Studiehuis voldoet niet

Sorry professor, zei een student ooit tegen neerlandicus Frits van Oostrom. Ik ben niet bijbels opgevoed, maar ik weet nu wel wie Jezus is....

Van Oostrom vertelde deze anekdote over de geringe kennis van sommigestudenten aan het begin van de jaren negentig. Klachten over de aansluitingtussen voortgezet en hoger onderwijs zijn dus allerminst nieuw. Deinvoering van de tweede fase inhavo en vwo, in de volksmond het studiehuis,moest die aansluiting verbeteren. Dat is niet gelukt, is de conclusie vaneen evaluatie die minister Van der Hoeven van Onderwijs naar de TweedeKamer stuurde. Die conclusie is ernstig. De invoering van het studiehuiswas een radicale maatregel, die veel overhoop heeft gehaald. Toch blijfthet aantal eerstejaars dat de prestatienorm (minimaal de helft van hetaantal studiepunten) haalt, gestaag dalen. Volgens opleiders in het hogeronderwijs zijn de 'algemene vaardigheden' van studenten wel iets betergeworden, maar is hun vakinhoudelijke kennis achteruit gegaan. Al met alzijn zij niet positief. Kortom: het studiehuis voldoet niet aan zijn opzet.

Daarmee hoeft het studiehuis nog niet meteen te worden afgeschaft. Hetde bat over vernieuwingen in het onderwijs wordt vaak in ideologischetermen gevoerd. Voorstanders van het studiehuis of 'Het Nieuwe Leren'ontwaren een enorme motivatiecrisis bij leerlingen die slechts bestredenkan worden door de totale vernieuwing. Tegenstanders verwijzen vaak tegemakkelijk naar het gymnasium of de hbs van weleer, alsof de Mammoetwethet onderwijs definitief vermoord zou hebben.

Deze discussie zou veel pragmatischer gevoerd moeten worden. Heimweenaar de hbs is zinloos, want samenleving en leerlingen zijn sinds 1968 nueenmaal sterk veranderd. Het is wel degelijk zinvol leerlingen zelf aan hetwerk te zetten, bijvoorbeeld door ze werkstukken te laten maken ofpresentaties te laten houden. Maar, en daar hebben de critici van 'HetNieuwe Leren' wel gelijk in, zulke werkvormen zijn alleen effectief als ereerst een basis van samenhangende feitenkennis is gelegd.

Het studiehuis is een product van de optimistische jaren negentig, toendie feitenkennis niet meer zo belangrijk werd geacht. Kennis verouderdeimmers waar we bij stonden, zo werd gezegd. Bovendien: op internet kon jetoch alles opzoeken? Inmiddels wordt ingezien dat het toch wel handig isals studenten beschikken over een minimum aan gedeelde kennis, getuige hetpleidooi voor een canon in letterkunde en geschiedenis.

Het studiehuis moet daarom meer aandacht geven aan feitenkennis.Daarnaast moet een evenwicht tussen instructie en zelfstandig werken wordengevonden. Want zonder een degelijke basis ontaardt 'zelfstandig werken'in een vrijblijvend potje googlen, waarna het resultaat met wat handigknip- en plakwerk ('essay') of een vlotte babbel ('presentatie') in hetportfolio van de leerling verdwijnt.Reageren? volkskrant.nl/commentaar

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.