'Stuntman in maatpak' wil erkenning

'Welkom autofans!' staat op een spandoek bij het Midland Autospeedway Circuit in Lelystad, maar racen is er vrijdag niet bij....

Vrijdag streden 33 beroepsautomobilisten om de titel Directiechauffeur van het Jaar. Want als er een Auto van het Jaar, een Secretaresse van het Jaar en een Zakenvrouw van het Jaar is, mag de beroepschauffeur ook in het zonnetje worden gezet. Na een dag theorie- en praktijktests, maakt oud-minister Westerterp van Verkeer en Waterstaat de winnaar bekend: H. Jutting, chauffeur van de Nederlandse Aardolie Maatschappij.

Is zo'n verkiezing nodig? Zeker, vinden de chauffeurs, want het imago van hun vak kan beter. De directiechauffeur is geen veredelde taxichauffeur en evenmin stuntman in maatpak, al is hij bovengemiddeld stuurvaardig. Het gaat om gastheerschap, conflictbeheersing, topografische kennis, representatie, voertuigbeheersing. Hij (of zij, in uitzonderlijke gevallen) moet weten welke krant de top- of bewindsman wil lezen, wat voor broodje hij (soms: zij) lekker vindt als een bespreking uitloopt en van welke snoepjes hij houdt.

'De chauffeur en zijn baas hebben een WAT-relatie', legt organisator T. Swanborn van International Security Partners (ISP) uit. 'Dat staat voor Working Apart Together. De directeur is de baas, maar kan zijn werk alleen doen dankzij secretaresse en chauffeur.'

Discretie en veiligheid staan voorop. In een land waar de premier fietsend door de hoofdstad gaat, zal een ondernemer niet gauw kogels om zijn oren horen fluiten, erkent Swanborn. Toch moet een directiechauffeur altijd op zijn hoede zijn. De ontvoering van Freddy Heineken en zijn chauffeur in november 1983 ligt nog vers in het geheugen.

'Niet de VIP of de chauffeur bepaalt of het object veilig of onveilig is, dat bepaalt de crimineel', zegt J. van Bokhoven, chauffeur van Frans Sevenstern, baas van busbedrijf Connexxion. 'Je moet altijd anticiperen, observeren, nooit verslappen.' Daarom wil hij best vertellen dat hij zijn baas 's ochtends vroeg altijd thuis ophaalt en hem naar kantoor brengt, maar niet waar Sevenstern woont of waarover ze van gedachten wisselen. 'Discretie is heel belangrijk in ons vak', benadrukt Van Bokhoven. 'Het is een gouden stelregel dat een chauffeur over zijn baas zwijgt.'

Wie denkt dat hij alleen van A naar B rijdt en tussendoor een tukkie doet, vergist zich. 'Ik lees de krant, en als ik iets interessants tegenkom, maak ik een kopietje. Ik onderhoud de auto, hou in de gaten of afspraken uitlopen, plan de routes en alternatieven. Momenteel bereid ik me voor op de cursus VIP 2, die ik volgende week hier kom volgen.'

De band tussen chauffeur en topman is vriendschappelijk maar formeel, de meeste gesprekken zijn van korte duur. 'Het zijn standaardgesprekjes', zegt E. de Haas, chauffeur van Cor Boonstra en de andere Philips-bestuurders, nummer twee vrijdag. 'Na een paar kilometer praten gaat de koffer open en begint het werk', zegt J. Reinders van Ballast Nedam en in 1998 de winnende chauffeur. 'Het is zijn tweede bureau', zegt chauffeur H. van Doorn over de relatie tussen NS-topman Den Besten en de dienstauto.

Alleen J. van der Helm, een van de twee vrouwelijke chauffeurs in Lelystad, noemt haar baas bij Koop Tjuchem op diens verzoek 'Fred'. En anders dan gebruikelijk praten ze ook geregeld over bedrijfszaken. 'Over koetjes en kalfjes praat ze met mij', zegt haar man. 'Ik ben veehouder.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden