Sudden death past beter bij het boksen

Bijltjesdag voor de progressieve politiek viel deze week samen met die voor de progressieve voetbalclub Ajax. Zowel het eerste als het tweede team van de verlichte club werd in de kwartfinales van het Nederlandse bekertoernooi uitgeschakeld....

Het gebeurde op een weinig zachtzinnige manier. De nieuwe aanwinst van Feyenoord, Bernard Schuiteman, maakte veertien overtredingen, waarvan de meeste op Ronald de Boer. Waarschijnlijk een nieuw bekerrecord. Maas, een ander pronkstuk uit de Rotterdamse kennel, deed op zijn beurt verwoede pogingen Overmars uit de wedstrijd te schoppen.

De KNVB had zijn beste scheidsrechter, Mario van der Ende, naar het Olympisch Stadion afgevaardigd. Tijdens zijn vele lezingen in het hele land, voor sportverenigingen, boeren en ambtenaren, wil deze zichzelf nog wel eens kietelen. Dat moet hij in het vervolg maar niet meer doen.

Van Gaal reageerde woensdagavond opmerkelijk rustig. Pijnlijk getroffen als hij ongetwijfeld was door het gebrek aan creativiteit van zijn ploeg, mompelde hij iets over de vele overtredingen die onbestraft waren gebleven en een wel degelijk verdiende, doch niet gegeven strafschop. In normale doen zou Van Gaal de scheidsrechter van dienst een koekebakker hebben genoemd. De coach en zijn elftal zijn kennelijk uit vorm.

Het tweede van Ajax trof het in Utrecht zo mogelijk nog slechter met arbiter Luyten. Hij stapelde fout op fout en verzuimde de rode kaart te trekken nadat de doorgebroken Ajacied Wooter door Smit was neergelegd. De agressie liep hoog op en uiteindelijk liet Luyten toch nog even zijn gezag gelden door Van Vossen naar de kleedkamer te sturen.

De gepassioneerde Zeeuw gaf in het zicht van de nederlaag de Utrechtse verdediger De Jong een bodycheck terwijl het spel stil lag. Ajax had de achterstand tot 2-1 verkleind en wenste, met nog slechts drie minuten spelen, geen seconde te verliezen. In zijn ijver de bal snel te veroveren en in galop naar de middencirkel te brengen waande Van Vossen zich op een stormbaan waar elk obstakel uit de weg geruimd dient te worden. Zijn aanpak mislukte en de treiterende tegenstander lachte, zoals meestal het geval is, het laatst.

De scheidsrechter zou in een dergelijke situatie de uitlokker, de man dus die de normale voortzetting van het spel opzettelijk traineert, ook moeten bestraffen. Nog beter zou het zijn de klok stil te zetten en zuivere speeltijd in te voeren. Daarmee worden veel ergernissen zoals spelbederf en traag uitgevoerde wisselingen van spelers uit de wereld geholpen.

Maar van de ook door Van Gaal bepleite zuivere speeltijd wil de FIFA nog steeds niets weten. Met veranderingen die feitelijk weinig oplossen probeert de bond van de Braziliaanse dictator Havelange zijn vooruitstrevendheid te bewijzen. Zoals de invoering van time-outs. Het veel zinniger voorstel een wedstrijd door twee scheidsrechters te laten leiden, komt er niet door zolang Havelange het voor het zeggen heeft.

De sudden death-regel lijkt eveneens een vondst waar onvoldoende over nagedacht is. Feyenoord profiteerde ervan tegen Ajax. Het direct beëindigen van de bekerwedstrijd na een doelpunt in de verlenging zorgt voor een schokeffect, dat wel. Maar een half uurtje verlengen met eventueel een serie strafschoppen als toetje spreekt meer tot de verbeelding. Het weegt ruimschoots op tegen het bezwaar dat de zwakste van de twee ploegen van armoe in de defensie kruipt om op een tamelijk oneigenlijke wijze penalties af te dwingen. Verdedigen - mits het in overeenstemming met de regels gebeurt - is ook een kunst.

De sudden death - een term die beter bij het boksen past, vandaar dat de FIFA inmiddels van Golden Goal spreekt - is in Nederland nogal lichtvaardig ingevoerd. Andere landen wachten er liever nog even mee. De KNVB heeft het bekertoernooi kennelijk een impuls trachten te geven, maar leuker en duidelijker is het er niet op geworden.

Voor de halve finales heeft de bond ook weer wat nieuws verzonnen. Als de wedstrijd Heerenveen - Feyenoord of FC Utrecht - Volendam na negentig minuten gelijk eindigt, volgt er geen verlenging of sudden death, maar een replay in de Rotterdamse Kuip of aan de Volendamse dijk.

Van Gaal, de altijd naar perfectie strevende coach, ging er al een beetje van uit dat Ajax 1 en Ajax 2 elkaar in de finale zouden ontmoeten, op Hemelvaartsdag in de Kuip. Een dag daarvoor wordt in Wenen de finale van de Champions League gespeeld. 'Wat moet ik daar nou weer mee?' gromde de goeroe van de speldiscipline.

Vandaar misschien dat hij woensdagavond bijna opgelucht afscheid nam van het bekertje en de Rotterdammers hun uitgelatenheid gunde. Nadat hij later op de avond zijn kompaan Gerard van der Lem had gesproken die in het stadion van FC Utrecht spitsroeden had gelopen, stond het voor hem wel zo'n beetje vast dat de KNVB met hulp van zijn scheidsrechters erin geslaagd was Ajax alsnog te laten boeten voor de boycot van het Nederlands elftal. Maar die wetenschap bewaarde hij voor zijn memoires.

'Er zijn binnenkort belangrijker zaken aan de orde', prentte hij zichzelf in. 'Hajduk Split en in april Göteborg of Bayern München. Dan moet Ajax de kogel door de kerk jagen.

'Waar zal ik me nu op richten als we eind mei kampioen van Europa worden?' vroeg hij zich af. 'Dan heb ik in dit kikkerlandje toch eigenlijk niets meer te zoeken. Misschien zou ik de opleiding van scheidsrechters voor mijn rekening moeten nemen om die stal eens flink uit te mesten. Mijn kracht is nu eenmaal dat ik de speciale kwaliteiten van het individu naar boven weet te halen. In arbiterskringen zou ik daarom baanbrekend werk kunnen doen. Zeker weten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.