Nieuws Renteverhoging studielening

Studentenvakbond waarschuwt voor renteverhoging op studieleningen: trap er niet in Eerste Kamer

De Landelijke Studentenvakbond (LSVb) waarschuwt dat de rente op studieleningen de komende jaren fors stijgt. Dat komt door het wetsvoorstel dat nu in de Eerste Kamer ligt en regelt dat het leenstelsel vanaf 2020 uitgaat van de 10-jaarsrente. Volgens de belangenvereniging kan de gemiddelde studieschuld daardoor duizenden euro’s omhoog gaan.

Studentenprotest op de Dam tegen het plan van minister Van Engelshoven om studenten meer rente te laten betalen voor studieleningen. Beeld ANP

De LSVb verwijt het kabinet ‘een salamitactiek’ door de rente op studieschulden steeds een klein beetje te verhogen. Aanvankelijk was de rente nog gebaseerd op het gemiddelde van de 3- tot 5-jaarsrente. Onder het vorige kabinet is dat al veranderd in de 5-jaarsrente, die relatief altijd iets hoger ligt. In het nieuwe wetsvoorstel wordt uitgegaan van de nog hogere 10-jaarsrente.

‘Dat deugt niet’, aldus LSVb-voorzitter Carline van Breugel. ‘De argumentatie is steeds dezelfde: het stelsel betaalbaar houden. Daar moet de Eerste Kamer niet intrappen.’

Volgens berekening van de LSVb wordt een gemiddelde studieschuld van 21 duizend euro straks vijfduizend euro hoger. Van Breugel: ‘Wie garandeert ons dat het daar bij blijft? Studenten van wie de ouders de studie niet kunnen betalen, worden gedwongen te lenen. Door de stijgende rente wordt de schuld steeds verder verhoogd. Dat is plukken van een kale kip.’

De verhoging geldt voor nieuwe studenten. Over 2018 was de rente 0 procent, maar de verwachting op langere termijn is dat deze via 0,5 procent naar 1 procent en mogelijk hoger zal stijgen.

Coalitie-afspraak

Het leenstelsel is in 2015 ingevoerd door het kabinet-Rutte II (VVD en PvdA) ter vervanging van de basisbeurs. De regeringspartijen hadden geen meerderheid, maar kregen steun van D66 en GroenLinks. Het argument was dat wie goed is opgeleid, later met gemak het geleende geld kan terugbetalen. En de vrijkomende middelen zouden worden geïnvesteerd in verbetering van het onderwijs.

Vier jaar later ligt het politieke landschap er heel anders bij. CDA en ChristenUnie waren indertijd tegen de invoering van het leenstelsel, maar zitten nu in de coalitie. Ondanks morrende achterbannen zijn zij bij de formatie akkoord gegaan met handhaving van het stelsel. Al zei CU-leider Gert-Jan Segers nog in november tegen de Volkskrant: ‘Wat ons betreft heeft het zijn langste tijd gehad.’

Bij D66 zijn de panelen ook gaan schuiven. Het congres nam in maart een motie aan waarin de Eerste Kamerfractie wordt opgeroepen tegen de renteverhoging te stemmen. Probleem is dat daarmee een afspraak uit het regeerakkoord zou worden geschonden. De stemming staat gepland voor 28 mei, als de coalitie nog net een meerderheid heeft in de senaat. Bij uitstel en stemming in de nieuwe Eerste Kamer is die meerderheid er niet meer – wat een politieke uitweg zou bieden.

De Tweede Kamer ging eind vorig jaar akkoord met de renteverhoging. Onderwijsminister Ingrid van Engelshoven (D66) zei toen dat de maatregel noodzakelijk is ‘voor de financiële houdbaarheid van het studiefinancieringsstelsel en de overheidsfinanciën op de langere termijn’. 

D66-Kamerlid Paul van Meenen zei eerder dat het juist een wens van CDA en CU is geweest om de rente te verhogen. Volgens CDA-Kamerlid Harry van der Molen is dat ingegeven door de hoop dat minder studenten maximaal zullen lenen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.