Studenten zijn kritisch over 'selectie aan de poort' bij populaire studies

Voor het nieuwe studiejaar wordt bij populaire studies niet meer geloot, maar inhoudelijk geselecteerd. Alleen gebeurt dat niet bij alle onderwijsinstellingen correct, vinden studentenorganisaties.

Nijmeegse studenten aan Radboud UMC Beeld Hollandse Hoogte / Flip Franssen

Hoe zit het ook alweer met die loting voor studenten?

De selectieprocedure voor numerus fixusstudies als geneeskunde of tandheelkunde is op de schop gegaan. Vanaf studiejaar 2017-2018 wordt er niet meer geloot, maar selecteren hogescholen en universiteiten zelf studenten voor hun opleidingen - de zogenoemde decentrale selectie.

Het idee is dat de toelating op deze manier niet meer een kwestie van geluk of pech is, maar dat de studenten die het best bij een studie passen worden geselecteerd.

Volgens het Landelijk Studenten Rechtsbureau (LSR) en het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) gaan onder meer de Universiteit Leiden, de Universiteit van Amsterdam en de Rijksuniversiteit Groningen in de fout bij die nieuwe, decentrale selectie.

Wat doen ze precies verkeerd?

De decentrale selectie moet meer zijn dan een loterij of optelsom. Behalve schoolcijfers spelen ook motivatie en persoonlijkheid een belangrijke rol.

Minister Jet Bussemaker (Onderwijs) schreef in 2014 in een brief aan de Tweede Kamer dat de selectie altijd op basis van minstens twee soorten toelatingseisen moet plaatsvinden: bijvoorbeeld een test voor cognitieve vaardigheden en een test waarin motivatie of persoonlijkheidskenmerken van de student in spe getest worden. Want, zo schrijft de minister, beide factoren zijn van belang voor een succesvolle studie.

Niet alle universiteiten testen de scholieren op verschillende soorten kenmerken. Dat concluderen althans het LSR en het ISO, op basis van eigen onderzoek. Neem bijvoorbeeld de selectie voor de studie geneeskunde aan de Universiteit van Amsterdam, zegt Gabriël van Rosmalen, voorzitter van de LSR.

'Daar moesten aankomend studenten in de eerste ronde twee kennistoetsen maken. Voor de een kun je leren, de ander test wat je al aan kennis hebt. Vervolgens werden de studenten in drie groepen verdeeld. De groep die het best scoorde, is meteen toegelaten; de groep die het slechtst scoorde, is meteen uitgesloten. De middenmoot is door naar de volgende testronde, waarin ook de motivatie aan bod komt.'

Zo worden de studenten alleen getest op cognitieve vaardigheden, zegt Van Rosmalen. 'Dat is zonde, want het streven studenten te matchen op basis van kwaliteiten is juist zo mooi. Maar dan moeten universiteiten ook motivatie en persoonlijkheid meewegen.'

Het ministerie van Onderwijs neemt de klacht serieus. 'We gaan dit uitzoeken', laat een woordvoerder weten. 'Want als die kritiek klopt, dan kan dat echt niet.'

Wat zeggen de universiteiten?

Die zijn het er niet mee eens. Dat wil zeggen: de Rijksuniversiteit Groningen en Universiteit Leiden laten weten zich 'niet in de kritiek te herkennen'. Zij vinden dat ze wel volgens de regels werken.

Een voorbeeld. Bij de studie geneeskunde aan de Universiteit Leiden worden aspirant studenten in de eerste ronde beoordeeld op twee criteria: hun overgangscijfers van 5 naar 6 vwo en hun score op de Biomedical Admissions Test (BMAT), een test die ze moeten doen na aanmelding.

'De BMAT toetst op aanleg en vaardigheden, maar ook op hoe je ideeën ontwikkelt en communiceert', zegt Pancras Hogendoorn, decaan van de faculteit geneeskunde. Met andere woorden: er wordt naar meer gekeken dan het 'stamp-vermogen' van de scholieren. 'Wij vinden dat we de selectie heel netjes doen.'

Ook de Rijksuniversiteit Groningen zegt dat de aankomende studenten op meer dan alleen feitenkennis worden beoordeeld. De Universiteit van Amsterdam onderzoekt nog of de kritiek van de studentenorganisaties klopt. 'Studenten met vragen of klachten kunnen zich altijd ons melden', laat een woordvoerder weten.

Hoe zit het met andere universiteiten en hogescholen?

Dat is niet bekend. De studentenorganisaties zijn naar aanleiding van klachten op onderzoek uit gegaan en hebben niet systematisch alle numerus fixusopleidingen gecontroleerd. Studenten die niet door de selectie zijn, kunnen tot maandag bezwaar aantekenen. Ze kunnen zich daarvoor melden bij het Landelijk Studenten Rechtsbureau, dat hen daarbij helpt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden