Sub pet

De Telegraaf is vaak de eerste. De eerste krant die meent dat een zegswijze uit de actualiteit wel op eigen benen kan staan en de aanhalingstekens weghaalt....

tegenover die eerste twee gezond is, geldt dat dan eigenlijk ook niet

voor de laatste?

(Denk hier vijf minuten over na en lees verder.)

Hoe dan ook, het was te verwachten dat De Telegraaf als eerste de onlangs geïntroduceerde uitdrukking 'onder de pet houden' in haar vocabulaire zou opnemen. Gisteren was het zover. 'Onder leiding van Cees Grimbergen wordt de discussie gevoerd over het gevecht van burgers die doofpotaffaires aan de kaak stellen, maar ook over de vraag waarom ambtenaren zaken onder de pet houden.' Geen cursief, geen aanhalingstekens. Misschien heeft het wel niets te maken met gebrek aan eerbied, maar juist met goedgelovigheid. Denkt de mediaredactie van De Telegraaf dat als een luchtverkeersleider zoiets

zegt, dat het wel een bestaande uitdrukking móet zijn. Dat het een vorm van vakjargon is. Dat men in die kringen ook wel spreekt van 'gesubpetteerde informatie'.

Wat te denken van deze nieuwe uitdrukking?

Hij heeft iets knulligs.

'Onder de pet houden' is de uitdrukking van iemand die zich in een situatie gewaagd heeft waarmee hij geen ervaring heeft, maar waarvan hij aanneemt dat de anderen aannemen dat hij die ervaring wél heeft, zodat hij zijn onwennigheid niet mag laten blijken.

Die El Al-functionaris zegt: hou dit geheim. Als de luchtverkeersleider op dat moment iets zou stamelen van 'eh, ja oké, wij zullen dit aan niemand verder vertellen', zou daar direct uit blijken dat hij geen ervaring heeft met dit soort situaties. Zeg je op zo'n moment iets dat klinkt als een vaste uitdrukking, dan wek je de indruk uit routine te handelen.

'Oké, wij houden dat hier onder de pet. Roger and out.'

Niet iedereen is het gegeven om onder die omstandigheden een goede vondst te produceren. Wie uiteindelijk met 'onder de pet' komt is het

type taalgebruiker dat ook graag 'niet in dank afgenomen' zegt. Zoals

in: 'Nee, dat werd mij niet in dank afgenomen.'

'Gemeend te moeten' is ook een geliefde zinswending van hem. 'Ik heb toen gemeend tegen dit besluit protest te moeten aantekenen.' Misschien greep hij mis en kwam er iets mee van een andere uitdrukking die hij graag gebruikt: 'geen hoge pet ophebben van'.

'Persoonlijk heb ik daar geen al te hoge pet van op, daar heb ik nooit een geheim van gemaakt.' Nee pardon, hij heeft dat 'nooit onder

stoelen of banken gestoken'.

Wie schetste echter zijn verbazing. . . enzovoorts.

Ja inderdaad, het is oubo.

'Onder de pet houden' roept ook associaties op met de uitdrukking 'je

snor drukken', en de combinatie pet-snor is natuurlijk hét waarmerk van de klassieke gezagsdrager. Vermoedelijk heeft de verkeersleider zich op dat moment even een cruciaal onderdeel van de sterke arm gewaand, een spil in het raderwerk van openbare orde en nationale veiligheid. Zaken die zoals bekend om de strengste geheimhouding kunnen vragen.

Tegelijk maakt die pet het ook weer kneuterig. Onbenullig. Ook opperbevelhebbers dragen een pet, maar toch denk je bij dat woord eerder aan een politieagent die met geheven gummilat achter een stel kwajongens aanrent.

Beter was geweest: 'Dit gesprek heeft nooit plaatsgevonden.' Even zinloos natuurlijk, er liep tenslotte een band, maar het heeft in elk

geval meer de sinistere, kafkaiaanse allure die de situatie vereiste.

Mission Impossible moeten we hebben, geen Comedy Capers.

'El Al? U bedoelt die Tel Avivse zangvereniging?'

'Dus er was lading aan boord, zegt u? Tjonge jonge.'

'Schiphol? Maar alle schepen zijn toch hol?'

In al z'n klungeligheid voorspelde dat 'onder de pet houden' eigenlijk al helemaal wat er zou gebeuren: dat wat ze onder hun pet hielden een misverstand zou blijken, maar dat het onder de pet houden

van dat misverstand ze desondanks duur zou komen te staan.

Rotterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden