helden te zien spelen, voor wie voetbal meer is dan leven en dood. Hun loyaliteit is niets waard in de ogen van de eigenaren uit Amerika en Azië, die slechts op geld uit zijn.

Nadat Manchester Uniteds Bruno Fernandes maandag als eerste topspeler van de betrokken clubs had gedurfd zijn ongenoegen kenbaar te maken, sloten anderen zich een dag later bijde Portugees aan, onder wie zijn ploeg­genoot Marcus Rashford.

Old Trafford-legendes Sir Alex Ferguson en David Beckham zien evenmin iets in de plannen, wat ook geldt voor Liverpool-manager Jürgen Klopp. De ‘alleingang’ van de top-zes is immers in strijd met You’ll never walk alone, het clublied van Liverpool. De aanvoerders van de zes Engelse topteams hadden dinsdagmiddag spoedoverleg onder leiding van Liverpool’s Jordan Henderson.

Voetbalanalisten Ian Wright en Gary Neville hielden emotionele toespraken over de veramerikanisering van het voetbal, waarin ze hun woede uitten op de clubs waarvoor ze jarenlang hebben gespeeld: Arsenal en Manchester United.

Arsene Wenger, de legendarische Arsenal-manager, noemde het een slecht idee. ‘Voetbal moet bijeen blijven. Het is gebaseerd op sportieve prestaties en op de geschiedenis waarop het is gebouwd.’ Met name het besloten karakter van de competitie druist in tegen het Engelse gevoel voor fair play.

Maar wat te doen? De regering van Boris Johnson was snel uit de startblokken. In het Lagerhuis beloofde de verantwoordelijke minister Oliver Dowden desnoods de mededingingswetgeving aan te passen om deze miljardairsopstand neer te slaan.

Tevens overweegt de Britse regering de betrokken clubs op te zadelen met een extra belasting op financiële meevallers. Het weigeren van visa voor buitenlandse spelers van de top-6 is een andere optie, alsmede het tegenwerken van wedstrijden op Engelse bodem.

Voor vier van de zes Engelse clubs dreigt zelfs een vervroegd einde aan het huidige Europese avontuur. De Uefa overweegt om Chelsea en Manchester City uit de Champions League te zetten, en Arsenal en Manchester United uit de Europa League.

De Premier League is fel tegen de Super League en de roep wordt steeds luider om de zes clubs als paria’s te verbannen uit de nationale competitie ende Engelse bekercompetities. Drie van de zes Engelse clubs zouden inmiddels bedenkingen hebben.

Een spandoek tegen deelname aan de aangekondigde European Super League (ESL) bij de club Borussia Dortmund. Borussia-voorzitter Hans-Joachim Watzke heeft zelf (nog) geen stelling genomen tegen het plan voor een nieuwe elitecompetitie. Beeld Bernd Thissen/dpa
Een spandoek tegen deelname aan de aangekondigde European Super League (ESL) bij de club Borussia Dortmund. Borussia-voorzitter Hans-Joachim Watzke heeft zelf (nog) geen stelling genomen tegen het plan voor een nieuwe elitecompetitie.Beeld Bernd Thissen/dpa

Duitsland

‘Dit is een misdaad tegen het voetbal.’ Rudi Völler, de Duitse aanvaller die tijdens het WK van 1990 door Frank Rijkaard werd bespuugd, vond duidelijke woorden voor de Super League. Wat hem betreft, zei de 60-jarige ex-aanvoerder van de Mannschaft in Bild, worden clubs die het plan ondersteunen radicaal bestraft. Ze zouden aan geen enkele competitie meer mogen meedoen, ook de vrouwenelftallen en de jeugd niet.

Lukas Podolski, een oud-international van recenter datum, deelde zijn afschuw op Twitter. ‘Dit is een walgelijk project, niet eerlijk, en ik ben teleurgesteld dat verenigingen die ik vertegenwoordigd heb eraan meedoen.’ De Duitse aanvaller speelde drie seizoenen voor Arsenal.

In Duitsland is het grote geld in het voetbal sowieso een bijzonder gevoelig onderwerp. Dat komt mede door de machtige supportersverenigingen, die een goede lobby hebben. Een andere reden is het bepaald niet vlekkeloze blazoen van de Duitse voetbalbond DFB, die steekpenningen blijkt te hebben betaald voor het binnenhalen van het WK voetbal in 2006.

Maar natuurlijk gingen alle ogen eerst naar Bayern München, vorig jaar winnaar van de Champions League en de enige Duitse club die momenteel zonder twijfel tot de absolute Europese top behoort. Bestuursvoorzitter Karl-Heinz Rummenigge keurde het idee af en benadrukte dat de club ook niet betrokken was geweest bij de planning van de Super League.

Dat is Interessant, omdat München tot een paar jaar geleden tot een van de aanzwengelaars van een nieuwe Europese topcompetitie gold. Maar na kritische onthullingen daarover, onder andere in Der Spiegel, en woedende protesten van de in Duitsland bijzonder machtige fan-organisaties heeft de club haar zinnen gezet op hervorming van de Champions League, zoals Rummenigge maandag nog eens onderstreepte.

Ook voor RB Leipzig, de huidige nummer twee in de Bundesliga staat de Super League ‘totaal niet ter discussie’, zoals bestuursvoorzitter Oliver Mintzlaff maandag op de website liet weten. ‘Wij zijn voorstander van sportieve competitie.’ Leipzig behoort in het plan tot de clubs die, net als Ajax, slechts in aanmerking zouden kunnen komen voor de ‘wild cards’.

De enige club die de deur op een kier laat is Borussia Dortmund. Voorzitter Hans-Joachim Watzke wees er in een reactie op dat de European Club Association, waarvan Borussia lid is, het idee afwijst. Verder nam hij zelf geen stelling. Net als Bayern München wordt de club uit het Ruhrgebied uitgenodigd als oprichtingslid van de Super League. Voor een club die momenteel vijfde staat in de Bundesliga en nog niet zeker is van Europees voetbal volgend jaar, is het idee van zo’n elitecompetitie extra aantrekkelijk.

Voetgangers in Barcelona lopen langs een afbeelding van de ploeg uit de Spaanse stad. FC Barcelona is één van de krachten achter het plan voor de Super League. Beeld REUTERS
Voetgangers in Barcelona lopen langs een afbeelding van de ploeg uit de Spaanse stad. FC Barcelona is één van de krachten achter het plan voor de Super League.Beeld REUTERS

Spanje

‘Een geldzuchtige en harteloze beslissing.’ Zelf kreeg Luís Figo ooit een varkenskop naar zijn hoofd geslingerd om zijn ‘verraderlijke’ overstap van FC Barcelona naar Real Madrid, maar de Portugees stond maandag vooraan om zijn oude liefdes te veroordelen. Hun aansluiting bij de Super League ‘dient enkel de belangen van de zelfzuchtige clubeigenaren, die al lang geleden stopten met zich te bekommeren om hun eigen fans’, brieste hij.

Zoals Figo reageren velen in en rond de Spaanse voetbalwereld woedend op de plannen van de grootste drie vaderlandse clubs, FC Barcelona, Real Madrid en Atlético Madrid. Hun nieuwe Super League is ‘het luxe speeltje van een klein club oligarchen, bankiers en sjeiks’, verwoordt El País-columnist Santiago Segurola dinsdag de breed gedeelde afschuw. Het exclusieve toernooi zal de nationale Europese competities verwoesten, schrijft Segurola. En dat middenin ‘de horror van een pandemie’.

Achter de grote drie hebben de overige Spaanse clubs op het hoogste niveau de rijen gesloten. Geen seconde had het over aansluiting bij de Super League gepiekerd, aldus Sevilla, de huidige nummer vier van de Spaanse competitie. Athletic Club uit Bilbao, finalist in de laatste twee Spaanse bekerfinales, stelt ‘het ten diepste oneens te zijn’ met de Super League, bekokstoofd ‘achter de rug van de UEFA’.

Anders dan in andere Europese landen was de Spaanse regering niet zo stellig in haar afwijzing. Pas laat op maandag liet sportminister Rodríguez Uribes van zich horen. Zijn regering ‘steunt de Super League niet’. Niet zozeer vanwege de vorm van de nieuwe competitie, maar vanwege het gebrek aan steun in de rest van de voetbalwereld. Hij drukte de clubs op het hart om tot ‘een breed akkoord’ te komen ‘dat het voetbal ten goede komt’.

Die dubbelzinnige reactie zal als een overwinning zijn onthaald door Florentino Pérez, de voorzitter van Real Madrid en de hoogste baas van de nu al beschadigde Super League. In het tv-programma El Chiringuito probeerde hij de competitie te verkopen als de verlossing van het voetbal. Hij wees op de grote verliezen in de voetbalwereld door de coronacrisis. ‘De situatie is erg dramatisch. We moeten nu het voetbal redden, zodat we de komende twintig jaar weer in vrede kunnen leven.’

Met het extra geld dat de topclubs in de Super League kunnen verdienen met de uitzendrechten, zijn de kleinere clubs in de nationale competities gebaat, aldus Pérez. ‘Dat geld vloeit naar iedereen. Wij kopen dan spelers, kunnen solidair zijn. Als er geen geld wordt opgehaald, kan dat niet.’ Aan de grote winsten die voor Real in het verschiet liggen, denkt hij naar eigen zeggen nauwelijks. ‘Alles wat ik doe, is voor het welzijn van het voetbal.’

Voorzitter wereldvoetbalfederatie FIFA: ‘Je bent erin of je bent eruit’

Voorzitter Gianni Infantino van de wereldvoetbalbond FIFA heeft op het congres van de Europese federatie UEFA een dreigement geuit richting de clubs die een eigen Super League willen opzetten. ‘Ze moeten leven met de consequenties van hun keuze. Je bent erin of je bent eruit, je kan niet voor de helft meedoen en voor de helft niet,’ zei Infantino.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden