Studenten protesteren in de spits tegen de NS

Studenten voeren vandaag actie tegen het voornemen van NS-topman Van Boxtel om hen uit de spits te weren. Waarover gaat de kwestie precies?

Beeld anp

Waarmee moet de treinreiziger vandaag rekening houden?

Met veel studenten in de spits, in bontgekleurde outfits. Ze protesteren tegen de poging van NS-baas Roger van Boxtel om studenten uit de spits te weren. Om de drukte in de treinen terug te dringen, vraagt Van Boxtel universiteiten en hogescholen hun collegetijden op te schuiven. Een groep Rotterdamse studenten riep studenten op vandaag expres in de spits de trein te nemen. Ruim 27.000 studenten zegden op Facebook toe aan de actie deel te nemen, al is natuurlijk de vraag of zij zo boos zijn dat zij ook daadwerkelijk in alle vroegte de trein pakken.

De studenten vrezen dat zij door Van Boxtels plan in de avonduren geen tijd meer hebben voor bijbaantjes en sociale activiteiten. Het steekt hen bovendien dat zij niet zijn betrokken bij het overleg tussen Van Boxtel en de onderwijsinstellingen. 'Wij willen niet dat de NS zomaar hun problemen op ons afschuiven', zegt een woordvoerder van de Landelijke Studenten Vakbond. De vakbond laat weten inmiddels door de NS te zijn uitgenodigd voor een gesprek.

Zijn er al instellingen met verruimde collegetijden?

Die zijn er, al pasten zij hun roosters aan ruim voordat Van Boxtel zijn verzoek deed. Op de Rotterdamse Erasmus Universiteit loopt het rooster van maandag tot en met donderdag tot zeven uur 's avonds. De Juridische Faculteitsvereniging, waar studies als rechten en criminologie onder vallen, heeft nog geen boze studenten aan de telefoon gehad. 'We hebben nog nooit klachten gehad', zegt secretaris Laurens Hoek. 'Zelf heb ik tijdens mijn bacheloropleiding maar één keer laat college gehad.'

De Hogeschool Utrecht (HU) werkt sinds 2012 met verruimde onderwijstijden. Een kwart van de 27.500 studenten heeft daar één keer in de week les tot uiterlijk zeven uur in de avond. Niet tot tevredenheid van iedereen: bij Pijke Dorrestein van studentenunie Vidius komen 'regelmatig' ontevreden studenten klagen. 'Ik ken mensen die wel tot half elf les hebben. Anderen moesten hun lidmaatschap bij een sportvereniging opzeggen.' De HU erkent dat er wel eens lessen later zijn afgelopen dan zeven uur, maar spreekt van 'uitzonderingen'. De verruiming zou de studenten bovendien roostervrije dagen opleveren.

Hoeveel studenten hebben 's avonds een bijbaan of andere verplichtingen?

De meeste studenten die 's avonds werken, doen dat in de horeca. In die sector waren volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek in 2012 19.000 studenten actief, 16 procent van alle studenten met een bijbaan. Over het algemeen werkten de meeste studenten een à twee keer in de week. Recentere cijfers ontbreken, maar de LSVb schat dat er door het leenstelsel nog meer studenten in de avonduren aan het werk moeten. Niet al deze studenten komen direct in de problemen als de colleges later zijn afgelopen, geeft de studentenvakbond toe. 'Dat verschilt per instelling en opleiding.'

Daarnaast zijn meer dan 40 duizend studenten lid van een studentenvereniging. Door verlate colleges missen zij onvermijdelijk verenigingsborrels, denkt voorzitter Jacob Goudsmit van de Amsterdamse studentenvereniging SSRA. 'De late colleges zouden voor alle leden op andere dagen vallen. Wij kunnen geen rekening houden met al die unieke roosters.'

Mag de NS eigenlijk bepalen wanneer studenten met de trein mogen reizen?

Nee. Niet de NS, maar het ministerie van Onderwijs gaat over de reisrechten die aan het studenten-OV zijn verbonden. 'En die rechten gaan we niet inperken', laat een woordvoerder weten. 'Sterker nog, ze zijn uitgebreid: minderjarige mbo-studenten krijgen nu ook gratis OV.' Tegen het ministerie ingaan en het studenten-OV simpelweg ongeldig verklaren tijdens de spits, is ook geen optie voor de NS. 'Als je dat doet, weer je een specifieke groep uit de trein. Dat is discriminatie', zegt de woordvoerder van het ministerie.

Beeld Olivier Middendorp

Om de ochtendspits te ontlasten, wil de NS ook dat colleges later beginnen. Heeft het een positief effect als de studenten langer kunnen uitslapen?

Dat is goed mogelijk. 'Tussen vijf en zes uur 's morgens is bij de meeste mensen de biologische klok op haar dieptepunt. Daarna neemt de activiteit toe', zegt slaapdeskundige Gerard Kerkhof. Zelfs wanneer colleges niet meer om negen uur maar om half tien beginnen, levert dat al winst op. 'Zo'n half uurtje extra slaap kan het verschil maken. De aandacht van de studenten zou toenemen, net als hun opnamecapaciteit.' Bij mensen tussen 18 en 25 jaar is dat effect extra sterk. Volgens Kerkhof is er één maar: de studenten moeten wel op dezelfde tijd naar bed blijven gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.