Studenten krijgen meer inspraak op universiteiten

Studenten, ouders en docenten moeten meer te zeggen krijgen over hun eigen school of universiteit. Hun instemming zou nodig moeten zijn bij de benoeming van bestuurders, het opheffen van een opleiding of een fusie. Een fors deel van de Tweede Kamer, onder aanvoering van PvdA en D66, wil zulke rechten vandaag verankeren in de wet.

PvdA-minister Jet Bussemaker besloot dat schoolbestuurders meer tegenspel moesten krijgen. Beeld anp
PvdA-minister Jet Bussemaker besloot dat schoolbestuurders meer tegenspel moesten krijgen.Beeld anp

De machtsverschuiving naar studenten en docenten is een tegenreactie op het wanbestuur dat de afgelopen jaren aan het licht kwam in het onderwijs. Enkele megalomane bestuurders bleken meer geïnteresseerd in prestigieuze schoolgebouwen en hun eigen dienstauto dan in de deugdelijk onderwijs, zoals bij ROC Amarantis.

PvdA-minister Jet Bussemaker besloot daarop dat schoolbestuurders meer tegenspel moesten krijgen. Zij maakte een wet 'versterking bestuurskracht': voor nieuwe bestuurders wordt er een openbare profielschets gemaakt, en studenten en docenten krijgen adviesrecht bij hun benoeming. Ook kan de minister falende bestuurders straks ontslaan. Die wet wordt vandaag in de Tweede Kamer behandeld.

Maar door de bezetting van het Maagdenhuis zwol de roep om democratisering van het onderwijs aan. Een progressief deel van de Tweede Kamer, dat op de rand van een meerderheid balanceert, wil aanmerkelijk verder gaan dan Bussemakers wetsvoorstel.

Bij het aannemen van een nieuwe bestuurder, vinden vooral PvdA en D66, moet de sollicitatiecommissie voor minstens de helft uit studenten en docenten bestaan. Ook moeten zij er vóór kunnen gaan liggen als een opleiding wordt opgeheven en is hun instemming vereist voor huisvestingsplannen en de hoogte van het instellingscollegegeld. In elk college van bestuur moet bovendien een student zitting nemen.

Studenten spreken van een historisch moment. Zij zagen hun invloed sinds de jaren negentig afnemen en vinden dit een keerpunt. 'De roep van studenten om meer zeggenschap klinkt luid sinds de Maagdenhuisbezetting. Nu krijgen ze eindelijk antwoord', zegt Linde de Nie, voorzitter van het Interstedelijk Studenten Overleg. 'De adviezen die studenten mochten geven, waren te vrijblijvend. Nu worden ze weer mede-eigenaar van het onderwijs.'

'Obsessie'

De VVD vindt dat de studenten een obsessie hebben met meer rechten. 'Het zou moeten gaan over de kwaliteit van het onderwijs, niet over de macht', vindt VVD-Kamerlid Pieter Duisenberg. Volgens hem hebben studenten al veel rechten, maar gebruiken ze die niet. 'D66 en PvdA proberen de studenten een plezier te doen, maar de bezetters van het Maagdenhuis studeerden niet eens.'

Die twee partijen willen dat in het kielzog van de universiteiten alle scholen meer van onderop worden bestuurd. Overal zouden leraren en leerlingen een veto moeten kunnen uitspreken tegen de begroting of een sluiting van de school. Ouders kunnen namens hun kinderen meepraten in het basis- en voortgezet onderwijs.

D66-Kamerlid Paul van Meenen wil dat scholen minder verantwoording hoeven af te leggen aan 'Den Haag', en meer aan hun eigen leerlingen en leraren. 'Zij moeten sterk tegenspel kunnen bieden op het niveau van hun school.'

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden