Studiebeurs als beloning voor al die trainingsuren

Hilda en Sylvia Kibet giechelen bij het zien van een zes jaar oude foto van hunzelf en hun vijf zusjes, voor de hut van hun ouders op het Keniaanse platteland. Zij zien er vederlicht en afgetraind uit, zoals topatleten betaamt. Hun zusjes niet. Ze lijken ongeschikt voor de topatletiek. 'Ze hebben babyvet', zegt Hilda.

AMSTERDAM/ZAANDAM - Dat babyvet is weg. Drie van de vijf zusjes hebben zich ontpopt als atletes die het tegen Hilda en Sylvia zouden kunnen opnemen bij de Dam tot Damloop. Zondag won Sylvia de wedstrijd over tien Engelse mijl in 51.42. Ze was ruim een minuut sneller dan haar zus, die vierde werd.


'Potentiële wereldtop', noemt marathonloper Hugo van den Broek de drie jonge zusjes. Hij is de geliefde van Hilda, woont met haar in het hooggelegen Keniaanse hardloopcentrum Iten en heeft zich opgeworpen als de trainer van Valentine (23) en de tweelingzusjes Elvin (22) en Ivy (22). Hij ontdekte hun looptalent bij toeval.


De meisjes wilden studeren, maar de middelbare school en universiteit sluiten in Kenia niet naadloos op elkaar aan. Er zit volgens Van den Broek een jaar en negen maanden tussen. Toen ontstond het idee om te kijken of de meisjes via hardlopen een studiebeurs voor een Amerikaanse universiteit konden veroveren.


Dat was ruim tien jaar geleden ook het plan van Hilda, de oudste zus uit de familie van tien kinderen. Maar terwijl zij in Iten in training was, ontmoette ze Van den Broek. De twee werden verliefd en Hilda verkoos een studie in Nederland (fysiotherapie) boven Amerika. Pas na die studie ontwikkelde ze zich tot een langeafstandsloper.


Hilda (31), die sinds 2007 een Nederlands paspoort bezit, heeft meegedaan aan de Spelen van Londen en Peking, op de 10.000 meter en de marathon. Sylvia (29) heeft voor hun geboorteland Kenia WK-medailles veroverd op de 5.000 meter.


Van den Broek stond versteld van de aanleg van de drie jonge zusjes. Hij wilde rustig beginnen, met hooguit vier loopsessies per week, maar de meisjes bleken al snel dagelijks te kunnen trainen. Ze begonnen met 60 à 70 kilometer per week rustige duurlopen, maar ook dat bleek al snel te voorzichtig. 'Na een maand konden ze het aantal kilometers al aan waarvoor een Nederlandse atleet jaren moeten trainen', zegt Van den Broek (36).


Dat komt niet door zijn vakmanschap, denkt hij. Het heeft vooral te maken met de vele kilometers die de zusjes als kind hebben afgelegd. Van huis naar de basisschool moesten ze bijna 4 kilometer lopen. Lunchen deden ze thuis en 's middags moesten ze weer naar school.


Per dag wandelden en renden ze spelenderwijs dus tussen de 14 en 16 kilometer, op blote voeten. Van den Broek: 'De gewrichten, de voeten, de spieren en de pezen zijn allemaal sterk geworden toen ze jong waren. Ik denk dat ze daardoor veel kilometers aankunnen, ook al hebben ze op de middelbare school weinig aan sport gedaan. Toen moesten ze vooral heel hard leren.'


Het plattelandsleven heeft de meisjes gehard. Er is bij de familie Kibet geen stromend water of elektriciteit. Het is vanzelfsprekend dat kinderen na schooltijd een paar uur op het land werken. Als ze vijf cent verdienen, kunnen er bijvoorbeeld tomaten worden gekocht. 'Ze zien dat werk niet als een straf. Iedereen doet het. Ze zijn gelukkig met zijn allen.'


De marathonloper vermoedt dat het talent van de zusjes niet uniek is. Hij denkt dat veel meer meisjes aanleg hebben, alleen krijgen die de kans niet hun talent te ontdekken.


De lokale cultuur werkt ook niet altijd mee. Veel Kenianen begrepen aanvankelijk niet waarom Hilda en hij de zusjes laten zweten. In Kenia is het gebruikelijk dat een succesvol oudste kind de rest van de kinderen, ook als ze volwassen zijn, onderhoudt. Het zou logisch zijn geweest als Hilda de zusjes op haar zak liet teren, in ruil voor allerlei hand- en spandiensten.


'Veel mensen zeiden afkeurend: waarom laat je je zusjes zo zweten?', zegt Van den Broek. 'Ze begrepen niet dat wij bezig waren de meisjes juist zelfstandiger te maken. Pas nu blijkt dat de meiden goed zijn, vinden ze het slim. Dat ga ik ook doen, zeggen ze nu.'


Het oorspronkelijke plan lukte. De drie meiden liepen al snel hard genoeg om in aanmerking te komen voor een Amerikaanse studiebeurs. Maar alleen Elvin kreeg een verblijfsvergunning. Zij is de slimste en kon terecht bij de universiteit van Arizona, met een jaarlijkse beurs ter waarde van 45.000 dollar.


Bij de Amerikaanse studentenkampioenschappen werd ze dit jaar zevende op de 10.000 meter.


Valentine en Ivy hebben voor de atletiek gekozen nadat ze geen Amerikaans visum hadden gekregen. Ze zijn al sterk genoeg om bij sommige duurlopen op te trekken met Hilda en Sylvia. Valentine heeft al diverse wedstrijden in Europa gelopen. In april werd ze tweede op halve marathon van Wenen.


Wie van de vijf zussen het meeste talent heeft, durft Van den Broek niet te zeggen. Misschien wel hun broer Collins (19), zegt hij. Hij traint de jongeman pas sinds februari en hij kan vrouwen die de marathon in 2.20 uur afleggen nu al moeiteloos bijbenen.


Van den Broek herhaalt vrolijk wat marathonloopster Lornah Kiplagat zei, toen ze de natuurlijke loopstijl van Collins voor het eerst zag. 'Laat de rest van de familie maar stoppen. Dit is de beste.'


Kibet is een naam die in de atletiekwereld garant staat voor succes. Hilda en Sylvia zijn de bekendsten, maar broer Collins en hun zusjes komen eraan.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden