Succes Schröder straalt uit naar Noord-Rijnland-Westfalen

Wat was de reden dat bondskanselier Schröder juist afgelopen donderdag een regeringsverklaring aflegde over de economische toestand? 'De economische toestand', antwoordden zijn medewerkers....

Van onze correspondent Philippe Remarque

De Duitsers weten beter. Zondag zijn er verkiezingen in Noord-Rijnland-Westfalen, met bijna 18 miljoen inwoners Duitslands belangrijkste deelstaat. Voor de rood-groene regering is de uitslag van de grootste betekenis.

Dus koos Schröder dit moment om zichzelf in de bondsdag lof toe te zwaaien. Dat de Duitse economie eindelijk weer in de lift zit, is te danken aan zijn regering, zei hij. De oppositie protesteerde dat Duitsland in vergelijking met de rest van Europa nog steeds een hekkensluiter is. Maar de nieuwe CDU-fractievoorzitter Merz kon tegen het heersende optimisme weinig uitrichten.

De tussenbalans van Schröders regering ziet er na anderhalf jaar nu eenmaal tamelijk goed uit. De werkloosheid blijft hoog, maar de bezuinigingen, de belastingverlaging en de stroom liberale geluiden uit de regering hebben het vertrouwen in de economie hersteld, en de sociaal-democratische bestuurders een aura van competentie verleend.

Een half jaar geleden, vóór de CDU-zwartgeld-affaire, was alles anders. Schröder leed in de deelstaten de ene na de andere verkiezingsnederlaag. De SPD vreesde zelfs na 34 jaar de macht te zullen verliezen in haar bastion Noord-Rijnland-Westfalen, waar de CDU in de gemeenteraadsverkiezingen hoog scoorde. Dat zou het einde van Schröders regering inluiden, vreesden SPD-leiders.

De opiniepeilingen van deze week tonen een veel rooskleuriger beeld: de zittende SPD-minister-president Wolfgang Clement, een 59-jarige technocraat die dicht bij het bedrijfsleven staat, koerst met gemak af op een verkiezingsoverwinning. 'Sommige dingen moeten rood blijven', zeggen de SPD-affiches, en tonen een foto van een blauwe brandweerwagen of blauwe aardbeien. De kiezers lijken deze waarschuwing niet nodig te hebben. De SPD staat op 44 procent, de CDU op 38.

Clements tegenstander, CDU-lijsttrekker Jürgen Rüttgers, werpt zich vergeefs op als advocaat van de 'kleine man' in het Roergebied, die bang is voor de mondialisering. Hij heeft zichzelf het verwijt van racisme op de hals gehaald met een mislukte briefkaartencampagne tegen de komst van Indiase computerexperts.

Clement hoopt vurig de absolute meerderheid te behalen, zoals zijn voorganger Rau maar liefst drie keer presteerde. Maar de minister-president heeft sinds zijn aantreden twee jaar geleden een aantal politieke initiatieven zien mislukken. Ondanks zijn modernere uitstraling kan hij de populariteit van Rau niet evenaren.

Daarom moet de SPD na de verkiezingen een regering vormen met een coalitiepartner, en dat levert het enige spannende element in de verkiezingen op. De afgelopen jaren regeerde Clement met de Groenen. Maar hij koestert een diepe antipathie tegen de Groene leidster, Bärbel Höhn. Als minister van Milieuzaken in Clements kabinet lag ze regelmatig met de SPD overhoop.

De laatste weken wordt daarom gespeculeerd dat Clement de Groenen wil inruilen voor de liberale FDP, die volgens de opiniepeilingen net als de Groenen 7 procent krijgt. FDP-lijsttrekker Jürgen Möllemann nam donderdag afscheid van de bondsdag met de woorden: 'Ik ga nu naar Düsseldorf, in de deelstaatregering'. Vervolgens vloog hij onmiddellijk naar Düsseldorf, waar hij zich aan een parachute liet afwerpen en keurig terechtkwam voor het parlementsgebouw aan de Rijn.

De bravoure van Mölleman werd in de bondsdag met hoongelach ontvangen. Want vrijwel niemand verwacht dat Clement daadwerkelijk een sociaal-liberale coalitie aangaat. Dat zou zijn politieke vriend en baas Gerhard Schröder in te grote moeilijkheden brengen. De kanselier heeft verklaard zijn regeerperiode met de Groenen te willen uitdienen.

De geruchten over een partnerwissel komen Clement echter wel van pas. De Groenen wordt zo nog voor de coalitieonderhandelingen ingepeperd dat ze van zijn gunst afhankelijk zijn. Voor het geval ze dit mochten vergeten, laat hij af en toe een dubbelzinnige formulering vallen, die dan weer voer oplevert voor speculaties, zoals onlangs de uitspraak: 'Ik ga eerst met de Groenen praten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden