Studenten kunnen slechts van Chávez-loos Venezuela dromen

Een flink deel van de Venezolaanse studenten is tegen Chávez. Maar voorlopig zullen ze veel geduld moeten hebben...

Van onze correspondent Cees Zoon

‘Wij studenten hebben een belangrijke rol gespeeld bij het wegstemmen van de grondwetswijzigingen van president Chávez in december’, stelt Reinaldo Rojas. ‘We zijn zo actief geweest om de democratie veilig te stellen en op die manier een toekomst te hebben in dit land. We streden vooral tegen de mogelijkheid van onbeperkte herverkiezing van Chávez en artikelen die de vrijheid van meningsuiting en de autonomie van de universiteiten zouden aantasten.’

Rojas is plaatsvervangend secretaris-generaal van de Federatie van Universitaire Centra (FCU), de grootste studentenbond van Venezuela. Een 21-jarige rechtenstudent met een honkbalpetje op zijn hoofd, zoals elke rechtgeaarde Venezolaan in dit honkbalgekke land. Sinds de laatste universiteitsverkiezingen in het najaar is het bestuur van de FCU in handen van tegenstanders van Hugo Chávez, en het waren de studenten die voorgingen in de protesten tegen de grondwetswijzigingen.

‘We onderhouden nog steeds contacten met de partijen van de oppositie waarmee we samenwerkten’ zegt Rojas. ‘Maar wij zijn geen echte politieke beweging. Er zijn heel veel volkomen apolitieke studenten. Elke student die lid is van de FCU (en dat zijn vrijwel alle studenten in het land, behalve de Chavisten) is vrij om te kiezen bij welke politieke partij hij zich wil aansluiten.’

We ontmoeten elkaar op de campus van de Centrale Universiteit van Venezuela (UCV), met zo¿n 70 duizend studenten de belangrijkste van het land. Het opvallendste in het conglomeraat van faculteiten en instituten in een stijl die lang geleden modern was, is het nagenoeg geheel ontbreken van graffitti op de muren. Uiterlijk wijst ook niets anders op enige politieke activiteit. Het bedrijven van politiek op de campus is hier, zoals in veel landen, verboden, maar dat houdt studenten doorgaans niet tegen. Ook op de UCV zijn traditioneel de protesten tegen onwelgevallige Venezolaanse presidenten of dictators begonnen.

Het hoofdkwartier van de studentenbond is niet meer dan een hok achter een ijzeren deur. ‘Maar als het studentenparlement bijeenkomt, krijgen we een grote zaal van de universiteit’, zegt Reinaldo Rojas. Dat parlement, met vertegenwoordigers van alle universiteiten, beperkt zich niet tot onderwijskwesties: ‘Daar bespreken we de problemen van het land en stellen we de agenda op voor onze demonstraties en protesten.’

Er heeft een grote omslag plaatsgevonden in de houding van de studentenbond tegenover Chávez. Nog maar een paar jaar geleden verweet het bestuur de president ‘achter zijn revolutionaire retoriek een pro-kapitalistische politiek te voeren’. De president noemde zijn opponenten ‘papa’s-zoontjes’, maar ‘de Venezolanen voelen zich beter vertegenwoordigd door de studenten dan door de politieke partijen’, meent sociologie-hoogleraar Amalio Belmonte.

Ricardo Sánchez, de net gekozen nieuwe voorzitter van de studentenbond, zei het bij zijn aantreden enkele weken geleden zonder enig gebrek aan zelfvertrouwen: ‘Deze studentenbeweging is de nieuwe leider van het volk. Deze generatie is gekomen om te blijven en een hoofdrol te spelen.’

De oppositiepartijen, die na negen jaar Chávez nog altijd een grote zwakte en onderlinge verdeeldheid aan de dag leggen, beseffen de kracht van de studentenorganisaties. Zij vissen nadrukkelijk in die vijver voor de provinciale en gemeenteraadsverkiezingen van komend najaar, die de volgende horde voor Chávez moeten worden.

De studenten beseffen dat zij over een lange adem moeten beschikken, want ongeacht de uitslag van de verkiezingen in het najaar is Chávez voorlopig nog niet weg: zijn huidige termijn loopt pas af eind 2012. Rojas: ‘Ja, hij heeft nog vijf jaar. Ik denk dat hij halverwege wel weer een ‘terugroep-referendum’ zal uitschrijven. Maar nu zegt hij al dat hij dan tegelijk de wijziging van de grondwet wil voorleggen die onbeperkte herverkiezing mogelijk maakt. De vraag is of hij als hij verliest ook inderdaad opstapt.

‘Heb je hem zondag op tv gezien in zijn programa Aló Presidente!? Daarin zei hij dat als hij in 2012 verliest het helemaal niet zo zeker is dat hij dan ook de macht overdraagt. Hij heeft ook al een paar keer geroepen dat als de oppositie wint, dat leidt tot oorlog in Venezuela. Dat zijn uitspraken een dictator waardig.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden