NieuwsAanpak coronacrisis

Studie: bij koutje kunnen ook ‘cruciale beroepen’ beter thuisblijven, virus al vóór carnaval in het land

Wie werkt als zorgmedewerker, hulpverlener, buschauffeur of in een ander ‘cruciale beroepsgroep’, zou bij verkoudheidsklachten als hoesten en spierpijn thuis moeten blijven, laat een nieuwe studie zien. Tot nog toe is het advies dat zij pas bij koorts thuis dienen te blijven. 

Uit het onderzoek kwam naar voren dat twee besmette ziekenhuismedewerkers zelfs al verkoudheidachtige klachten in de week voor carnaval kregen.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Tot wel de helft van degenen die zijn besmet met het coronavirus dat covid-19 geeft, blijft koortsvrij. Dit blijkt uit een grondige analyse van 86 Brabantse ziekenhuismedewerkers bij wie het virus al vroeg tijdens de uitbraak werd aangetoond. De meeste van de medewerkers, van het Amphiaziekenhuis in Breda en het Elisabeth Tweestedenziekenhuis in Tilburg, hadden zulke lichte ziekteverschijnselen dat ze gewoon naar hun werk zijn gegaan, blijkt achteraf. Aanwijzingen dat ze daar patiënten of collega’s hebben besmet, zijn er overigens niet.

Uit de nieuwe analyse blijkt bovendien dat het coronavirus al veel eerder rondwaarde in Nederland dan men tot dusver wist. Van de 86 onderzochte dragers van het virus, hadden er zeven al klachten vóórdat het eerste coronageval in ons land op 27 februari aan het licht kwam. Twee besmette ziekenhuismedewerkers kregen zelfs al verkoudheidachtige klachten in de week voor carnaval.

De dag waarop de ziekenhuismedewerkers de eerste symptomen kregen. Carnaval viel op 23 tot en met 25 februari.Beeld Kluytmans et al., Medrxiv.

Achterhaald door de feiten

Dat was toen het RIVM de ziekte nog dacht te kunnen indammen door reizigers uit risicogebieden bij koorts snel te isoleren. Naar nu blijkt was dat idee toen echter allang achterhaald door de feiten. Hoe de eerste patiënten het virus hebben opgelopen, is onduidelijk. ‘Kennelijk ging het virus voor carnaval al rond’, zegt arts-microbioloog Jan Kluytmans, een van de onderzoeksleiders.

Opvallend is het milde verloop van de ziekte. Van de besmette ziekenhuismedewerkers hadden veruit de meesten hoestklachten en een algeheel gevoel van malaise (76 procent), gevolgd door hoofdpijn (57 procent) en een loopneus (55 procent). Koorts had net iets meer dan de helft, en de benauwdheid die de ziekte zo berucht maakt, had maar 1 op de 3. Van de 86 geïnfecteerden hoefden er maar 2 kort in het ziekenhuis te worden opgenomen, waar ze herstelden.

Het Brabantse onderzoek laat andermaal zien dat het nieuwe coronavirus een geval apart is, zegt Kluytmans: onschadelijk voor de meesten, extreem schadelijk voor ouderen en chronisch zieken. ‘Het verschil tussen wat dit virus doet bij mensen van boven de 70 en bij vooral jongeren, is ongekend groot. Bij kinderen zou je zelfs bijna kunnen spreken van een onschuldig virus.’

Hoestklachten en diarree

Daarbij komt dat covid-19 in zijn meer onschuldige gedaante vaak in het geheel niet lijkt op de koorts- en benauwdheidsziekte zoals de wereld die leerde kennen uit China, zegt hij. ‘We vinden steeds meer aanwijzingen dat het spectrum van symptomen aan de basis van de ziektepiramide veel groter is dan we dachten. We hebben meerdere patiënten gezien met hoestklachten en diarree, en er zijn aanwijzingen dat de ziekte soms in het geheel geen symptomen geeft. Dit virus heeft veel gezichten.’

Geen wonder dat het virus zich zo heeft kunnen verspreiden in Nederland, zegt Kluytmans, met de wijsheid achteraf. Carnaval zal daarbij een belangrijke rol hebben gespeeld. ‘Meerdere covid-19-patiënten die we spraken zeiden: we waren een beetje hoesterig en verkouden, maar zijn toch gaan feesten.’ Men was zich overigens ‘echt nergens van bewust’, benadrukt hij. 

‘Een belangrijk beschrijvend verhaal’, vindt viroloog Marion Koopmans (Erasmus MC) het Brabantse onderzoek, waaraan ook haar onderzoeksgroep bijdroeg. ‘Wat we hiervan leren, is hoe belangrijk die eerste fase met milde ziekteklachten is voor de introductie van de ziekte in een land. Vandaar ook dat we zeggen: blijf thuis, ook al ben je maar een beetje verkouden. De kans dat het corona is, is duidelijk aanwezig.’

In dit dossier leest u de laatste ontwikkelingen en alles wat u verder moet weten over het coronavirus.

Zal het speciaal gezant Feike Sijbesma lukken voor elke snotteraar een coronatest te regelen?
Het kabinet heeft Feike Sijbesma aangesteld als coronagezant. De voormalig DSM-topman moet voor elkaar krijgen dat Nederlanders getest kunnen worden op het virus.

De les van Wuhan: test, test en isoleer besmette personen gezamenlijk
In Wuhan weten ze: met een lockdown, zelfs een intelligente, ga je het coronavirus niet verslaan. Besmette personen gezamenlijk isoleren in sporthallen is de remedie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden