'Succes heeft Nokia lui gemaakt'

Amsterdam - Er staan deze week grote veranderingen op til bij de Finse telefoonproducent Nokia. Volgens insiders zet de nieuwe topman Stephen Elop een deel van zijn medebestuurders op straat en neemt het bedrijf eindelijk afscheid van de zelf-ontwikkelde Symbian-software.


Dat er iets moet gebeuren bij Nokia, is al langer duidelijk. Het Finse bedrijf is met zo'n 110 miljoen verkochte telefoons per jaar nog altijd wereldmarktleider, maar heeft de slag op de smartphonemarkt groots gemist. Volgens onderzoeksbureau IDC is de neergaande lijn bij Nokia overduidelijk, terwijl de concurrentie al jaren in de lift zit.


Pijnlijk voor het bedrijf, aangezien de markt voor internettelefoons het hardst groeit in de branche van mobiele telefoons en de winsten er het hoogst zijn. Veel hoger dus ook dan in het segment waar Nokia wereldwijd nog met kop en schouders boven de concurrentie uittorent: dat van de simpele telefoons voor consumenten in landen als India en China.


Hoewel in 2004 - nog lang voordat de iPhone van Apple het licht zag - bij Nokia al prototypes waren van internettelefoons met grote beeldschermen en touchscreens, werd de Finse producent links en rechts ingehaald door concurrenten als LG, Samsung, Apple en Blackberry.


'Het bedrijf is door de grote successen in het verleden lui en bureaucratisch geworden', aldus een ex-marketeer van het bedrijf onlangs in The New York Times. Ook de angst voor torenhoge investeringen die wellicht nooit meer worden terugverdiend, speelden bij die passiviteit een rol, aldus de ex-werknemer.


Een eerste omslag vond vorig jaar al plaats bij Nokia. Voor het eerst in zijn bestaan kreeg een niet-Fin het voor het zeggen bij het bedrijf dat Finland internationaal op de kaart had gezet. De van Microsoft afkomstige topman Stephen Elop nam in september 2010 de plaats in van de Fin Olli-Pekka Kallasvuo.


De Canadees kon niet direct spijkers met koppen slaan, bleek bij de presentatie van de jaarcijfers anderhalve week geleden. Voor het zesde jaar op rij moest Nokia genoegen nemen met een krimpend marktaandeel. Dat lag in 2009 nog rond 39 procent en ligt nu onder de 32 procent.


Elop, die vlak na zijn aantreden al 1.800 van de 60 duizend banen schrapte, liet wel doorschemeren dat er veranderingen op til waren. Komende vrijdag houdt Nokia in Londen zijn jaarlijkse strategiebijeenkomst voor analisten en de maandag daarop begint een van de belangrijkste evenementen in de mobiele telefoonbranche, het jaarlijkse Mobile World Congres in Barcelona.


Volgens het Duitse tijdschrift Wirtschaftswoche zal Elop bij een van die gelegenheden aankondigen ongeveer de helft van zijn tienkoppige bestuur op straat te zetten. Het zou gaan om Finse vertrouwelingen van oud-bestuursvoorzitters Kallasvuo en diens voorganger Jorma Ollila.


Analisten verwachten bovendien dat Nokia bekend gaat maken over te stappen op het mobiele besturingssysteem Windows 7 van Microsoft. Het zou dan tegelijkertijd afstand doen van het eigen besturingssysteem Symbian. Dat wordt door velen al langer als een van de bronnen gezien van de problemen van Nokia. Het zou dermate klungelig in elkaar zitten, dat ontwikkelaars niet zouden zitten te springen om er applicaties voor te ontwikkelen.


Dat ook dit probleem, dat binnen Nokia al heel lang bekend is, niet werd aangepakt, is volgens ingewijden eveneens aan interne bureaucratie te wijten. Juhani Risku, die tussen 2001 en 2009 als manager gebruiksgemak werkte bij het Finse bedrijf, zei onlangs in de The New York Times: 'Mijn team en ik hebben vijfhonderd voorstellen ingediend om Symbian te verbeteren. Geen daarvan hebben we erdoor gekregen.'


Ook MeeGo, het open source systeem dat Nokia in februari 2010 samen met Intel lanceerde als alternatief, bracht geen verandering. In een open brief aan bestuursvoorzitter Elop noemde analist Adnaan Ahmad MeeGo in december 2010 al 'de grootste grap van de techindustrie.'


Of een eventuele samenwerking van Nokia met Microsoft de kritiek van de markt zal wegnemen, is de vraag. Analist Carolina Milanesi van onderzoeksbureau Gartner nam deze week in ieder geval al een voorschot op een dergelijk verbond. 'Het zou bepaald geen garantie voor succes zijn', aldus Milanesi. 'Microsoft is op de markt voor mobiele telefoons nou niet echt een sexy bedrijf.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden