Studie: immigranten stuwen lonen van Nederlanders op

Migranten hebben geen negatieve invloed op de lonen van autochtone werknemers in Nederland. Hun aanwezigheid leidt zelfs tot een verhoging van het loon van autochtonen....

Van onze verslaggeefster Rachida Azough

Dit blijkt uit onderzoek van de arbeidsmarkteconoom Aslan Zorlu (38) die vandaag aan de Universiteit van Amsterdam promoveert op zijn proefschrift Absorptie van immigranten in de Europese arbeidsmarkten. Het resultaat van zijn vier jaar durende onderzoek is opmerkelijk, omdat het de huidige economische theorie, dat arbeidsmigranten de lonen van laaggeschoolde autochtone werknemers drukken, doorprikt.

'De mythe van de daling klopt niet', stelt Zorlu, ook niet in de door hem onderzochte landen Noorwegen en Groot-Brittannië. De vluchtelingen die de afgelopen jaren in Noorwegen arriveerden, hebben juist een positief effect op de lonen van Noren in alle lagen van de arbeidsmarkt. Volgens de tot nu toe geldende theorie is het scholingsniveau doorslaggevend, 'maar de veelal hoogopgeleide hindoestanen en Chinezen leveren autochtone Britse werknemers een hoger loon op'. Vooral het loon van hoogopgeleide autochtonen, waarmee ze zouden moeten concurreren, stijgt.

Beeldvorming over migrantengemeenschappen heeft een duidelijk effect op hun arbeidsmarktpositie, meent de onderzoeker. 'Door de langdurige negatieve stemming over Marokkanen maken zij minder kans op een baan, en krijgen ze minder betaald. Dit impliceert discriminatie op de arbeidsmarkt.'

Surinaamse, Antilliaanse en Marokkaanse migranten zorgen zelfs voor hogere lonen bij autochtone werknemers, zegt Zorlu. Van deze groepen leveren Surinamers als enige uitzondering wél een lager loon op voor middelbaar geschoolde autochtone vrouwen. Surinamers concurreren vooral onderling, terwijl hun opleidingsniveau bijna gelijk is aan dat van autochtonen.

Opvallend is dat Turken, die qua opleidingsniveau niet veel van Marokkanen verschillen, toch een negatieve invloed hebben op het loon van autochtone werknemers in alle regionen van de arbeidsmarkt.

De oorzaak zou volgens de onderzoeker kunnen liggen in het feit dat Turken, vergeleken met andere migrantengemeenschappen, meer verspreid zijn over Nederland. Ook wonen Turken vaker geconcentreerd in industriegebieden, terwijl Marokkanen veelal wonen in regio's waarin de dienstensector domineert. De industrie is terrein aan het verliezen en de beloning voor dit werk daalt.

Deze ontwikkeling kan een verklaring zijn voor de dalende lonen van autochtonen, maar de daling van het salaris van hoogopgeleide autochtonen blijft desondanks een raadsel.

Aslan Zorlu vergeleek ook de positie van allochtonen op de Amsterdamse arbeidsmarkt met die in de rest van Nederland. De werkgelegenheid is sinds de jaren zeventig sterk veranderd. Tussen 1970 en 1996 verdween 33 procent van de laaggeschoolde arbeidsplaatsen. Voor deze banen kwamen 7 procent middelbaar geschoolde en 26 procent hooggeschoolde arbeidsplaatsen in de plaats.

'In combinatie met de gelijktijdige instroom van laaggekwalificeerde immigranten is dit een duidelijke mismatch.' Dit verschil leidde tot meer werkloosheid, maar dit is volgens Zorlu enigszins opgevangen door de Melkert-banen. Behalve hoogopgeleiden, heeft een kenniseconomie ook behoefte aan laaggekwalificeerde diensten.

Samen met gesubsidieerde arbeid is de 'mismatch' daarmee rechtgetrokken. 'Maar op termijn kunnen middelbaar opgeleide migranten minder makkelijk werk vinden.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden