Succes voor India bij Britse titelstrijd

De uitslag van het onlangs gehouden Brits kampioenschap in Torquay maakt op de buitenstaander een merkwaardige indruk. De titel ging naar Ramachandran Ramesh uit India en de tweede plaats werd gedeeld door de voor Zwitserland spelende Joe Gallagher en Krishnan Sasikiran, een andere Indiër....

Gert Ligterink

Bij de Engelse spelers is de klap hard aangekomen. Lang geleden, toen het schaken in de koloniën niets voorstelde, besloot de Britse bond alle in aanmerking komende spelers uit het imperium toe te laten tot het kampioenschap. De gastspelers uit India, Australië of Canada zouden misschien iets kunnen opsteken en een bedreiging voor de schakers uit het moederland zouden ze niet zijn.

Niet altijd kwam die veronderstelling uit. In de jaren dertig werd de Indiër Sultan Khan driemaal kampioen en in 1953 bleek de Canadees Yanofsky de sterkste. Toch zullen de bestuurders niet hebben vermoed dat vele jaren later Viswanathan Anand zijn Indiase landgenoten zou inspireren tot volledige overvleugeling van het eens zo machtige Engeland.

De Indiërs mogen nog tweemaal op strooptocht. De Britse bond wil het oude kampioenschapsreglement handhaven tot 2004 waarna bekeken zal worden of het misschien raadzamer is alleen in Engeland wonende schakers tot het toernooi toe te laten. Om in de tussentijd het gezichtsverlies te beperken zal Michael Adams en Nigel Short vriendelijk worden gevraagd weer mee te doen aan het kampioenschap. Misschien kunnen zij de dekselse Indiërs onder de duim houden.

De naam van de 26-jarige winnaar zal niet algemeen bekend zijn. In tegenstelling tot collega's als Sasikiran, Harikrishna en natuurlijk Anand is Ramesh geen professional. Hij werkt bij een oliemaatschappij maar hij benut wel elke kans om toernooien te spelen. Twee jaar geleden was hij op bezoek in Nederland waar hij zonder veel succes deelnam aan het Lost Boys toernooi. Na zijn overwinning in het Brits kampioenschap is de grootmeestertitel in zicht gekomen voor Ramesh. Hij moet nog eenmaal aan de norm voldoen.

In Torquay speelde Ramesh schitterend. Hij begon met een vlotte aanvalsoverwinning.

Ramesh - LedgerTorquay 20021. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. Lf1-b5 a7-a6 4. Lb5-a4 Pg8-f6 5. 0-0 Pf6xe4 6. d2-d4 b7-b5 7. La4-b3 d7-d5 8. d4xe5 Lc8-e6 9. Pb1-d2 Pe4-c5 10. c2-c3 Le6-g4 11. Lb3-c2 Dd8-d7 12. Tf1-e1 Ta8-d8 13. Pd2-f1 Pc5-e6

Consequent speelt zwart op het doorzetten van ... d5-d4. De volgende zet blijkt het juiste tegengif.

14. a2-a4 b5-b4 15. a4-a5 Pc6-a7

Na 15 ... d4 zou wit een dameoffer hebben gebracht. Men zie 15 ... d4 16. La4 bxc3 17. bxc3 d3 18. Pe3 Lh5 19. Dxd3! Dxd3 20. Lxc6+ Ke7 (na 20 ... Td7 21. Td1 Dxd1+ 22. Pxd1 blijft wit een pion voor) 21. La3+ Pc5 22. Lxc5+ Ke6 23. Pg5+ Kxe5 24. f4+ Kf6 25. Lxf8 Thxf8 26. Le4 Dxc3 27. Pxh7+ Ke7 28. Tac1 met winnende aanval.

16. Pf1-g3 b4xc3 17. b2xc3 Pa7-b5 18. h2-h3 Lg4xf3 19. Dd1xf3 g7-g6 20. h3-h4 Lf8-g7

Met deze en de volgende zet loopt zwart vrijwillig in het mes. Ongetwijfeld was 20 ... h5 sterker.

21. h4-h5 0-0 22. Pg3-f5

Allicht. Zwart verliest onmiddellijk na 22 ... gxf5 23. Dxf5 Tfe8 24. Dxh7+ Kf8 25. h6.

22 ... f7-f6 23. h5xg6 h7xg6 24. Pf5-h6+ Lg7xh6 25. Lc1xh6 f6xe5 26. Df3-g3 e5-e4

Zie diagram 1

27. Ta1-d1

Een kwestie van smaak. Ook niet gek is 27. Dxg6+ Pg7 28. Txe4! dxe4 29. Lxe4 met vernietigende aanval.

27 ... Dd7-e7 28. Dg3xg6+ Pe6-g7 29. Td1xd5! Td8xd5 30. Lc2xe4 Td5-e5 31. Dg6-h7+ Kg8-f7 32. Lh6xg7 Te5-h5 33. Le4-g6+ mat.

De kampioen vond de volgende partij zijn beste van het toernooi. Opnieuw gaat zwart in een daverende koningsaanval ten onder.

Ramesh - KunteTorquay 20021. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 e7-e6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pb8-c6 5. Pb1-c3 Dd8-c7 6. Lc1-e3 a7-a6 7. Dd1-d2 Pg8-f6 8. 0-0-0 Pf6-g4 9. Le3-f4 Pg4-e5

Geen indrukwekkende openingsbehandeling van zwart. Misschien kon hij 9 ... e5 10. Pd5 Db8 11. h3 Pxf2 proberen.

10. Lf4-g3 Pc6xd4 11. Dd2xd4 f7-f6 12. f2-f4 Lf8-c5 13. Dd4-d2 Pe5-f7 14. f4-f5 Dc7-c6 15. e4-e5

De zet van een speler die in vorm is. Zonder aarzeling offert wit een pion om zijn lopers de ruimte te geven.

15 ... f6xe5 16. f5xe6 d7xe6 17. Lf1-d3 Lc5-d4 18. Th1-e1 Ld4xc3 19. b2xc3 Lc8-d7 20. Te1-e4 Ta8-c8 21. Te4-g4 0-0

Hier blijkt zwarts koning allerminst veilig. Het kleinste kwaad was 21 ... g6.

22. Lg3-h4 Kg8-h8

Beter was 22 ... Dxc3 23. Dxc3 Txc3 24. Lf6 g5 (24 ... g6 25. Lxg6) 25. Lxg5 Pxg5 26. Txg5+ Kf7 27. Txe5 waarna zwart een inferieur maar wellicht houdbaar eindspel heeft.

23. Dd2-e2 e5-e4

Een noodgreep. Na 23 ... Dxc3 24. De4 is het afgelopen.

Zie diagram 2

24. Tg4xg7!

Zwart mag de toren niet nemen: 24 ... Kxg7 25. Dg4+ Kh6 26. Df4+ Kg7 27. Lf6+ Kg6 28. Tf1! en wint.

24 ... e4xd3 25. Lh4-f6 Dc6xc3

Laat een mooie slotzet toe. Ook na 25 ... e5 26. Dxd3 is het mat.

26. Tg7-g8++ ...

Na 26 ... Kxg8 27. Dg4+ is het mat in vier.

Zwart geeft op.

Soms lieten de Engelse grootmeesters zien dat ze het spel niet helemaal verleerd zijn. Jonathan Speelman won mooi van de latere kampioen bij de vrouwen maar hij had nog veel mooier kunnen winnen.

Speelman - Humpy KoneruTorquay 2002

1. Pg1-f3 d7-d5 2. c2-c4 d5-d4 3. g2-g3 Pb8-c6 4. Lf1-g2 e7-e5 5. d2-d3 Pg8-f6 6. 0-0 a7-a5 7. e2-e3 Lf8-e7 8. e3xd4 e5xd4 9. Pb1-a3 0-0 10. Pa3-b5 Pf6-e8 11. Tf1-e1 Lc8-e6 12. b2-b3 Le7-f6

Daar zal zwart spijt van krijgen. De loper had beter vanaf veld c5 de d-pion kunnen ondersteunen.

13. Lc1-b2 g7-g6 14. Dd1-d2 Le6-f5 15. h2-h3 h7-h5 16. Lb2-a3 Pc6-b4

Zie diagram 3

17. Pb5xd4!

Geeft een stuk voor het bezit van de lange diagonaal.

17 ... Lf6xd4 18. Pf3xd4 Dd8xd4 19. La3-b2 Dd4-d6

Niet 19 ... Dxd3 20. Dh6 f6 21. Tad1 Dc2 22. Td2 met damewinst.

20. Dd2-h6 Pe8-f6

De enige kleine kans op verdediging lag in 20 ... f6 21. g4 hxg4 22. hxg4 Lxd3 23. a3 en na een paardzet volgt 24. Ld5+.

21. c4-c5 Dd6-d8 22. Te1-e5 Dd8-d7

Zie diagram 4

23. Lg2-e4

Sterk genoeg maar ach, wat mist Speelman hier een mooie kans. Met de droomzet 23. Te8!! kon hij onmiddellijk winnen.

23. ... Ta8-a6

Na 23 ... Lxe4 komt 24. Txh5.

24. Te5xf5 g6xf5 25. Dh6-g5+ Kg8-h8 26. Le4xf5 ...

Zwart geeft op.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden