'Studeren wordt iets voor de rijken'

AMSTERDAM -'Alsjeblieft, dat kun jij wel gebruiken', zegt Sijbolt Noorda, voorzitter van de Vereniging van Universiteiten (VSNU) terwijl hij zijn jonge mededemonstrant een fles champagne overhandigt. Een uur eerder pleitte hij in Amsterdam RAI voor een steviger kenniseconomie, zonder dat ieder nieuw kabinet de algehele koers omgooit. Sander Breur, voorzitter van de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) knikt instemmend: 'We staan samen voor beter universitair onderwijs.'


Want hoewel universiteiten en studenten niet altijd zo op een lijn zitten, trekken de partijen deze week gezamenlijk ten strijde. 'Het kabinet spreekt de ambitie uit om tot de top 5 van internationale kenniseconomieën te gaan behoren', zegt Breur. 'Tegelijkertijd wordt er in een jaar 370 miljoen euro bij de universiteiten en hogescholen weggehaald. Met minder middelen toch beter worden, dat is nog nooit iemand gelukt.'


Afschaffing van de studiebeurs in de masterfase, maar vooral de boete van 3.000 euro voor zowel student als universiteit bij studievertraging van meer dan een jaar. Die maatregelen zullen er voor zorgen dat veel studenten zonder diploma en met een enorme studieschuld de universiteit verlaten, denkt Breur. 'Studeren wordt iets voor mensen met geld, niet voor mensen met talent'.


Bovendien verwacht de VSNU voor 2015 vijfduizend wetenschappers te moeten ontslaan. 'De regering heeft ons beloofd om niet te bezuinigen op onderwijs', zegt Noorda. 'Voor de jaarlijkse 370 miljoen die nu worden weggehaald, belooft Zijlstra vanaf 2015 250 miljoen terug te investeren. Maar waarom moeten we eerst een paar jaar in een kaal huis wonen om pas na een paar jaar nieuwe meubels te krijgen?'


Vandaar dat er uitgebreid wordt geprotesteerd. Maandag gaf voorzitter van het College van Bestuur van de Universiteit Utrecht Yvonne van Rooy het startsein voor een drie etmalen durende studiemarathon in Utrecht, Groningen en Amsterdam; vrijdag worden op een protest op het Malieveld in Den Haag ruim 11.000 studenten en docenten verwacht. Het wordt het grootste protest sinds 1988, zegt Breur trots. En bijzonder: het protest wordt voorafgegaan door een uitgebreide cortège van 600 hoogleraren, die na de optocht in de Anton Philipszaal zullen neerstrijken voor een 'bijzondere academische zitting'.


Terwijl Noorda wel degelijk zijn stem zal laten horen tijdens de demonstratie vrijdag, probeert hij tegelijkertijd om de scherpe kantjes van de huidige plannen af te schaven. 'Ik meng me in twee discussies. Ik wil natuurlijk voorkomen dat er 10 procent van ons budget verdwijnt. Maar als de plannen dan toch door de Kamer komen, kan het er maar beter iets gunstiger uitzien. Zo hebben wij er mede voor gezorgd dat je nu ook in je masterfase nog een jaar kunt uitlopen.'


Of het inderdaad niet wat sneller zou kunnen? 'Wij zijn het daar mee eens', zegt Noorda. 'De commissie Veerman heeft in april een prachtig plan neergelegd om onder andere het studierendement te verhogen.'


Breur: 'Inhoudelijk onderschrijft de regering dit plan. Maar ze heeft de financiële aanbevelingen er met een stanleymesje uitgesneden. Terwijl je juist meer begeleiding en meer geld nodig hebt als je studieuitval wilt tegengaan.'


Over alternatieven hebben de heren nagedacht. Breur: 'Intakegesprekken voor je gaat studeren.' Noorda: 'In de aanloop van de verkiezingen hebben we over een sociaal leenstelsel onderhandeld. De VVD was daar ook voor. Waarom dat plan van de tafel is geveegd? Tja, dat is het mysterie van dit kabinet.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden