STUNDE NULL

Toen de oorlog in Europa met een maand werd bekort omdat de brug bij Remagen onverwachts in geallieerde handen viel, kelderden op Wall Street de koersen....

Stunde Null noemen de Duitsers dit moment, en zo luidt ook het motto voor deze speciale bevrijdingseditie van Economie. Voorafgaand aan dit nieuwe begin had de Duitse economie bijna tot het einde geleefd in de illusie van business as usual, zoals het openingsverhaal beschrijft. Ondanks de bommenregens en het keurslijf van de oorlogsproduktie was het sparen, speculeren en geld verdienen gewoon doorgegaan.

Met verbluffend cynisme bepleitten leidende Duitse ondernemers 'een terugkeer naar de vrije-markteconomie', na eerst hun zakken te hebben gevuld tijdens de economische plandictatuur van de nazi's. Koeltjes lieten de meeste van deze oorlogsprofiteurs de na-oorlogse zuivering over zich heen komen, om vervolgens zonder veel kleerscheuren het voortouw te nemen bij de wonderbaarlijkse Duitse wederopbouw.

Precies andersom ging het met de Britten, wier zwaar bevochten overwinning omsloeg in een langdurige economische neergang. Speciaal voor de Volkskrant beschreef de eminente Britse historicus Sidney Pollard hoe dit heeft kunnen gebeuren.

Op dezelfde pagina staat het verhaal van Camille Gutt, die meteen na de bevrijding van België met succes een geldzuivering heeft doorgevoerd. Slechts weinigen weten dat onze legendarische Piet Lieftinck het kunstje van Gutt heeft afgekeken.

Minstens even spectaculair als in Duitsland verliep de wederopbouw van de Nederlandse economie. Toch kwam die pas goed op gang in 1947, dankzij de Marshall-hulp, maar ook omdat de Koude Oorlog handel met de Duitse paria's halsoverkop weer respectabel maakte.

Ook in ons land draaiden heel wat zaken bijna tot het einde van de oorlog onbekommerd door - op de Amsterdamse Effectenbeurs bijvoorbeeld. Voor het eerst doen twee beurshandelaren hun verhaal over de effectenhandel tijdens de oorlog.

Geheel onbesmet bleef het blazoen van Walraven van Hall. Deze bankier beroofde ten bate van het verzet op ingenieuze wijze De Nederlandsche Bank, en moest dit vlak voor de bevrijding met de dood bekopen.

Dit katern besluit met de Russen, het volk dat met twintig miljoen doden tijdens de oorlog de grootste offers bracht. 'Er is overvloedig bewijs voor de stelling dat de wederopbouw van de Sovjet-Unie vooral te danken is geweest aan de inspanningen van de Sovjet-bevolking zelf.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden