Nieuwsbreak

Sunny Bergman: 'Er zijn ook vrouwen die van keiharde porno houden'

Het is Valentijnsdag, gemeenten willen alle kinderen vanaf 2,5 jaar naar de peuterschool sturen en in Groot-Brittannië mogen docenten voortaan geen verwassen spijkerbroeken of sexy truitjes dragen. Filmmaker en schrijver Sunny Bergman praat ons bij over het nieuws van vandaag.

Sunny Bergman op de cover van haar nieuwe boek Sletvrees.Beeld Merlijn Doomernik

Trof u vanochtend een bos rozen op de keukentafel aan?
'Nee, ik trof vanochtend alleen mijn kind in bed aan. Die kon niet slapen, dus kroop er vannacht bij. Ik heb eigenlijk nog nooit Valentijnsdag gevierd.'

Uit principe?
'Het wordt commercieel natuurlijk flink uitgebuit, met al die hartjes. Maar het is meer dat ik gewoon nooit vriendjes heb gehad die grossieren in rozen of het cadeau geven van lingerie. Ik zou er wel om moeten lachen als m'n vriend opeens met een hart vol rozenblaadjes of iets dergelijks aan komt zetten.'

Iets anders. De VNG heeft een plan gepresenteerd om voortaan alle kinderen vanaf 2,5 jaar naar de peuterschool te sturen om segregatie tegen te gaan. Goed idee?
'Met dat idee heb ik mijn kinderen ook naar een gemengde school gestuurd - zodat ze met alle lagen van de bevolking in aanraking komen. Maar wat dit plan ingewikkeld maakt, is dat je segregatie daarmee niet tegengaat. Want voorscholen zijn verbonden aan basisscholen, en hoog opgeleide ouders kiezen vaak bewust voor een school met een bepaald profiel, zoals Jenaplan of Montessori. Ouders uit de lagere sociale klassen kiezen juist eerder voor een school om de hoek.'

Rode rozen op de bloemenveiling in Aalsmeer, bestemd voor Valentijnsdag.Beeld anp

Hoe zou u segregatie in het onderwijs oplossen?
'Een oplossing zou kunnen zijn dat populaire scholen een quotum instellen voor kinderen uit de buurt. Op die manier houd je een mix.'

Het peuterschool-plan van de gemeenten is gebaseerd op het idee dat zwakkere leerlingen zich kunnen optrekken aan de sterkere. Maar bestaat niet het gevaar dat de zwakkeren juist de sterkeren naar beneden trekken?
'Uit onderzoek is gebleken dat dat niet het geval is. Kinderen van hoog opgeleide ouders die naar een zogenaamde zwarte school gaan, scoren niet minder goed dan vergelijkbare kinderen die naar een witte school gaan. De invloed van leeftijdsgenoten wordt overschat. Het opleidingsniveau van de ouders is bepalend voor hoe een kind scoort op de Citotoets.'

We blijven nog even bij het onderwijs hangen, want in Groot-Brittannië gaat de onderwijsinspectie checken of docenten er representatief uitzien. Hoge hakken, diepe decolletés en verwassen spijkerbroeken zijn voortaan ongewenst. Terecht?
'Representatief vind ik een link woord. Het wordt gebruikt om een bepaalde norm door te drukken, terwijl representativiteit aan discussie onderhevig is. Bovendien is dit heel erg gericht op het idee dat vrouwen er niet sexy uit mogen zien. Dat is beperkend. Ik denk dat een leerkracht heel goed zelf kan beoordelen wat representatief is. Zoiets hoeft niet door de overheid voorgeschreven te worden.'

Denkt u dat mannelijke leerkrachten minder op hun kleding worden afgerekend?
'Het probleem voor vrouwen is dat uiterlijk veel meer ter discussie staat. Mannen kunnen zich makkelijker verschuilen achter een anoniem uniform. Vrouwen zien er al snel té sexy uit, of juist niet vrouwelijk genoeg. Voor mijn boek Sletvrees heb ik onderzocht waardoor dat komt. Uiterlijk is bij vrouwen een existentiële kwestie, terwijl het zich bij mannelijkheid veel meer vertaalt naar macht en status. Wij hebben in Nederland heel erg het idee dat professionaliteit en een sexy uiterlijk elkaar uitsluiten. In een land als Cuba is het bijvoorbeeld heel normaal dat vrouwen op oudere leeftijd zich nog sexy kleden. Bovendien dragen politievrouwen of douanebeambten daar uitdagende uniforms.

'Overigens is het natuurlijk net zo absurd dat een mannelijke leerkracht in Groot-Brittannië geen spijkerbroek of gymschoenen zou mogen dragen. Wat nou als dat gewoon zijn stijl is? Moet hij dan een hele nieuwe garderobe aanschaffen? Dit idee is heel erg Brits. Nederlandse leerkrachten zouden dit nooit pikken.'

Gemeenten willen alle kinderen vanaf 2,5 jaar naar de peuterschool sturen.Beeld anp

Henk Verhoeven, docent toegepaste psychologie, schrijft vandaag in een opiniestuk op Volkskrant.nl dat veel keuzes die vrouwen en mannen maken terug zijn te voeren tot de biologische verschillen tussen de sekses. Hoe denkt u daarover?
'Deze discussie gaat heel erg over evolutionaire psychologie, een filosofie vol aannames. Verhoeven schrijft dat mannen van nature ambitieuzer zijn. Dat roept bij mij meteen de vraag op: ben ik dan minder ambitieus omdat ik een vrouw ben? Dat is net zoiets als beweren dat vrouwen van nature zorgzamer zijn. Wetenschappelijk is dat niet te bewijzen en het strookt ook niet met wat ik in mijn leefomgeving zie. Ik ben bijvoorbeeld ambitieus en mijn vriend is ook heel zorgzaam.'

Maar u zult toch niet ontkennen dat mannen andere genen hebben dan vrouwen?
'Ik besteed hier in mijn boek veel aandacht aan: hersenen zijn plastisch en worden gevormd door maatschappelijke normen en opvoeding. Dat valt dus niet terug te redeneren door te kijken naar de vermeende evolutionaire verschillen tussen mannen en vrouwen. Het is echt pseudo-wetenschap om te denken dat vrouwen van roze houden omdat ze in de jagers- en verzamelaarsperiode naar besjes moesten zoeken. Met dat soort kulargumenten komen evolutionair psychologen. Ik las op Facebook een mooie reactie onder het stuk van Henk Verhoeven, namelijk dat evolutionaire psychologie voor de wetenschap is wat de boeketreeks voor de literatuur is.'

Henk Verhoeven schrijft ook dat pornografie, net als agressie, meer een mannenaangelegenheid is. Vrouwelijke pornografie staat eerder gelijk aan de keukenmeidenroman. Is dat niet gewoon een feit?
'Uit onderzoek is inderdaad gebleken dat vrouwen minder snel warm worden van harde porno dan mannen. Maar mijn probleem met dit soort gender-normatieve uitspraken is dat er altijd gehamerd wordt op de verschillen tussen mannen en vrouwen, terwijl de verschillen binnen de groepen groter zijn dan het gemiddelde verschil tussen beide groepen. Er zijn ook vrouwen die van keiharde porno houden.

'Nu is het wel zo dat vrouwen er over het algemeen van houden om begeerd te worden. Ze hebben een erotisch verhaal nodig om opgewonden te raken, terwijl mannen veel meer van het gewoon neuken zijn. Dat is ook het gevolg van hoe een vrouw heeft geleerd om naar zichzelf te kijken, namelijk als lustobject.'

Is dat erg?
'Het is een afhankelijke positie. Je bent afhankelijk van de blik van een ander. Dat zou anders zijn als we mannen meer als lustobjecten gaan zien. Ik denk dat dat wel aan het veranderen is. Steeds meer vrouwen zijn economische zelfstandig. Die hebben mannen daardoor niet meer per se nodig. Hun machtspositie vervalt daardoor.'

Volgens Henk Verhoeven is pornografie, net als agressie, meer een mannenaangelegenheid.Beeld anp

Over de economie kunnen we overigens optimistisch zijn. Die is het afgelopen kwartaal met 0,7 procent gegroeid ten opzichte van het derde kwartaal van 2013.
'Dat is heel fijn, maar als je kijkt naar het grotere verhaal van de economische groei dan vind ik dat het te eendimensionaal benaderd wordt. Het Bruto Nationaal Product zou wat mij betreft niet als enige graadmeter gezien moeten worden. Ook het belang van duurzaamheid of het milieu zouden meegenomen moeten worden. Een vriendin van mij heeft het economische groeimodel eens in twijfel getrokken door alle spullen in haar huis te tellen. Ze deed er maanden over en kwam op iets van 15.700 spullen. We consumeren en consumeren maar, maar tot wat leidt het?'

Als het aan premier Rutte ligt moeten we juist meer gaan consumeren. Dat is dé oplossing voor de crisis.
'Consumeren is niet het antwoord op de crisis. Op de korte termijn misschien wel. Maar die oneindige groei houden we gewoon niet vol. Dat zag je ook met de bankencrisis: we moesten meer lenen, meer uitgeven. En uiteindelijk is die zeepbel keihard uit elkaar geklapt. Toch hebben we er niet van geleerd.'

Dit is aflevering 261 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden