NieuwsNatuursubsidie

Subsidie aan koning voor beheer landgoed is volgens experts ‘partijtje onzin bij elkaar’

‘Juridische belazerij’ (Martin Jan van Mourik) en ‘een rechter maakt hier gehakt van’ (Wim Voermans). Het zijn enkele van de kwalificaties die hoogleraren donderdagavond gebruiken in Zembla, over de in het programma onthulde subsidiebeschikking aan koning Willem-Alexander voor het beheer van kroondomein Het Loo.

Het kroondomein Het Loo blijft een deel van het jaar dicht voor het publiek. Beeld ANP

Over de periode 2016-2021 gaat het om een totaalbedrag van 4,7 miljoen euro. Iedereen die natuurgebied bezit, kan daarvoor een provinciale natuursubsidie aanvragen. Voorwaarde is dat het terrein 358 dagen per jaar open is voor publiek. Maximaal 1 hectare mag voor privégebruik worden gehouden.

Wie geen eigenaar is maar wel natuurgebied beheert, kan via een ‘kaderwet’ een beheerssubsidie aanvragen. Die loopt, naar analogie met provinciale regelingen, via het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselveiligheid (in 2016 nog via Economische Zaken). Het kroondomein is geen eigendom van Willem-Alexander. Zijn overgrootmoeder Wilhelmina schonk het in 1959 aan de staat. Wel bleef het vruchtgebruik voor de kroondrager. Een lid van de hofhouding, opperhoutvester en rentmeester Arno Willems, doet het beheer.

Faunabeheerplan

Voor deze subsidie gelden dezelfde voorwaarden, maar in het geval van koning Willem-Alexander is daarvan fors afgeweken. Het kroondomein is veel langer dicht dan andere natuurgebieden, namelijk van 15 september tot 25 december. En niet ter grootte van 1 hectare, maar voor 7.200 hectare (op een totaal van ruim 10 duizend hectare).

In de Tweede Kamer is in oktober 2018 uitgebreid gedebatteerd over deze regeling, die met name door D66 en de Partij voor de Dieren (PvdD) aan de kaak werd gesteld. In april dat jaar nam de Kamer een motie aan die opriep het kroondomein het jaar rond open te stellen voor publiek. Maar minister Carola Schouten (LNV) liet een maand voor het debat weten dat ze die motie niet kon uitvoeren.

In oktober 2018 citeerde PvdD-Kamerlid Frank Wassenberg uit het ‘faunabeheerplan kroondomein Het Loo’. Als reden voor de sluiting staat daar: ‘Rust voor de edelherten tijdens de bronsttijd en het effectief en optimaal kunnen uitoefenen van de aantalsregulatie.’ Wassenberg: ‘Dat is een andere manier om te zeggen dat er wordt gejaagd. Het kroondomein gesloten voor de rust? Vergeet het maar, het kroondomein wordt gesloten om pottenkijkers buiten te houden.’

‘Klassenjustitie’

In zijn antwoord zei premier Mark Rutte dat de subsidieverordening ‘de mogelijkheid geeft om een ontheffing te verlenen van de verplichting om natuurterreinen gedurende ten minste 358 dagen open te stellen en toegankelijk te houden’. De argumenten voor de ontheffing wilde Rutte niet openbaar maken, ‘omdat dat privé is’.

Zembla heeft nu de subsidiebeschikking in handen. ‘Bescherming van de persoonlijke levenssfeer’ is het enige argument voor de lange sluiting, zo blijkt. Emeritus hoogleraar notarieel recht Van Mourik kwalificeert de beschikking als ‘een partijtje onzin bij elkaar’.

Stichting De Faunabescherming is een bezwaarprocedure begonnen om de gang van zaken aan te vechten. Voorzitter Nico Koffeman, tevens PvdD-senator, vindt dat sprake is van ‘een vorm van klassenjustitie’. Hoogleraar staats- en bestuursrecht Voermans acht de procedure kansrijk.

LEES OOK:

Het verslag van het Kamerdebat uit oktober 2018 kunt u hier nalezen.

In een uitzending uit december 2019 verdiepte Zembla zich in de kunst van de Oranjes. Over dat bezit is grote onduidelijkheid, zo bleek. Dit schreven wij erover.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden