Sturende kracht van Braziliaanse media

Waar gaat het over in Brazilië? In ieder geval liever niet over de mediacampagne tegen een linkse president, constateert onze correspondente Marjolein van de Water.

Marjolein van de Water
Braziliaanse kranten in een kiosk in Sao Paulo, 18 april. De kranten staan vol met nieuws over het mogelijke afzettingsproces tegen presidente Dilma Rousseff. Beeld afp
Braziliaanse kranten in een kiosk in Sao Paulo, 18 april. De kranten staan vol met nieuws over het mogelijke afzettingsproces tegen presidente Dilma Rousseff.Beeld afp

Het nieuws in Brazilië wordt al weken gedomineerd door de mogelijke afzetting van president Dilma Rousseff. De mainstream media in Brazilië sturen openlijk aan op de val van de president, tot grote frustratie van Rousseff en haar aanhangers.

Rousseff heeft gesjoemeld met de overheidsbegroting, dat is voor de oppositie reden om een afzettingsprocedure te eisen. Vorige week zondag gaf de Tweede Kamer met bijna drie kwart van de stemmen groen licht voor de start van het impeachment proces. Op 12 mei buigt de Senaat zich over de kwestie.

Weinig parlementariërs refereerden tijdens de stemming aan de misstap waar Rousseff van wordt beschuldigd. Van een politiek debat was geen sprake. 'Ik stem voor God, voor mijn kinderen en voor mijn vrouw', schreeuwden voorstanders van impeachment in de microfoon. Een van de volksvertegenwoordigers vuurde confetti af met een speelgoedpistool. Internationale media berichtten uitgebreid over dit 'circus', Braziliaanse media besteedden er nauwelijks aandacht aan.

Jair Bolsonaro, een uitgesproken fascist uit Rio de Janeiro, droeg zijn stem op aan kolonel Alberto Brilhante Ustra, de man die Rousseff op brute wijze heeft gemarteld tijdens de laatste militaire dictatuur. De volgende dag ging het in de Braziliaanse media niet over die shockerende uitspraak, maar over het feit dat de linkse volksvertegenwoordiger Jean Wyllys zijn fascistische collega later die avond in het gezicht had gespuugd.

Er zijn vijf steenrijke families die 70 procent van de Braziliaanse mainstream media in handen hebben. Zij hebben zich unaniem tegen de linkse regering van Rousseff gekeerd en proberen te voorkomen dat de nog altijd zeer populaire oud-president Lula da Silva in 2018 opnieuw tot president wordt gekozen. Dat doen ze door misstanden rondom Lula en Rousseff uit te vergroten, en corruptie binnen de oppositie te negeren.

Grupo Globo is het machtigste mediaconglomeraat van het land, en een van de grootste ter wereld. Tijdens anti-impeachment protesten worden journalisten van Globo steevast weggejaagd door demonstranten. 'Globo liegt', scanderen ze dan.

De internationale mediawaakhond Reporters Without Borders (RSF) waarschuwt al jaren voor het ondemocratische karakter van de media in Brazilië. 'Media zijn grotendeels in handen van grote industriële families die nauwe banden hebben met de politieke klasse', aldus het vorige week verschenen rapport van de organisatie.

'De verslaggeving van de Braziliaanse media in de huidige politieke crisis onderstreept het probleem', schrijft RSF. 'Op nauwelijks verhullende wijze, hebben de belangrijkste nationale media de bevolking opgeroepen mee te helpen president Dilma Rousseff ten val te brengen. De journalisten die voor deze media werken worden duidelijk beïnvloed door private en partijdige belangen. Deze voortdurende belangenconflicten zijn zeer schadelijk voor de kwaliteit van de berichtgeving.' De grote media in Brazilië zwegen over het rapport.

Op de opiniepagina van de Britse krant The Guardian stelde de Braziliaanse activist David Miranda afgelopen zaterdag de media in zijn land ter discussie. João Roberto Marinho, een van de eigenaars van Globo, ontkent de aantijgingen. 'Brazilië heeft een veelzijdig medialandschap bestaande uit verschillende onafhankelijke organisaties', schreef de multimiljardair in een reactie. 'Meneer Miranda mag zeggen wat hij wil. Grupo Globo zal verslag blijven doen van de feiten.'

Marjolein van de Water is correspondent in Rio de Janeiro. Beeld Sanne De Wilde
Marjolein van de Water is correspondent in Rio de Janeiro.Beeld Sanne De Wilde
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden